Tag Archive | Hồ Chí Minh

Ngày 10 tháng 1 – Giá trị của tự do là cơm no, áo ấm

Thứ bảy, 10/01/2009, 02:10 (GMT+7)

Việt Nam - Hồ Chí MinhNgày 10-1-1923 (cách đây 86 năm), từ Quảng Châu (Trung Quốc), Nguyễn Ái Quốc viết thư gửi Quốc tế Cộng sản thúc hỏi về việc có thể nhận bao nhiêu sinh viên Việt Nam vào học Trường Đại học Cộng sản Mátxcơva.

23 năm sau, ngày 10-1-1946, tại Hà Nội, trong cương vị là người đứng đầu Nhà nước Việt Nam độc lập, Hồ Chí Minh đã tham dự phiên họp đầu tiên của Ủy ban Nghiên cứu Kế hoạch Kiến quốc, một tổ chức tập hợp đông đảo các nhà chuyên môn, các nhân sĩ để tư vấn kế hoạch xây dựng đất nước.

Tại cuộc họp này, Bác Hồ chỉ rõ: “Chúng ta tranh được tự do, độc lập rồi mà dân cứ chết đói, chết rét thì tự do, độc lập cũng không làm gì. Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, của độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ”. Có thể nói đây là quan điểm nhất quán đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh phát biểu ngay tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ Lâm thời được triệu tập chỉ một ngày sau Lễ Độc lập (3-9-1945).

Sau đó, Bác lên đường thăm tỉnh Hưng Yên mà không báo trước. Tiếp các vị thân hào tới chào mừng, Bác nói rằng: “…Bây giờ ta được độc lập, công việc đắp đê không phải là việc riêng của Chính phủ mà là của tất cả mọi quốc dân”. Bác động viên các thân hào có của, người lao động có công cùng nhau tham gia củng cố đê điều: “Nước sông cao bao nhiêu đi nữa mà lòng nhiệt tâm của các bạn cao hơn thì không bao giờ có lụt nữa”.

Bác đi thăm quãng đê vỡ ở Hưng Nhân cách thị xã 6km, tự thân lội nước thăm hỏi những người đang tham gia hàn đê rồi lên đường đi Thái Bình, tiếp đó là Nam Định, nhằm vận động các nguồn lực để củng cố đê điều cho tới khuya mới về đến nhà.

Một năm sau, khi chiến tranh đã lan rộng cả nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn kiên trì đấu tranh ngoại giao, tranh thủ mọi cơ hội để đàm phán mong lập lại hòa bình. Nhưng người đứng đầu cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam cũng cảnh cáo giới thực dân hiếu chiến trong lá thư đề ngày 10-1-1947 rằng: “Nếu không, chúng tôi bắt buộc phải chiến đấu đến cùng để giải phóng hoàn toàn đất nước.

Nước Việt Nam có thể bị tàn phá, nhưng nước Việt Nam sẽ lại hùng mạnh hơn sau cuộc tàn phá đó. Còn nước Pháp chắc chắn sẽ mất hết và sẽ biến hẳn khỏi cõi Á châu”. Lời tiên đoán ấy về sau đã thành sự thật.

Ngày 10-1-1960, vị nguyên thủ quốc gia xuống bến Sáu Kho (Hải Phòng) để đón chuyến tàu biển đầu tiên đưa bà con Việt kiều từ Thái Lan trở về nước. Trước đó một ngày, với bí danh V.K, Bác đã viết bài “Kiều bào ta ở Thái Lan luôn luôn hướng về Tổ quốc”, đề cập tới lịch sử di dân, biểu dương truyền thống đoàn kết ủng hộ sự nghiệp cách mạng ở trong nước và khích lệ bằng mấy vần thơ: “Mình tuy nương náu đất người / Nhưng lòng yêu nước không nguôi bao giờ”/ “Bấy lâu xa cách nước nhà / Nay về quê cũ thế là vẻ vang”.

D.T.Q và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Ngày 9 tháng 1 – Một dân tộc như vậy, chắc chắn thắng lợi

Thứ sáu, 09/01/2009, 01:27 (GMT+7)

Việt Nam - Hồ Chí MinhNgày 9-1-1921 (cách đây 88 năm), Nguyễn Ái Quốc lúc này đã tham gia sáng lập và trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Pháp nhưng vẫn đi cùng Phan Châu Trinh đến dự một cuộc họp do Chi bộ của Đảng Xã hội lúc này đã tham gia phân bộ Xã hội Cách mạng của Quốc tế III. Điều đó cho thấy sự phân hóa của tổ chức mà trước đó Nguyễn Ái Quốc đã từng tham gia là Đảng Xã hội cũng như mối quan hệ của Nguyễn Ái Quốc với những xu hướng tích cực của tổ chức này vẫn được duy trì.

Ngày 9-1-1923, báo “L’Humanité” (Nhân đạo) của Đảng Cộng sản Pháp đăng bài “Vực thẳm thuộc địa” của Nguyễn Ái Quốc. Bài báo tố cáo giới thực dân một mặt khai thác thuộc địa và bóc lột dân bản xứ thậm tệ để làm giàu không chỉ cho nước Pháp mà cho chính bọn chúng, mặt khác lại yêu cầu chính quốc phải đầu tư nhiều tỷ đồng cho các thuộc địa.

Như vậy, thực chất là chúng bòn rút chính nhân dân Pháp để phục vụ những việc làm lãng phí, xa xỉ, nuôi bộ máy quan liêu và ăn bám. Tác giả bài báo đưa ra nhiều dẫn chứng với những con số thuyết phục, trong đó có cuộc Triển lãm Thuộc địa vô cùng tốn kém đang diễn ra ở nước Pháp. Đây là thời điểm Nguyễn Ái Quốc có rất nhiều bài viết đăng trên nhiều tờ báo tố cáo chế độ thực dân mà sau này là chất liệu, để hình thành nên tác phẩm “Bản án chế độ thực dân” (Le Procès de la Colonisation) nổi tiếng.

