Tháng 9, ngày 1

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh tới thăm Hội nghị Cán bộ miền núi. Nói chuyện với Hội nghị, Người biểu dương những thành tích, những người tốt, tập thể tốt, kinh nghiệm tốt của đồng bào miền núi, đồng thời chỉ ra những mặt còn yếu kém của miền núi mà cán bộ và đồng bào cần kiên quyết sửa chữa.

Người yêu cầu mỗi ngành, mỗi bộ ở Trung ương cần phải nhận rõ trách nhiệm của mình đối với miền núi, chú trọng hơn nữa công tác ở miền núi và nhắc nhở các cán bộ lãnh đạo địa phương phải áp dụng thật sát với tình hình của mỗi nơi các chủ trương, chính sách của Đảng và Chính phủ. Tuyệt đối không rập khuôn, máy móc, nóng vội.

Cùng buổi sáng, Chủ tịch tiếp đoàn đại biểu Hội hữu nghị Xô-Việt sang thăm và dự lễ Quốc khánh của nước ta.

Chiều, Chủ tịch cùng các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước đến đặt vòng hoa tại Nghĩa trang Liệt sĩ Mai Dịch (Hà Nội). Sau đó, Người đến thăm đại biểu các dân tộc ít người về Thủ đô dự lễ Quốc khánh. Người nhắc nhở đồng bào các dân tộc phải ngày càng đoàn kết chặt chẽ, thi đua tăng gia sản xuất, thực hiện tiết kiệm, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và thống nhất nước nhà.

Tối, Người cùng các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước dự tiệc chiêu đãi do Thủ tướng Phạm Văn Đồng tổ chức nhân kỷ niệm Quốc khánh lần thứ 17 nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Trong ngày, nhân dịp Quốc khánh, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 43-LCT, ân xá cho một số tù nhân đã cải tạo tốt.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 608-612.

– Báo Nhân Dân, số 3083, ngày 2-9-1962.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 9, trước ngày 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh tặng thưởng Huân chương cho 19 đơn vị báo chí trong đó có 1 Huân chương Lao động hạng Nhất, 6 Huân chương Lao động hạng Nhì và 12 Huân chương Lao động hạng Ba.

– Báo Nhân Dân, số 3088, ngày 8-9-1962.

Tháng 9, ngày 2

6 giờ, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ kỷ niệm Quốc khánh lần thứ 17 của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Phát biểu ý kiến khi buổi lễ kết thúc, Người kêu gọi mọi người: “Bước sang năm thứ 18, công nhân, nông dân, lao động trí óc, học sinh, sinh viên, thanh niên hãy ra sức thi đua tăng gia sản xuất, thực hiện tiết kiệm, hoàn thành vượt mức kế hoạch nhà nước”.

– Báo Nhân Dân, số 3084, ngày 4-9-1962.

Tháng 9, ngày 4

Bài viết Sư và Sứ Mỹ đều là xpay của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân số 3084.

Trích dẫn nguồn tin của Tạp chí Cộng hoà mới (Mỹ) số tháng 3-1962 nói về những hoạt động do thám của một số giáo sư đại học Mỹ ở nước ngoài và nguồn tin của tuần báo Dư luận tự do (Mêhicô) số tháng 3-1962 tố cáo sự can thiệp trắng trợn của các đại sứ Mỹ vào công việc nội bộ và tổ chức các hoạt động lật đổ ở các nước Mỹ latinh như Braxin, Áchentina, Mêhicô, Bôlivia…, tác giả nhận xét: Các giáo sư, các đại sứ Mỹ ở nước ngoài đều là những tên đặc vụ mà tiếng Anh gọi là xpay.

– Báo Nhân Dân, số 3084, ngày 4-9-1962.

Tháng 9, ngày 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Bungari Tôđo Gípcốp; Chủ tịch Chủ tịch đoàn Quốc hội Đimitơrốp Ganép và Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hoà nhân dân Bungari Antôn Yucốp nhân kỷ niệm lần thứ 18 Quốc khánh nước này.

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc họp Bộ Chính trị bàn nội dung Hội nghị Trung ương về công tác tổ chức. Sau khi nghe báo cáo dự thảo, Người nhận định tình hình tổ chức của ta không còn đáp ứng với tình hình thực tế và nhấn mạnh: “phải sửa là do tiến bộ, không phải là xấu mà sửa”.

