Kết hợp chặt chẽ giữa lực lượng chính trị với lực lượng quân sự trong Tổng khởi nghĩa giành chính quyền

Cách mạng Tháng TámQĐND – Trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc những năm 1939-1945, đỉnh cao là cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, Đảng ta đã giải quyết thành công một loạt các vấn đề then chốt về tư tưởng lý luận, nhạy bén, sáng suốt trong chỉ đạo thực tiễn, trong đó có nghệ thuật chỉ đạo tài tình và tổ chức lực lượng rộng khắp, kịp thời tiến hành tổng khởi nghĩa để giành thắng lợi.

Thành công lớn nhất, đặc sắc nhất của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh là kịp thời nắm bắt và chủ động tận dụng triệt để thời cơ để lãnh đạo toàn dân tiến hành tổng khởi nghĩa. Đến tháng 8-1945, tình hình thế giới và trong nước có sự chuyển biến rất mau lẹ, tạo thời cơ thuận lợi cho cách mạng nước ta. Đó là phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh, quân Nhật ở Việt Nam, Lào và Cam-pu-chia hoang mang, tinh thần chiến đấu rệu rã. Chính quyền tay sai và bọn Việt gian thân Nhật hoảng sợ, dao động. Trong khi đó, cao trào kháng Nhật, cứu nước của nhân dân và LLVT cách mạng dâng lên tột đỉnh; một số tầng lớp trung gian do dự, lừng khừng đã ngả theo cách mạng. Đảng Cộng sản Đông Dương, đội tiên phong lãnh đạo cách mạng đã được chuẩn bị đầy đủ và quyết tâm đảm nhiệm sứ mệnh lịch sử dân tộc.

Quán triệt và nắm vững thời cơ của cách mạng, Trung ương Đảng cấp tốc họp Hội nghị Đại biểu toàn quốc (từ ngày 13-8 đến 15-8-1945) quyết định phát động tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước. Như vậy, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định chính xác thời cơ đến với cách mạng Việt Nam chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian ngắn, đó là lúc quân Đồng minh chưa vào Đông Dương để giải giáp quân Nhật, không thể chậm trễ. Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định phải giành được chính quyền để lấy danh nghĩa là người chủ của nước Việt Nam độc lập đón tiếp khi quân Đồng minh đến.

Nhân dân và LLVT thủ đô Hà Nội mít tinh tại Quảng trường Nhà hát Lớn ngày 19-8-1945. Ảnh tư liệu

Một trong những thành công nổi bật về nghệ thuật chỉ đạo khởi nghĩa là Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát động và huy động được sức mạnh của toàn dân ở từng địa phương và trên quy mô cả nước. Thực hiện Lệnh tổng khởi nghĩa, từ ngày 14-8-1945, các lực lượng tham gia khởi nghĩa được huy động và tổ chức thành những đội quân chính trị rất rộng lớn và đội quân vũ trang, trong đó có Việt Nam Giải phóng quân và LLVT các địa phương làm nòng cốt, xung kích, từ các vùng nông thôn đồng bằng, thành thị đến trung du, miền núi, nhất là lực lượng ở các chiến khu (Việt Bắc, Quang Trung, Trần Hưng Đạo, Ba Tơ…), các thành phố lớn (Hà Nội, Sài Gòn, Huế…) do Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc và các đảng bộ địa phương lãnh đạo tiến hành khởi nghĩa. Tất cả các lực lượng tham gia cuộc tổng khởi nghĩa trên cả nước quán triệt sâu sắc 3 nguyên tắc: Tập trung lực lượng vào những mục tiêu chính; thống nhất các mặt chính trị, quân sự, hành động và chỉ huy; kịp thời tổ chức hành động đồng loạt, không bỏ lỡ cơ hội. Nhờ tổ chức được những đạo quân chính trị đông đảo và đội quân vũ trang, vận dụng đúng 3 nguyên tắc và tiến hành tổng khởi nghĩa đúng thời cơ, Đảng ta đã phát huy được sức mạnh đại đoàn kết toàn dân.

Thành công nổi bật về nghệ thuật chỉ đạo từ khởi nghĩa từng phần, tiến lên tổng khởi nghĩa trên quy mô cả nước là sự sáng tạo về tổ chức lực lượng và kết hợp chặt chẽ giữa lực lượng chính trị với lực lượng quân sự của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nắm bắt thời cơ thuận lợi, đông đảo quần chúng nhân dân có đội quân vũ trang (tổ, đội) hỗ trợ ở nhiều địa phương đã đồng loạt nổi dậy. Một số địa phương chưa nhận được Lệnh tổng khởi nghĩa, nhưng dựa theo Chỉ thị “Nhật-Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, các tổ chức đảng đã lãnh đạo lực lượng quần chúng, có các đội tự vệ xung kích nổi dậy, giành chính quyền ở địa phương. Cuộc tổng khởi nghĩa trên cả nước diễn ra rất đa dạng, phong phú. Trong số 65 tỉnh, thành phố, đặc khu tiến hành khởi nghĩa, có 36 tỉnh, thành phố về cơ bản lực lượng khởi nghĩa bắt đầu từ xã, huyện tiến lên tỉnh lỵ, từ ngoại thành vào nội thành, rồi kết thúc ở một số huyện, xã còn lại; 15 tỉnh tổ chức lực lượng tiến hành khởi nghĩa ở tỉnh lỵ trước rồi lan về các huyện và 11 tỉnh, đặc khu tổ chức lực lượng cùng khởi nghĩa cả ở tỉnh lỵ và nông thôn trong một ngày. Trong quá trình tổng khởi nghĩa, hầu hết các tỉnh, thành phố đều kết hợp chặt chẽ giữa lực lượng chính trị và LLVT, giữa đấu tranh chính trị với đòn tiến công quân sự, trong đó lực lượng chính trị, đấu tranh chính trị đóng vai trò quyết định, LLVT, đấu tranh vũ trang đóng vai trò chế áp lực lượng địch, kết hợp với sách lược mềm dẻo, cô lập và vô hiệu hóa phát xít Nhật và bọn tay sai nên giành được thắng lợi nhanh gọn, ít đổ máu.

Bằng các đòn đấu tranh chính trị, nổi dậy của quần chúng có tự vệ vũ trang xung kích hỗ trợ và đòn tiến công quân sự của LLVT, chỉ trong vòng nửa tháng (từ ngày 14-8 đến 28-8-1945), cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền trên phạm vi cả nước đã cơ bản kết thúc. Thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 là kết quả của quá trình chuẩn bị chu đáo về lực lượng, nắm bắt thời cơ, huy động và phát huy sức mạnh của toàn dân, kết hợp chặt chẽ giữa lực lượng chính trị và LLVT cả ở nông thôn và thành thị, đồng bằng, trung du và miền núi trên khắp các miền của đất nước, trong đó lực lượng chính trị đóng vai trò quyết định,  LLVT cách mạng giữ vai trò xung kích, hỗ trợ tích cực, giành chính quyền nhanh gọn khiến quân thù và các thế lực phản động không kịp đối phó, nhanh chóng tan rã.

Đại tá, TS DƯƠNG ĐÌNH LẬP

Nguồn: qdnd.vn
Vkyno (st)