Ba ngày sau cuộc Tổng tuyển cử, ngày 9-1-1946, Chủ tịch Chính phủ lâm thời Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 3 về việc triệu tập Quốc hội vào ngày chủ nhật 3-3-1946. Để chuẩn bị cho sự kiện quan trọng này, một ủy ban trù bị gồm các nhà trí thức có danh tiếng đương thời như Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Tường Long, Vũ Đình Hòe, Cù Huy Cận, Dương Đức Hiền được thành lập.

Hồ sơ trong các cơ quan lưu trữ còn bảo tồn được bức thư Bác viết ngày 9-1-1947 gửi người đồng chí gần gũi trong văn phòng của mình là Hoàng Hữu Nam, tức Phan Bôi, trong đó nhắc Bộ Nội vụ cho đăng báo bài “Lời kêu gọi những người có văn hóa đăng ký phục vụ Tổ quốc”. Rất tiếc văn kiện này đến nay vẫn chưa sưu tầm được, nhưng chủ đề của lời kêu gọi cho thấy quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc đoàn kết và phát huy đóng góp của tầng lớp trí thức, “người có văn hóa” cho sự nghiệp kháng chiến kiến quốc, điều mà người đứng đầu Nhà nước đã nhiều lần đề cập tới.

Ngày 9-1-1952, trên báo Cứu Quốc, trong bài viết “Thanh niên oanh liệt” ký bút danh “Đ.X”, Bác bày tỏ cảm xúc và ca ngợi tinh thần một học sinh tên là Nguyễn Quốc Ân đã chấp nhận bị tra tấn và hy sinh khi bị buộc phải viết bài văn “So sánh Hồ Chí Minh với Quốc trưởng Bảo Đại” tại một trường ở vùng bị tạm chiếm thuộc tỉnh Hưng Yên, trong đó không chịu bôi nhọ lãnh tụ. Kết luận bài báo, tác giả viết: “Một dân tộc có con cháu như vậy là một dân tộc chắc chắn thắng lợi”.

D.T.Q và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Ngày 8 tháng 1 – Phải tôn trọng sự thật

Thứ năm, 08/01/2009, 04:03 (GMT+7)

Việt Nam - Hồ Chí MinhNgày 8-1-1920 (ngày này 89 năm trước), Nguyễn Ái Quốc cùng một số trí thức Việt Nam đang ở Paris tham dự một cuộc thảo luận tại Hội Địa dư Pháp về quyền tự quyết của người Triều Tiên cũng để tranh thủ nêu vấn đề về quyền tự quyết của người Đông Dương.

26 năm sau, ngày 8-1-1946, chỉ 2 ngày sau cuộc Tổng tuyển cử, Chủ tịch Chính phủ Lâm thời Hồ Chí Minh đi thăm Trại giam Hỏa Lò ở Hà Nội. Báo chí mô tả người đứng đầu nhà nước đã thăm khu nhà giam, nhà tắm, lớp học, buồng làm việc, trạm xá, nhà bếp và lắng nghe các phạm nhân phân trần, rồi Người khuyên họ“gắng sửa tội lỗi để xứng đáng là công dân một nước độc lập”. Chủ tịch nhắc Giám đốc trại giam xem xét lại các án tù và xin cơ quan thẩm quyền tha bớt những người nhẹ tội.

Sau đó Chủ tịch thăm Sở Cảnh sát Trung ương đóng ở phố Hàng Trống và căn dặn: Ngoài việc giữ trật tự còn phải tuyên truyền, phải đoàn kết và hợp tác với tự vệ và nhân dân thành phố. Đến Bộ Tuyên truyền, Chủ tịch nhắc nhở phải giữ thái độ khoan dung với kiều dân Pháp và “trong việc tuyên truyền phải tôn trọng sự thật, có vậy mới có nhiều người nghe”.

Cũng trong ngày hôm đó, đáp lại việc Nữ sĩ Hằng Phương gửi tặng cam Chủ tịch nước, trên tờ “Tiếng gọi Phụ nữ” (số 11), Bác đăng bài thơ “Cảm ơn người tặng cam” bằng những câu thơ ý nhị và sâu sắc:

Cảm ơn bà biếu gói cam/ Nhận thì không đúng, từ làm sao đây!/ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây / Phải chăng khổ tận đến ngày cam lai!”

Một năm sau, ngày 8-1-1947, Bác lại đăng một bài thơ gửi tặng báo Độc Lập, cơ quan ngôn luận của giới trí thức và doanh nghiệp, mang tinh thần cổ vũ một năm mới đầu tiên cả nước bước vào cuộc kháng chiến gian khổ:

“Năm mới thế cho năm đã cũ / Báo Độc Lập của Đảng Dân chủ / Kêu gọi toàn thể nhân dân Việt Nam / Đoàn kết và thắt chặt hàng ngũ / Kiên quyết kháng chiến đến kỳ cùng / Để giữ chủ quyền và lãnh thổ / Chờ ngày độc lập đã thành công / Tết ấy tha hồ bàn với cỗ.”

Cũng nhân dịp chuẩn bị đón Tết Nguyên đán, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết lời kêu gọi đồng bào phải hết sức tiết kiệm, để dành tiền bạc, cơm gạo cho cuộc kháng chiến lâu dài…, ra sức thi đua tăng gia sản xuất và quan tâm đến các chiến sĩ ngoài chiến trường.

Cùng ngày, Bác Hồ còn viết thư khen ngợi các chiến sĩ bị thương “xứng đáng với Tổ quốc và Tổ quốc sẽ không bao giờ quên những người con yêu quý như thế”,đồng thời khích lệ các thầy thuốc và khán hộ đã hết lòng chăm sóc thương binh:“Thế là các bạn cũng trực tiếp tham gia kháng chiến cứu quốc”.

