Hồ Chí Minh – Biên niên tiểu sử – Tập 9 (Năm 1965 – Tháng 5)

Tháng 5, trước ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh thưởng huy hiệu cho bốn công dân có nhiều thành tích trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu.

– Báo Nhân dân, số 4048, ngày 4-5-1965.

Tháng 5, ngày 3 và 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh họp Hội nghị Bộ Chính trị Trung ương Đảng bàn về chuyển hướng sản xuất công nghiệp.

Phát biểu tại Hội nghị, Người chỉ rõ chúng ta phải đề phòng trường hợp xấu nhất nhưng phải chuẩn bị khả năng để xây dựng tương lai. Khẩu hiệu trước mắt là tất cả để thắng Mỹ. Chúng ta quyết tâm, không sợ tổn thất. Trường kỳ kháng chiến thì nhất định thắng lợi. Thắng được Mỹ sẽ làm được tất cả. Người phê bình tác phong làm việc luộm thuộm, thưởng phạt thiếu nghiêm minh và đề nghị phải chú trọng vấn đề con người, nhất là thanh niên. Phải thấy hết khó khăn. Mùa mưa tới, địch có thể phá đê.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng.

Tháng 5, ngày 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 47-LCT, công bố Lệnh động viên một bộ phận sĩ quan, hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị và một bộ phận công dân thuộc ngạch dự bị của quân đội nhưng chưa phục vụ trong quân đội.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 5, ngày 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trường Chinh, Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi hai bức điện chúc mừng:

1- Các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước Cộng hòa Dân chủ Đức: Vante Unbrích, Giôhanơ Đíchman, Vili Xtốp nhân kỷ niệm 20 năm ngày nhân dân Đức được giải phóng khỏi ách phát xít Hítle.

2- Các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Tiệp Khắc: Antônin Nôvốtni, Bôhuxláp Laxtôvíchca, Giôdép Lêna nhân kỷ niệm lần thứ 20 ngày Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Tiệp Khắc.

Tối, Người dự tiệc do Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Dân chủ Đức Vôngăng Bécgôn chiêu đãi nhân kỷ niệm lần thứ 20 ngày giải phóng nước Đức khỏi ách phát xít Hítle.

– Báo Nhân dân, số 4052, ngày 8-5-1965; số 4053, ngày 9-5-1965.

Tháng 5, trước ngày 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh thưởng huy hiệu cho bốn công dân có thành tích xuất sắc trong sản xuất và chiến đấu.

– Báo Nhân dân, số 4052, ngày 8-5-1965.

Tháng 5, ngày 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trường Chinh, Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện chúc mừng các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước Liên Xô: L.I.Brêgiơnép, A.I.Micaian, A.N.Côxưghin nhân kỷ niệm 20 năm chiến thắng phát xít Đức.

Tối, Người dự chiêu đãi do Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Tiệp Khắc tổ chức nhân kỷ niệm lần thứ 20 ngày Giải phóng Tiệp Khắc.

– Báo Nhân dân, số 4053, ngày 9-5-1965.

Tháng 5, trước ngày 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng bằng khen cho gia đình cụ Hồ Văn Tỉnh, xã Nghĩa Tiến, huyện Nghĩa Đàn, Nghệ An về thành tích cả nhà tham gia chiến đấu chống máy bay địch, ngày 15-3-1965.

– Báo Nhân dân, số 4053, ngày 9-5-1965.

Tháng 5, ngày 9

Bài viết Hai ngày kỷ niệm vẻ vang của Chủ tịch Hồ Chí Minh, bút danh Chiến Sĩ, đăng báo Nhân dân, số 4053.

Bài viết giới thiệu về hai ngày kỷ niệm lớn: Chiến thắng của nhân dân Liên Xô trong Chiến tranh thế giới thứ hai (9-5-1945) và Chiến thắng Điện Biên Phủ (7-5-1954). Trong bài, Người nêu lên những bài học kinh nghiệm rút ra từ những thắng lợi vĩ đại này và khẳng định, chúng ta đã mạnh hơn trước nhiều, lại có các nước anh em giúp đỡ, nhân dân khắp thế giới, kể cả nhân dân tiến bộ Mỹ, ủng hộ và đồng tình nên chúng ta nhất định chiến thắng. Dù đế quốc Mỹ điên cuồng đẩy mạnh chiến tranh và đưa thêm quân đội vào miền Nam, tiếp tục ném bom miền Bắc nhưng chúng nhất định sẽ thất bại như thực dân Pháp đã thất bại. Người viết: “Trước mắt đế quốc Mỹ chỉ có hai con đường: Một là tự động chấm dứt ngay chiến tranh và rút khỏi miền Nam một cách “lịch sự”. Hai là ngoan cố bị động chờ quân và dân miền Nam tống cổ chúng về nước mẹ Hoa Kỳ”.