Ngày này cách đây 50 năm, ngày 8-1-1959, Xưởng may 10 của Tổng cục Hậu cần có vinh dự được Bác Hồ đến thăm. Nửa thế kỷ qua, nhà máy này không ngừng trưởng thành và đến nay đã trở thành một thương hiệu nổi tiếng trong ngành may mặc nước ta.

D.T.Q và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Ngày 7 tháng 1 – Nhịp cầu vàng

Việt Nam - Hồ Chí MinhNgày này 63 năm trước, ngày 7-1-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì cuộc họp Chính phủ để nghe báo cáo của Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Bộ Canh nông sau chuyến kinh lý tại Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An và bàn việc động viên nhân dân cả nước hướng về và chi viện cho Nam bộ. Tại cuộc họp này, người đứng đầu nhà nước đã vạch ra một nhiệm vụ cấp bách là “Cần phải thống nhất quân đội ngay để có thể tiếp viện cho Nam bộ”.

Cùng ngày hôm đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến dự lễ khai giảng Trường Cán bộ Tự vệ Hồ Chí Minh. Trước 75 học viên của khóa cán bộ đầu tiên được tổ chức tại thủ đô Hà Nội, Bác căn dặn: “Nói miệng ai nói cũng được. Ta cần phải thực hành.

Kháng chiến, kiến quốc, ta phải cần kiệm. Nhưng tự mình phải cần và kiệm trước đã. Trước hết mình phải làm gương, gắng làm gương trong anh em và khi đi công tác gắng làm gương cho dân”. Phân tích yếu tố tinh thần, Bác Hồ đưa ra một nguyên lý sáng suốt: “Muốn làm được ta phải: quyết tâm, tín tâm và đồng tâm”.

Nhưng thiện chí của chúng ta không ngăn được chiến tranh đã lan rộng cả nước. Ngày 7-1-1947, cách đây 62 năm, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết “Thư gửi Chính phủ, Quốc hội và nhân dân Pháp” nêu rõ lập trường rất mềm mỏng: “Chính phủ và nhân dân Pháp chỉ cần có một cử chỉ công nhận độc lập và thống nhất của nước Việt Nam là chấm dứt được tai biến này, hòa bình và trật tự sẽ trở lại ngay tức khắc. Dân tộc Việt Nam đang chờ đợi cử chỉ đó”.

12 năm sau sự kiện trên (ngày này cách đây đúng nửa thế kỷ), mục tiêu thống nhất vẫn chưa hoàn thành, ngày 7-1-1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục chủ trì cuộc họp của Bộ Chính trị để bàn về “Đường lối Cách mạng miền Nam” và đưa ra ý kiến chỉ đạo: “Phải lấy chính trị, lực lượng quần chúng là chính. Phải đoàn kết toàn dân, trừ bọn phản dân. Đề án viết phải có lý có tình. Cũng có thể nói: Giải phóng miền Nam là nhiệm vụ thần thánh của nhân dân ta”.

Nửa thập kỷ sau đó đã diễn ra một cao trào, từ phong trào Đồng khởi đến cuộc đương đầu chống Chiến tranh Đặc biệt của Hoa Kỳ mà đỉnh cao là hai chiến thắng vang dội từ Ấp Bắc (năm 1963) đến Bình Giã (cuối năm 1964).

Với bút danh “Chiến Sĩ”, Bác viết bài đăng báo Quân đội Nhân dân ngày 7-1-1965 với đầu đề “Điện Biên Phủ nhỏ và Nhịp cầu vàng”. Bài báo một mặt vinh danh hai trận thắng trên là “Điện Biên Phủ nhỏ” nhưng để đi đến thắng lợi hoàn toàn còn cần bắc một “Nhịp cầu vàng” để nước Mỹ rút lui khỏi cuộc chiến tranh mà không bị mất mặt.

Thực tiễn cho thấy, sau cuộc Tổng tiến công Mậu Thân (năm 1968), Mỹ đã phải bước vào bàn đàm phán tại Paris và 5 năm sau đó, “Nhịp cầu vàng” đã tạo cơ hội cho Mỹ “rút lui mà không bị mất mặt”… Để rồi không đầy 2 năm sau, miền Nam hoàn toàn được giải phóng…

D.T.Q và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Ngày 6 tháng 1 – Ngày khẳng định quyền làm chủ

Việt Nam - Hồ Chí MinhMột sự kiện quan trọng chỉ sau lễ Tuyên ngôn Độc lập ngày 2-9-1945 hơn 4 tháng là cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội diễn ra trên cả nước vào ngày 6-1-1946. Như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phân tích: Đây là lần đầu tiên người dân Việt Nam được thể hiện quyền làm chủ của mình trong một quốc gia theo chính thể Cộng hòa – Dân chủ.

Theo những số liệu được công bố ngày hôm đó, một cuộc phổ thông đầu phiếu diễn ra trên cả nước đã bầu chọn 333 đại biểu Quốc hội, đại diện cho nhiều địa phương, đảng phái chính trị, tầng lớp xã hội. Ngày hôm đó, hòa theo dòng người dân tham gia bầu cử, ứng cử viên Hồ Chí Minh đến phòng bỏ phiếu đặt tại nhà số 10 phố Hàng Vôi, Hà Nội để thực hiện nghĩa vụ công dân của mình. Sau đó vị Chủ tịch Chính phủ Lâm thời đã thăm các địa điểm bỏ phiếu tại các phố Hàng Bạc, Hàng Gai, Hàng Trống, Thụy Khuê, làng Hồ Khẩu và Ô Đống Mác.

Bác cũng không quên đến thăm và động viên các cháu thiếu nhi đang đi cổ động cho bầu cử tại khu vực Lò Đúc, và viết thư gửi Ban Âm nhạc Vệ Quốc quân cảm ơn và khen ngợi “anh em đã náo nức đi cổ động khắp thủ đô từ sáng đến chiều làm cho ngày Tổng tuyển cử được tưng bừng vui vẻ và kết quả”.

Trong ngày bận rộn này, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng trả lời phóng viên tờ báo cánh tả “Kháng chiến” (La Resistance) của Pháp để một lần nữa khẳng định rằng nước Việt Nam độc lập không đi ngược với lợi ích và mong muốn hợp tác với nước Pháp một cách trung thực và “cùng nhau dàn xếp”.

Trước đó chỉ 5 năm, ngày 6-1-1941, với bí danh Đồng chí Vương, Nguyễn Ái Quốc đã cùng các đồng chí hoạt động ở trong nước như Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Phùng Chí Kiên và Đặng Văn Cáp do Hoàng Sâm dẫn đường, đã đến một ngôi làng bên kia biên giới Việt – Trung để chuẩn bị cho chuyến trở về nước của nhà lãnh đạo cách mạng Việt Nam.

Sau cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên (6-1-1946) đúng 14 năm, cuộc bầu cử Quốc hội khóa 2 diễn ra ngày 6-1-1960. Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm một địa điểm niêm yết danh sách cử tri và tham gia bỏ phiếu tại đơn vị bầu cử đặt tại đình Ngõ Phất Lộc, Hà Nội. Buổi tối, Bác thăm các đại biểu phụ nữ theo đạo Thiên Chúa toàn miền Bắc đang họp tại Hà Nội. Cũng trong ngày hôm đó báo chí đăng “Lời kêu gọi toàn dân hưởng ứng một tháng trồng cây” lập thành tích chào mừng 30 năm ngày thành lập Đảng Lao động Việt Nam.

Ngày 6-1-1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm và nói chuyện với Hội nghị trí thức Việt Nam chống Mỹ cứu nước do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam triệu tập tại Hội trường Ba Đình, Hà Nội. Ngày này 3 năm sau đó (1969), Chủ tịch nước dự phiên họp đầu năm của Hội đồng Chính phủ và đây cũng là lần cuối cùng Bác có cơ hội chúc tết những người đồng chí thân thiết của mình trong Chính phủ.

D.T.Q và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Ngày 5 tháng 1 – Làm việc nước là hy sinh

Thứ hai, 05/01/2009, 03:35 (GMT+7)

Việt Nam - Hồ Chí MinhNgày 5-1-1925 (ngày này 84 năm trước), từ Quảng Châu, Nguyễn Ái Quốc – lúc đó đang làm phiên dịch cho Bôrôđin, cố vấn của Liên Xô bên cạnh Chính phủ của Tôn Trung Sơn – đã gửi một bức thư cho Quốc tế Cộng sản báo tin rằng: “Quốc dân đảng Đông Dương vừa được thành lập vào ngày 3 tháng này”.

Đây là nhóm chiến sĩ trẻ yêu nước chịu ảnh hưởng của Phan Bội Châu sang Trung Quốc hoạt động. Một số thành viên của tổ chức này được chọn gửi sang học tại Đại học Mátxcơva. Đây chính là hạt nhân để thành lập Thanh niên Cộng sản Đoàn.

16 năm sau, cũng ngày này năm 1941, Nguyễn Ái Quốc lại có mặt ở Tĩnh Tây (Trung Quốc) và đã gặp Hoàng Văn Thụ – người được Thường vụ Đảng Cộng sản Đông Dương cử sang báo cáo công việc chuẩn bị Hội nghị Trung ương 8 – để quyết định những vấn đề trọng đại cho công cuộc giải phóng đất nước.

Và cũng chỉ 5 năm sau, ngày 5-1-1946, nước Việt Nam độc lập đã bước vào ngày hôm trước của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên. Sáng hôm đó, báo chí nhất loạt đăng“Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong đó viết: “Ngày mai là một ngày vui sướng của đồng bào ta, vì ngày mai là ngày Tổng tuyển cử, vì ngày mai là ngày đầu tiên trong lịch sử Việt Nam mà nhân dân ta bắt đầu hưởng dụng quyền dân chủ của mình…”.

Chiều hôm đó, tiếp xúc với 20.000 cử tri tại khu Việt Nam Học xá (nay là Đại học Bách khoa), ứng cử viên Hồ Chí Minh tuyên bố: “Làm việc nước bây giờ là hy sinh, là phấn đấu, quên lợi riêng mà nghĩ lợi chung. Những ai muốn làm quan cách mạng thì nhất định không nên bầu. Ngày mai không ai ép, không ai mua thì toàn dân sẽ thực hiện cái quyền dân chủ ấy”.

Rời cuộc tiếp xúc, Bác đến thăm chùa Bà Đá và trụ sở Hội Phật giáo Cứu quốc đặt tại chùa Quán Sứ và trịnh trọng tuyên bố: “Nói hy sinh phấn đấu thì dễ, nhưng làm thì khó. Trước Phật đài tôn nghiêm, trước quốc dân đồng bào có mặt tại đây, tôi xin thề hy sinh đem thân phấn đấu để giữ vững nền độc lập cho Tổ quốc. Nếu cần, hy sinh cả tính mạng tôi cũng không từ”.

Ngày 5-1-1958 (ngày này 51 năm trước), “Lời kêu gọi nông dân và cán bộ chống hạn đẩy mạnh sản xuất vụ đông xuân” được đăng trên các báo và trong ngày hôm đó, Bác Hồ về Hưng Yên động viên nhân dân đang chống hạn và tặng bức trướng thêu 4 chữ: “Chống hạn giỏi nhất”.