Tối, Người dự chiêu đãi do Đại sứ Liên Xô tổ chức nhân kỷ niệm lần thứ 20 ngày nhân dân Liên Xô chiến thắng phát xít Đức⁴⁰.

– Báo Nhân dân, số 4053, ngày 9-5-1965; số 4054, ngày 10-5-1965.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.11, tr. 442-444.

Tháng 5, ngày 10

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh nghe Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải báo cáo về con đường vận tải chiến lược qua đất Lào.

Từ 9 giờ đến 10 giờ, Người bắt đầu thảo tài liệu Tuyệt đối bí mật (Di chúc).

Tối, Người dự chiêu đãi do Trung ương Đảng tổ chức tiễn Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Italia.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư trả lời những bức thư của thiếu nhi Trung Quốc gửi cho Người bày tỏ sự quan tâm và đồng tình ủng hộ cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta.

Trong ngày, Người ký Lệnh số 48-LCT, bổ nhiệm:

– Phó Thủ tướng Nguyễn Duy Trinh kiêm chức Bộ trưởng Bộ Ngoại giao.

– Phó Thủ tướng Phạm Hùng kiêm chức Chủ nhiệm Ủy ban Vật giá Nhà nước.

– Ông Hoàng Anh giữ chức Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp kiêm Chủ nhiệm Văn phòng nông nghiệp Phủ Thủ tướng.

– Ông Nguyễn Côn giữ chức Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch Nhà nước.

– Ông Đặng Việt Châu giữ chức Bộ trưởng Bộ Tài chính.

– Ông Trần Hữu Dực giữ chức Bộ trưởng Phủ Thủ tướng.

– Vũ Kỳ: Bác Hồ viết Di chúc, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1989, tr.8-9.

– Báo Nhân dân, số 4056, ngày 12-5-1965; số 4058, ngày 14-5-1965.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 5, ngày 11

5 giờ 45, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiễn Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Italia lên đường về nước.

9 giờ đến 10 giờ, Người gửi điện chúc mừng Quốc vương Lào Xrixavông Vátthana, nhân dịp Lễ Hiến pháp của Vương quốc Lào.

– Vũ Kỳ: Bác Hồ viết Di chúc, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1989, tr.9-10.

– Báo Nhân dân, số 4062, ngày 18-5-1965.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.11, tr. 446.

Tháng 5, ngày 11

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng Đại hội đoàn kết nhân dân Á – Phi lần thứ IV⁴¹. Sau khi lên án tội ác của đế quốc Mỹ đối với nhân dân các nước Á – Phi, Người khẳng định: “Đại hội lần này họp sẽ góp phần to lớn vào việc đẩy mạnh phong trào đoàn kết nhân dân Á – Phi chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân cũ và mới”.

9 giờ đến 10 giờ, Người viết tiếp tài liệu Tuyệt đối bí mật.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Lệnh số 49-LCT, thưởng Huân chương Lao động hạng Ba cho chuyên gia múa balê Liên Xô Brôunác Yanina Épghêépna đã giúp Việt Nam xây dựng trường múa.

– Lệnh số 50-LCT, thưởng Huân chương Lao động cho hai chuyên gia Trung Quốc Lệ Anh Chi và Tần Thế Chiên đã giúp Việt Nam xây dựng Nhà máy miến, mì chính Việt Trì.

– Báo Nhân dân, số 4059, ngày 15-5-1965.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.11, tr. 447.

– Vũ Kỳ: Bác Hồ viết Di chúc, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1989, tr.13-16.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 5, ngày 13

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện cảm ơn các nhà hoạt động cách mạng lão thành Mông Cổ đã gửi thư cho Người bày tỏ tình đoàn kết với nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược.

9 giờ đến 10 giờ, Người viết tiếp tài liệu Tuyệt đối bí mật.

18 giờ 30 đến 19 giờ 30, Người tiếp một số cán bộ miền Nam mới ra Hà Nội. Sau cuộc gặp, Người nhắc các cơ quan phục vụ chú ý chăm sóc tăng cường sức khỏe cho các đồng chí này.

– Báo Nhân dân, số 4061, ngày 17-5-1965.

– Vũ Kỳ: Bác Hồ viết Di chúc, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1989, tr.18-19.