Cách đây đúng 50 năm, ngày 5-1-1959, Bác đến khánh thành Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, viết lời đề: “Viện Bảo tàng là một trường học tốt về lịch sử cách mạng của dân tộc Việt Nam ta” và tặng bảo tàng một kỷ vật riêng của mình: Chiếc lược làm bằng đồi mồi cất trong một túi vải.

Ngày 5-1-1960, tại buổi lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Đảng (thời đó xác định là ngày 6-1-1930), Bác đã đọc lời khai mạc và kết thúc bằng lời thơ: “Ba mươi năm lịch sử Đảng là cả một pho sử vàng”.

D.T.Q và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Ngày 4 tháng 1 – Vũ khí để giải phóng nông dân

Chủ nhật, 04/01/2009, 01:16 (GMT+7)

Việt Nam - Hồ Chí MinhNgày này 89 năm trước, ngày 4-1-1920, Nguyễn Ái Quốc đi xem một cuộc triển lãm hàng không tại Paris cùng với một người tên là Jean. Nhưng Jean lại chính là một viên mật thám nên trong báo cáo gửi cấp trên, y cho biết: “Ông Quốc đã ở 6 năm tại Mỹ, 4 năm ở bên Anh, ông đã làm bất cứ nghề gì để sống và để học hỏi. Ông đã để ý đặc biệt vấn đề chính trị thuộc địa của người Anh và Mỹ, Tây Ban Nha cùng Italia. Ông nói và viết được tiếng Anh, đọc được tiếng Italia và Tây Ban Nha…”.

Ngày 4-1-1924, tờ “La Vie d’ Ouvrière” (Đời sống công nhân) ở Pháp đăng cùng lúc 2 bài báo của Nguyễn Ái Quốc, lúc này đang ở Liên Xô, viết về “Tình cảnh của người nông dân An Nam” và “Tình cảnh của người nông dân Trung Quốc”.

Khi đề cập tới tình cảnh người nông dân trên Tổ quốc của mình, Nguyễn Ái Quốc khẳng định: “…Là người An Nam họ bị áp bức, là người nông dân họ bị người ta ăn cắp, cướp bóc, tước đoạt, làm phá sản. Chính họ phải làm những công việc nặng nhọc, mọi thứ lao dịch. Chính họ làm ra cho lũ người ăn bám, lũ người lười biếng, lũ người đi khai hóa và những bọn khác hưởng mà chính họ thì lại phải sống cùng khổ trong khi những tên đao phủ của họ sống rất thừa thãi; hễ mất mùa thì họ chết đói…”, “Dưới chiêu bài dân chủ, đế quốc Pháp đã đem vào An Nam tất cả cái chế độ trung cổ đáng nguyền rủa…”.

Còn tình cảnh của người nông dân Trung Quốc cũng chịu hậu quả bởi chế độ quân phiệt, ách bóc lột địa tô của chế độ cũ cộng với sự bóc lột của chế độ tư bản cũng như bộ máy quan liêu. Bài báo kết luận rằng: “Muốn xóa bỏ tất cả các điều đó, các đồng chí Trung Quốc của chúng ta phải tiến hành mạnh mẽ một cuộc vận động khẩn trương để giáo dục quần chúng, làm cho quần chúng thấy thật rõ sức mạnh của mình, quyền lợi của mình, có đủ khả năng thực hiện được khẩu hiệu: “Tất cả ruộng đất về tay nông dân!”.

Có thể nói rằng vấn đề nông dân và giải phóng người nông dân là mối quan tâm hàng đầu của Nguyễn Ái Quốc trong thời gian học tập lý luận tại nước Nga Xô Viết cũng như trong thực tiễn vận động cách mạng sau này.

22 năm sau, ngày 4-1-1946, Bác Hồ viết thư yêu cầu và khích lệ các ứng cử viên ra mắt tiếp xúc với cử tri tại nơi công cộng và gặp một số nhân vật của Bộ Ngoại giao Chính phủ Trung Hoa Dân quốc tại Hà Nội nhằm tranh thủ sự ủng hộ nền độc lập của Việt Nam trong bối cảnh Pháp và Trung Hoa đang mặc cả với nhau về lợi ích ở Đông Dương.

20 năm tiếp sau, ngày 4-1-1966, Báo Nhân Dân đăng bài “Quân Mỹ chết nhăn răng, tướng Mỹ nhăn răng cười”. Bằng cách viết hài hước, căn cứ vào những số liệu và dẫn liệu rất cụ thể, Bác phân tích thế của Mỹ trong chiến tranh Việt Nam đang xuống vì “chúng thiếu một thứ vũ khí quan trọng nhất là: tinh thần”.

D.T.Q. và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Chủ tịch Hồ Chí Minh – Ngày này năm ấy: Ngày 3 tháng 1

Thứ bảy, 03/01/2009, 01:26 (GMT+7)

Việt Nam - Hồ Chí MinhNgày 3-1-1946 (cách đây 63 năm), Bác Hồ chủ trì cuộc họp của Hội đồng Chính phủ bàn những công việc cấp bách và kết luận: “Chính phủ phải đối phó với hai sự khó khăn, trong Nam là họa xâm lăng, còn ở ngoài Bắc là nạn đói. Phải nhờ vào sự ủng hộ của quốc dân, công việc đã có kết quả khả quan”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra “thông đạt” gửi tới các bộ trưởng liên quan đến quy trình bảo quản tài liệu lưu trữ. Đây là một văn kiện lịch sử của ngành lưu trữ nước ta, nó cho thấy tầm nhìn xa của người đứng đầu một quốc gia non trẻ chưa có kinh nghiệm hành chính. Bản thông đạt viết: “Xét rằng một vài công sở đã tự tiện hủy bỏ hay bán các công văn và hồ sơ cũ. Hành động ấy có tính cách phá hoại, vì sự làm mất những tài liệu có giá trị đặc biệt về phương diện kiến thiết quốc gia.

Vậy yêu cầu các ông bộ trưởng ban chỉ thị cho nhân viên các sở phải giữ gìn tất cả các công văn, tài liệu và cấm không được hủy những công văn, tài liệu nếu không có lệnh trên rõ rệt cho phép hủy bỏ… Những viên chức không tuân lệnh này sẽ bị nghiêm trị”.

Chỉ 1 năm sau đó, ngày 3-1-1947, Chính phủ của nước Việt Nam độc lập đã phải di chuyển lên Việt Bắc, Hà Nội chìm trong khói lửa chiến tranh. Vào thời điểm ấy, Marius Moutet là người Bác từng quen biết trong đảng Xã hội Pháp, lúc này là Bộ trưởng Pháp quốc hải ngoại, đang có mặt tại Hà Nội. Hy vọng tranh thủ được ông Moutet, Bác Hồ viết một lá thư trong đó có đoạn:

“Tôi lấy làm vui mừng được biết ngài tới Hà Nội. Xin có lời chào mừng vì ngài vừa là bạn cũ, vừa là đại diện cho nước Pháp mới, là sứ giả của hòa bình. Tôi rất mong và rất sung sướng được hội kiến với ngài lâu một chút để tỏ rõ ý muốn thành thực hòa bình và cộng tác của chúng tôi và chuyển đệ với ngài những đề nghị của chúng tôi về việc lập lại sự giao hảo giữa 2 nước chúng ta”.

Bức thư đã không được hồi âm. Moutet đến Hà Nội giữa cảnh đổ nát và trong vòng vây của giới thực dân mà đầu sỏ là Đô đốc D’ Argenlieu. Ngày 8-1, Moutet về nước mà không tìm ra giải pháp nào.

41 năm sau (năm 1988), nhà sử học Pháp Philippe Devillers đã chứng minh rằng toàn bộ những thông điệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thời gian này đều bị D’ Argenlieu phong tỏa, kể cả một “gói hàng” mà ngày 3-1-1947 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cho người chuyển tới phía Pháp để trao tận tay vị bộ trưởng cũng bị viên đô đốc chặn lại. Trong một bức thư gửi tướng De Gaulle, viên đô đốc diều hâu này hí hửng: “Nhờ ơn Chúa, Moutet đã không có một cuộc tiếp xúc cá nhân nào với nhóm ông Hồ Chí Minh. Đó là một điểm thắng lợi đầu tiên”.

Nhưng cái mà D’ Argenlieu cho là thắng lợi đầu tiên ấy thì cũng khởi đầu cho một thảm bại cuối cùng khi quân Pháp thất trận tại Điện Biên Phủ sau đó 7 năm!

D.T.Q. và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Chủ tịch Hồ Chí Minh – Ngày này năm ấy: Ngày 2 tháng 1

Thứ sáu, 02/01/2009, 01:29 (GMT+7)

Việt Nam - Hồ Chí Minh(Ngày này 63 năm trước) vào ngày 2-1-1946, báo “Cứu quốc” cơ quan của Tổng bộ Việt Minh đăng “Lời cảm ơn” của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi hội của một số quan lại được thành lập sau Cách mạng Tháng Tám 1945 nhằm động viên tầng lớp này ủng hộ chính sách của Chính phủ cách mạng. Bằng những lời lẽ chân tình, Bác viết:

“Tôi trân trọng cảm ơn quý hội đã quyên nhà, quyên tiền giúp cho Quỹ Cứu tế, Quỹ Kháng chiến và Quỹ Độc lập.

Có người nói rằng “ Hồ Chí Minh không biết làm gì, chỉ nay cảm ơn người này, mai cảm ơn người khác”. Vâng! Tôi vui lòng nhận lợi phê bình ấy! Hơn nữa, tôi mong rằng ngày nào tôi cũng phải viết nhiều thư cảm ơn, vì như thế chứng minh rằng đồng bào ta đã sốt sắng thực hành cái khẩu hiệu “Ai có tiền giúp tiền, ai có sức giúp sức”. Quốc dân ta đã hiệp lực đồng tâm, đã đoàn kết chặt chẽ thì kháng chiến nhất định thắng lợi, kiến quốc nhất định thành công…”.

Kết thúc bức thư người đứng đầu nhà nước chân thành bày tỏ “Tiếc vì bận quá, tôi không cảm ơn khắp được. Vậy tôi xin các đồng bào tha lỗi cho”.

Vào thời điểm đất nước mới thoát khỏi chế độ thuộc địa và phong kiến, ứng xử của vị nguyên thủ quốc gia thực sự gây ấn tượng mạnh mẽ đối với nhân dân đang chứng kiến những đổi thay của đất nước theo tinh thần dân chủ.

Ngày 2-1-1947 (ngày này 62 năm trước) nhân dịp Bộ trưởng Pháp quốc hải ngoại Marius Moutet, người đã ký kết Tạm ước 14-9-1946 sang Đông Dương, Bác Hồ đã đưa ra những thông điệp của mình qua một cuộc phỏng vấn báo chí, khẳng định: “Việt Nam không chiến tranh chống nước Pháp và dân Pháp vì ta muốn hai dân tộc Việt – Pháp cộng tác thật thà. Nhưng tự do độc lập là quyền Trời cho của mỗi dân tộc… Hễ mỗi dân tộc đứng lên kiên quyết đấu tranh cho tổ quốc họ thì không ai, không lực lượng gì chiến thắng được họ. Dân Việt Nam muốn hòa bình, nhưng vì vận mệnh của Tổ quốc, của giống nòi thì sẽ kháng chiến đến cùng, kháng chiến đến thắng lợi”.