Tháng 5, ngày 14

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm hợp tác xã nông nghiệp Phương Đông (xã Xuân Phương, huyện Từ Liêm, Hà Nội).

10 giờ, Người họp Hội nghị Bộ Chính trị Trung ương Đảng bàn về công tác đào tạo cán bộ.

Từ 14 giờ đến 16 giờ, Người viết tiếp phần cuối tài liệu Tuyệt đối bí mật.

18 giờ, Người tiếp các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị Trung ương Đảng đến chúc thọ Người.

19 giờ 30, Người dự mít tinh tại Nhà hát thành phố do Đoàn Thanh niên lao động Hà Nội tổ chức nhân dịp kỷ niệm lần thứ 24 ngày thành lập Đội Thiếu niên tiền phong Việt Nam. Người nói chuyện với các cháu thiếu nhi và tặng thiếu nhi Hà Nội một máy quay phim, một máy chiếu phim nhỏ.

– Báo Nhân dân, số 4063, ngày 19-5-1965.

– Vũ Kỳ: Bác Hồ viết Di chúc, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1989, tr. 19-27.

– Báo Nhân dân, số 4058, ngày 15-5-1965.

Tháng 5, ngày 15

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trường Chinh, Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện chúc mừng các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước Trung Quốc: Mao Trạch Đông, Lưu Thiếu Kỳ, Chu Đức, Chu Ân Lai nhân dịp Trung Quốc thử thành công quả bom nguyên tử thứ hai.

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Hà Nội đi nghỉ ở Trung Quốc. Xe qua cầu Long Biên, Người dặn đồng chí Vũ Kỳ nhắc Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân cần quan tâm đến đời sống của cán bộ, chiến sĩ. Về chủ trương của Mỹ tạm ngừng ném bom miền Bắc, Người nói: “Miệng nam mô, bụng bồ dao găm”.

8 giờ 44, Người tới Quảng Châu.

10 giờ 30, Người dự chiêu đãi do Tỉnh ủy Quảng Đông tổ chức ở nhà khách trên một cù lao giữa sông Hoàng Phố.

15 giờ, Người nghỉ và xem biểu diễn văn nghệ tại nhà nghỉ Bạch Vân Sơn.

Trong ngày, Lệnh số 51-LCT do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký được công bố về việc thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba cho Đội xe 108 thuộc Trạm xe B1, Ban vận tải B và lái xe Thái Văn Nho, thuộc Đội xe 108, Trạm xe B1.

– Báo Nhân dân, số 4060, ngày 16-5-1965.

– Vũ Kỳ: Bác Hồ viết Di chúc, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1989, tr.28-31.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 5, ngày 16

7 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi thăm thành phố Trường Sa thuộc tỉnh Hồ Nam theo lời mời của Chủ tịch Mao Trạch Đông.

9 giờ 45, Người đến Trường Sa.

Từ 11 giờ đến 13 giờ, Người dùng cơm và làm việc với Chủ tịch Mao Trạch Đông.

15 giờ 30 đến 18 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Bạch Hạc Tuyền, khu nghỉ mát nổi tiếng của tỉnh Hồ Nam. Người nói chuyện với nhân dân địa phương về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam.

Cùng ngày, bài của Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời phóng viên báo Unita, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Italia đề ngày 16-5-1965. Người viết: “Đế quốc Mỹ như người đang bị sa lầy ở miền Nam Việt Nam, càng quẫy mạnh thì càng bị lún sâu xuống tận cổ… Nhân dân Việt Nam rất quý trọng tình đoàn kết và sự ủng hộ của nhân dân thế giới, coi đó là thêm một đảm bảo chắc chắn cho thắng lợi của mình. Chúng tôi đặc biệt hoan nghênh các chiến sĩ du kích cũ và các bạn thanh niên Ý, đã tình nguyện sang chiến đấu bên cạnh nhân dân Việt Nam chống đế quốc Mỹ xâm lược. Chúng tôi gửi lời cảm ơn và xin nói để các bạn ấy biết rằng khi nào tình hình yêu cầu, chúng tôi sẽ báo với các bạn”.

– Vũ Kỳ: Bác Hồ viết Di chúc, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1989, tr.32-33.

– Bản đánh máy tiếng Việt và tiếng Pháp, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, trước ngày 17

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện tới Tổng thống nước Cộng hòa Gana K.Encruma, cảm ơn sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân Gana đối với cuộc chiến tranh yêu nước của nhân dân Việt Nam.

– Báo Nhân dân, số 4061, ngày 17-5-1965.

– Vũ Kỳ: Bác Hồ viết Di chúc, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1989, tr. 28-31.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I

Tháng 5, ngày 17

8 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Hồ Nam đi thăm Bắc Kinh.

11 giờ 20, Người đến Bắc Kinh, nghỉ tại khu quân sự Ngọc Tuyền gần Di Hoà Viên.

15 giờ 30 đến 16 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh dạo chơi và nói chuyện với vợ chồng Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Chu Đức và Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trần Nghị.

17 giờ đến 19 giờ 30, Người làm việc với các vị lãnh đạo Trung Quốc: Lưu Thiếu Kỳ, Chu Ân Lai, Đặng Tiểu Bình.

20 giờ 30, Người xem phim.

– Vũ Kỳ: Bác Hồ viết Di chúc, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1989, tr.33.

Tháng 5, ngày 18

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp các bác sĩ Trung Quốc đến hỏi thăm sức khoẻ của Người.

Khi biết các bạn Trung Quốc chuẩn bị chúc thọ nhân dịp kỷ niệm ngày sinh của Người, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói với cán bộ phụ trách nhà nghỉ: “Tôi sang đây vào dịp này là để tránh việc chúc thọ ở trong nước. Vì vậy, tôi yêu cầu các đồng chí cũng không tổ chức chúc thọ”. Người còn nói lại điều đó với Nguyên soái Trung Quốc Diệp Kiếm Anh.

Từ 8 giờ đến 10 giờ 45, Chủ tịch Hồ Chí Minh xem triển lãm vũ khí Trung Quốc trong khu quân sự tuyệt mật. Cùng đi với Người có Nguyên soái Diệp Kiếm Anh.

11 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự bữa cơm thân mật với các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước Trung Quốc cùng các phu nhân và các thiếu nhi.

Tối, Người xem biểu diễn ca múa nhạc chào mừng chiến thắng của nhân dân miền Nam Việt Nam.

Cùng ngày, Lệnh do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký được công bố:

– Lệnh số 52-LCT, thưởng Huân chương Lao động hạng Ba cho chuyên gia Trung Quốc đã giúp Việt Nam xây dựng cầu Ca Long (Móng Cái, Quảng Ninh).

– Lệnh số 53 LCT, cử ông Hoàng Lương làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Cộng hòa Nhân dân Hunggari.

– Vũ Kỳ: Bác Hồ viết Di chúc, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1989, tr. 34.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 5, ngày 19

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh nghe thư ký báo cáo về tình hình trong nước. Người đặc biệt quan tâm đến tin chiến thắng của Quân giải phóng miền Nam. Người nói về người Mỹ: “Thượng sách là rủ nhau cuốn xéo khỏi Việt Nam”.

8 giờ 30, Người rời Bắc Kinh đi thăm quê hương Khổng Tử.

Trưa, Người nghỉ tại Tế Nam, thủ phủ tỉnh Sơn Đông, ghé thăm công viên Đại Minh Hồ.

14 giờ, Người thăm di tích Khổng Phủ, qua Khổng Miếu, Khổng Lâm, Người nói nhiều về quan niệm “lấy dân làm gốc” của Khổng Tử và Mạnh Tử.

17 giờ, Người lên xe lửa trở về Tế Nam. Trên đường về, Người làm bài thơ chữ Hán: Phỏng Khúc Phụ ghi lại cảm xúc cuộc đi thăm quê hương Khổng Tử:

“Ngũ nguyệt thập cửu phỏng Khúc Phụ,

Cổ tùng cổ miếu lưỡng y hy.

Khổng gia thế lực kim hà tại?

Chỉ thặng tà dương chiếu cổ bi^{” 1)}.

Cùng ngày, Lệnh số 54-LCT do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký được công bố về việc truy tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Bí thư Đảng bộ Tổng cục Đường sắt Trần Quang Sơn suốt đời tận tuỵ phục vụ cách mạng.

– Vũ Kỳ: Bác Hồ viết Di chúc, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1989, tr. 35.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Từ ngày 21-5 đến ngày 8-6

Chủ tịch Hồ Chí Minh nghỉ tại Hoàng Sơn, khu du lịch và điều dưỡng thuộc tỉnh An Huy. Cùng đi với Người có Phó Chủ tịch nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa Đổng Tất Vũ. Người nghỉ ở Quan Bộc Lầu một đêm, sau đó đề nghị chuyển về ở tại nhà nghỉ Suối Nóng để có điều kiện tiếp xúc với quần chúng địa phương.