Trước đó một ngày, Bác đã gửi thư đến Chính phủ và nhân dân Pháp: “Tôi kêu gọi nhân dân Pháp để chấm dứt cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn mang lại nền hòa bình và tình hữu ái giữa nước Pháp và nước Việt Nam”. Đó là những bằng chứng khẳng định trách nhiệm của chủ nghĩa thực dân đã đi ngược lại khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam mà Hồ Chí Minh là hiện thân.

Tuy nhiên thực dân Pháp vẫn điên cuồng tiếp tục cuộc chiến tranh xâm lược. Trước tình hình ấy, ngày 2-1-1950 (cách đây 59 năm), Bác Hồ rời Tân Trào đi Trùng Khánh bắt đầu chuyến thăm Trung Quốc và Liên Xô nhằm tìm kiếm sự ủng hộ quốc tế.

Cách mạng Cuba thành công ngày 1-1-1959, ta lập quan hệ ngoại giao với Cuba từ năm 1960. Kể từ đó, vào ngày 2-1 hàng năm cho đến trước khi qua đời, Bác thường đến Đại sứ quán Cuba để bày tỏ tình cảm đoàn kết của nhân dân Việt Nam.

D.T.Q. và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Chủ tịch Hồ Chí Minh – Ngày này năm ấy: Ngày 1 tháng 1

Thứ năm, 01/01/2009, 02:06 (GMT+7)

Ngày đầu năm 1941, ngày này 68 năm trước, Nguyễn Ái Quốc từ Tĩnh Tây (Trung Quốc) quay lại Cao Bằng để chuẩn bị tập hợp lực lượng và soạn thảo đường lối cứu nước. Tháng 5 năm đó, Tổ chức Mặt trận và Cương lĩnh Việt Minh ra đời. Phấn khởi trước tiền đồ dân tộc, ngày 1-1-1942, Nguyễn Ái Quốc làm bài thơ “Chúc năm mới” đầu tiên đăng trên báo “Việt Nam Độc lập” với những lời cổ vũ đầy hào khí:

Bác Hồ về nước xuân Tân Tỵ

“Tháng ngày thấm thoát chóng như thoi / Năm cũ qua rồi, chúc năm mới / Chúc phe xâm lược sẽ diệt vong / Chúc phe dân chủ sẽ thắng lợi / Chúc đồng bào ta đoàn kết mau !/Chúc Việt Minh càng tấn tới! / Chúc toàn quốc ta trong năm này / Cờ đỏ ngôi sao bay phất phới!/ Năm nay là năm rất vẻ vang/ Cách mệnh thành công khắp thế giới”.

Kể từ năm ấy, hàng năm vào ngày đầu tiên của Dương lịch hay ngày Tết Âm lịch, Bác Hồ đều có lời chúc Tết. Với vị Chủ tịch nước, thơ chúc Tết chỉ là một tình cảm khiêm nhường “Mấy lời thân ái nôm na/ Vừa là kêu gọi, vừa là mừng Xuân”. 

Từ mùa xuân năm Kỷ Tỵ (1942) đến năm Kỷ Dậu (1969), chỉ trừ 3 năm 1955, 1957 và 1958, còn năm nào vị Chủ tịch nước cũng có lời chúc Tết ngay cả khi không có mặt ở trong nước như Tết Dương lịch 1952 Bác đang thăm Nam Ninh (Trung Quốc).

Ngày này 40 năm trước, vào mùa xuân thứ 79 của Bác, thư chúc mừng năm mới xuân Kỷ Dậu đã trở thành lời chúc lần cuối nhưng vẫn hừng hực khí thế cổ vũ con đường đi đến toàn thắng của sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước:

“Năm qua thắng lợi vẻ vang/ Năm nay tiền tuyến chắc càng thắng to / Vì độc lập, vì tự do / Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào / Tiến lên! Chiến sĩ, đồng bào / Bắc Nam sum họp xuân nào vui hơn”.

Có 2 ngày đầu năm Dương lịch để lại dấu ấn trong cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh như 2 sự kiện lịch sử trọng đại. Đó là ngày Tết Dương lịch đầu tiên của nước Việt Nam độc lập, 1-1-1946 (ngày này 63 năm trước), Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng với Chính phủ Liên hiệp lâm thời bao gồm nhiều nhân sĩ thuộc nhiều đảng phái, khuynh hướng chính trị biểu thị khối đại đoàn kết dân tộc, đã ra mắt tại Quảng trường Nhà hát Lớn Hà Nội và làm lễ tuyên thệ trước quốc dân đồng bào.

Đó cũng là ngày đầu năm của năm 1954 (cách đây 55 năm), Bộ Chính trị họp để chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược ở vùng Tây Bắc, chỉ định cơ quan lãnh đạo mặt trận. Chính tại cuộc họp này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã giao nhiệm vụ cho Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp: “Trao cho chú toàn quyền quyết định. Trận này quan trọng, phải đánh cho thắng! Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh”. Chỉ không đầy nửa năm sau, ngày 7-5-1954, chiến thắng Điện Biên Phủ đã trở thành sự kiện quyết định kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

DƯƠNG TRUNG QUỐC và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Chủ tịch Hồ Chí Minh – Ngày này năm ấy

Nhân kỷ niệm 123 năm ngày sinh Bác Hồ kính yêu của chúng ta! Vkyno truy cập và đăng tải lại loạt bài từ chuyên mục HỒ CHÍ MINH – NGÀY NÀY NĂM ẤY trên trang SÀI GÒN GIẢI PHÓNG nhằm truyền tải chân thực về hoạt động của Người qua các ngày trong năm.

123th Anniversary of Uncle Ho

LỜI TÒA SOẠN

Chủ tịch Hồ Chí Minh – Ngày này năm ấy

Thứ tư, 31/12/2008, 11:00 (GMT+7)

(SGGP).- Năm 2009 là năm chúng ta tưởng nhớ đến Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân tròn 40 năm ngày Bác Hồ ra đi (1969 – 2009). Sang năm, năm 2010, cùng với đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, cả nước sẽ kỷ niệm 120 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại (1890 – 2010). Giữa 2 cái mốc thời gian của lịch sử ấy (1890 – 1969) là 79 mùa xuân, một cuộc đời của một con người sinh ra và sống giữa một bước ngoặt lịch sử to lớn trong bước chuyển tiếp của thời gian giữa 2 thế kỷ (XIX-XX) và 2 thiên niên kỷ.

Hồ Chí Minh với 79 mùa xuân của cuộc đời mình đã để lại một dấu ấn đậm nét không chỉ trong lịch sử dân tộc Việt Nam mà đối với cả lịch sử thế giới. Kế tiếp tên tuổi của những nhà yêu nước như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Hoàng Hoa Thám… ở đầu thế kỷ XX, Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh đã trở thành hạt nhân và động lực lịch sử của dân tộc Việt Nam không chỉ giành được độc lập từ chủ nghĩa thực dân và phát xít mà còn chấm dứt chế độ quân chủ ngàn năm vào mùa thu năm 1945; đã lần lượt “đánh thắng hai đế quốc to” bằng một cuộc chiến tranh giải phóng kéo dài 3 thập kỷ (1945 – 1975) để khẳng định nền độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của dân tộc Việt Nam tiếp bước vào công cuộc đổi mới, xây dựng và hội nhập hôm nay.

Là một nhà hoạt động quốc tế và thông qua chính sự nghiệp của dân tộc Việt Nam, Hồ Chí Minh đã để lại một dấu ấn đậm nét trong lịch sử thế giới như sự bình chọn của tờ tạp chí có uy tín là “Time” (Thời đại) vào năm 2000: là 1 trong 25 chính khách và 1 trong 100 nhân vật của thế kỷ XX “đã làm thay đổi bộ mặt hành tinh của chúng ta”.

79 mùa xuân ấy sẽ được phản ánh phần nào trong một sự liên tưởng theo bước đi của thời gian thể hiện trên những tờ lịch của mỗi ngày trong năm. “Chủ tịch Hồ Chí Minh – Ngày này năm ấy” là một cách tiếp cận để mỗi một ngày trong năm chúng ta nhớ đến hình bóng, nhắc lại hành trang cũng là ôn lại lịch sử cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh với những bài học sâu sắc và có giá trị lâu dài…

Chuyên mục do nhóm cộng tác viên của Báo Sài Gòn Giải Phóng gồm các nhà sử học thuộc Hội Khoa học lịch sử Việt Nam và các cộng sự biên soạn sẽ ra đều đặn vào mỗi ngày như một lời nhắc nhở  hưởng ứng cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Mong bạn đọc theo dõi và đóng góp ý kiến cho chuyên mục ngày một tốt hơn.

SÀI GÒN GIẢI PHÓNG
Vkyno (st)

“Nước Việt Nam là đại gia đình của tôi”

Nước Việt Nam là gia đình của tôi. Tất cả thanh niên Việt Nam là con cháu của tôi. Mất một thanh niên thì hình như tôi đứt một đoạn ruột vậy.

– Trong một bức thư chia buồn gửi tới Bác sĩ Vũ Đình Tụng, một tín đồ theo Đạo Thiên Chúa khi đó đang là Chủ tịch Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam, Bác đã nói: “Nước Việt Nam là đại gia đình của tôi”.

Ngày 11/1/1946, từ Thái Bình Bác đi thăm tỉnh Nam Định. 7 giờ sáng, đông đảo nhân dân đã tề tựu trước Uỷ ban Hành chính thành phố nghe vị Chủ tịch nước nói chuyện với đồng bào về những nhiệm vụ kháng chiến, cứu đói.

Sau đó Bác đến thăm và chia quà cho trẻ em ở Trại mồ côi Nam Định. Tại đây, Bác cảm động nói với bà Phước: “Tôi ghé qua đây thăm bà và các cháu. Tôi thay mặt các cháu không cha, không mẹ đó cảm ơn bà đã trông nom chúng như một người mẹ. Chúng tội tình gì mà tội nghiệp quá”.

Tình cảm của một người Cha trong gia đình đời thường, một năm sau đó (1/1947) được Bác thể hiện như một lời tâm tình trong bức điện gửi Bác sĩ Vũ Đình Tụng, một tín đồ theo Đạo Thiên Chúa khi đó đang là Chủ tịch Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam. Đó cũng là một bức điện chia buồn khi Bác được tin người con trai của Bác sĩ Tụng vừa hy sinh trong cuộc kháng chiến chống thực dân xâm lược Pháp. Thư viết :

“Thưa Ngài, Tôi được báo cáo rằng, con giai ngài đã oanh liệt hy sinh cho Tổ quốc. Ngài biết rằng tôi không có gia đình, cũng không có con cái. Nước Việt Nam là gia đình của tôi. Tất cả thanh niên Việt Nam là con cháu của tôi. Mất một thanh niên thì hình như tôi đứt một đoạn ruột vậy.

Nhưng cháu và anh em thanh niên khác dũng cảm hy sinh để gìn giữ đất nước. Thế là họ đã làm rạng rỡ dân tộc, vẻ vang giống nòi. Họ chết cho Tổ quốc sống mãi; vật chất họ mất nhưng tinh thần họ vẫn luôn luôn sống với non sông Việt Nam.

Họ là con thảo của Đức Chúa, họ đã thực hiện cái khẩu hiệu: Thượng đế và Tổ quốc… Ngài đã đem món quà quý báu nhất là con của mình, sẵn sàng hiến cho Tổ quốc. Từ đây chắc Ngài sẽ ra sức giúp việc kháng chiến để bảo vệ nước nhà thì linh hồn cháu ở trên trời cũng bằng lòng và sung sướng…”

X&N
Vkyno (st)