Tại Hoàng Sơn, Người tham quan các thắng cảnh: Quan Bộc Đình (Đình Ngắm Thác), Bách Trượng Tuyền (Suối Trăm Trượng), Đào Nguyên Đình (Đình Đào Nguyên), Nhân Tự Bộc (Thác Chữ Nhân), Từ Quang Các (Gác Từ Quang)…; các di tích: Hổ Đầu Nham (Núi Đầu Cọp), Long Đầu Thạch (Đá Đầu Rồng), Luyện Đan Tỉnh (Giếng Luyện Đan), Dược Cừu (Cối Dã Thuốc), v.v.. Người đặt tên cho một ngọn núi cái tháp là Luyện Đan Tháp (Tháp Luyện Đan). Tại nhà khách Hoàng Sơn, Người tự tay viết năm chữ Hán lớn: “Hoàng Sơn phong cảnh hảo” (Hoàng Sơn phong cảnh đẹp) và đề biển cho Quan Bộc Đình (Đình Ngắm Thác).

Trước khi rời Hoàng Sơn, Phó Chủ tịch Đổng Tất Vũ làm bài thơ thất ngôn”Từ giã Hoàng Sơn” (gồm bốn khổ) tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng viết chùm thơ Nhật ký Hoàng Sơn gồm sáu bài tặng lại Phó Chủ tịch Đổng Tất Vũ:

Bài thứ nhất, viết về đặc sản chè vùng Hoàng Sơn.

Bài thứ hai, viết về các cháu thiếu nhi ở Hoàng Sơn.

Bài thứ ba, viết về phong cảnh đẹp ở Hoàng Sơn.

Bài thứ tư, viết về Người làm thơ tặng Phó Chủ tịch Đổng Tất Vũ.

Bài thứ năm, ca ngợi truyền thống anh hùng của quân và dân tỉnh An Huy.

Bài thứ sáu, viết về sự hiếu khách của các bạn Trung Quốc ở địa phương.

Trong những ngày nghỉ ở Hoàng Sơn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần tiếp xúc và trò chuyện với bà con nông dân vùng sản xuất chè, thăm trường tiểu học Hoàng Sơn, thăm trường Lâm nghiệp, gặp gỡ và trò chuyện với các diễn viên Đoàn kịch Hoàng Mai, tỉnh An Huy.

– Hoàng Tranh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc, Nxb. Quân giải phóng, Bắc Kinh, 1987, tr. 167-171, (bản Trung văn).

– Thơ chữ Hán Hồ Chí Minh, Nxb. Văn học, Hà Nội, 1990, tr. 94-95 và 55-56.

Tháng 5, ngày 23

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Inđônêxia nhân kỷ niệm lần thứ 45 ngày thành lập Đảng Cộng sản Inđônêxia.

– Báo Nhân dân, số 4067, ngày 23-5-1965.

Tháng 5, ngày 25

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi lời cảm ơn tới các cơ quan, đoàn thể, các cá nhân trong và ngoài nước, các đảng, chính phủ các nước anh em và bè bạn trên thế giới, các vị trong đoàn ngoại giao đã gửi thư, điện chúc mừng kỷ niệm sinh nhật lần thứ 75 của Người.

– Báo Nhân dân, số 4069, ngày 25-5-1965.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.11, tr. 449.

Tháng 5, ngày 26

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện tới Quốc trưởng Vương quốc Campuchia Nôrôđôm Xihanúc hoan nghênh ý chí chống Mỹ của nhân dân Campuchia thể hiện trong bài diễn văn của Quốc trưởng đọc trước Quốc hội và Hội đồng Vương quốc Campuchia ngày 17-5-1965.

– Báo Nhân dân, số 4073, ngày 29-5-1965.

Tháng 5, ngày 27

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen quân và dân miền Bắc bắn rơi máy bay thứ 300. Người nhắc quân dân chớ vì thắng lợi mà chủ quan vì kẻ địch còn rất nhiều âm mưu thâm độc.

– Báo Nhân dân, số 4072, ngày 28-5-1965.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.11, tr. 450.

Tháng 5, cuối tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện cho Đảng bộ Đảng Cộng sản Pháp thành phố Tua, Người viết :

“Chân thành cảm ơn về bức điện thân mật của các đồng chí ngày 28-5. Tôi luôn giữ kỷ niệm tốt đẹp về Tua.

Chúng tôi biết ơn nhân dân, giai cấp công nhân và Đảng Cộng sản Pháp về mối tình đoàn kết tích cực của họ đối với cuộc chiến đấu của chúng tôi chống chủ nghĩa đế quốc Mỹ xâm lược. Chúng tôi sẽ chiến thắng”.