Chiều, khi hội nghị bàn về vấn đề lương thực, Người yêu cầu cần phải có chính sách tốt, lâu dài, phù hợp và nên giảm nhân khẩu thành thị theo kinh nghiệm kiểu Trung Quốc, đồng thời cải tiến khâu phân phối, đối lưu hàng hoá.

Cũng buổi chiều, Người đến thăm và nói chuyện với Đại hội lần thứ III Hội Nhà báo Việt Nam.

Lấy tư cách “một người có ít nhiều kinh nghiệm về báo chí”, Người góp một số ý kiến về nghề làm báo và căn dặn:

1. Cần phải chú ý nâng cao hơn nữa chất lượng của báo chí để báo chí làm tròn nhiệm vụ cao cả là phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng.

2. Báo chí cần khéo lợi dụng vũ khí phê bình và tự phê bình. Nhưng, “Phê bình phải nghiêm chỉnh, chắc chắn, phụ trách, nói có sách mách có chứng. Phải phê bình với tinh thần thành khẩn, xây dựng, “trị bệnh cứu người”. Chớ phê bình lung tung không chịu trách nhiệm”. Mặt khác, cần khuyến khích quần chúng góp ý kiến và phê bình báo.

3. Làm báo phải hết sức cẩn thận về hình thức, nội dung, cách viết. Tránh viết quá dài, “dây cà ra dây muống”, không hợp với trình độ và thời giờ của quần chúng. Tránh nói một chiều, thổi phồng thành tích. Tránh đưa tin hấp tấp, thiếu thận trọng. Tránh lộ bí mật. Tránh dùng quá nhiều tiếng nước ngoài…

4. Mỗi khi viết, nên tự hỏi: Viết cho ai xem? Viết để làm gì? Viết sao cho dễ đọc, dễ hiểu?

Cuối cùng, Người kết luận: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng. Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ. Để làm tròn nhiệm vụ vẻ vang của mình, cán bộ báo chí phải tu dưỡng đạo đức cách mạng”, “cố gắng trau dồi tư tưởng, nghiệp vụ và văn hoá, chú trọng học tập chính trị để nắm vững chủ trương chính sách của Đảng và Chính phủ, đi sâu vào thực tế, đi sâu vào quần chúng lao động”.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 44-LCT, cử ông Lê Văn Hiến làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà tại Vương quốc Lào.

– Báo Nhân Dân, số 3089, ngày 9-9-1962.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 613-616.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 9, ngày 12

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Triển lãm ảnh nghệ thuật tổ chức tại phố Tràng Tiền. Người trao đổi với các nghệ sĩ nhiếp ảnh một số nhận xét và mong anh em cố gắng hơn nữa, tiến bộ hơn nữa.

– Nhật ký công tác bảo vệ Bác Hồ (1945-1969), bản đánh máy, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Báo Nhân Dân, số 3094, ngày 14-9-1962.

Tháng 9, trước ngày 13

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho 5 cá nhân nêu gương đạo đức mới, có thành tích trong lao động sản xuất. Tiêu biểu như anh Thụ, công an ở Móng Cái (Quảng Ninh) đã dũng cảm nhảy vào lửa cứu tài sản cho đồng bào; anh Cao Xuân Trí ở Kim Anh (Vĩnh Phúc) mù hai mắt vẫn hăng hái lao động sản xuất; anh Nguyễn Sĩ Nguyên ở Thanh Hoá có sáng kiến cải tiến công cụ, tăng năng suất làm cỏ 1.004%.

– Báo Nhân Dân, số 3093, ngày 13-9-1962.

Tháng 9, ngày 13

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhan đề:

U-2 là u ám, u mê,

U đi 3 chiếc, U về chỉ 1 thôi ¹⁾

ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân số 3093, vạch rõ sự thất bại của Mỹ trong việc dùng không quân do thám vùng trời Liên Xô, Trung Quốc. Tác giả lưu ý: “Những việc đó càng tỏ rõ rằng đế quốc Mỹ đang chuẩn bị gây chiến tranh, rằng chúng là kẻ thù số 1 đang đe doạ hoà bình thế giới, rằng nhân dân các nước cần phải luôn luôn nâng cao cảnh giác, sẵn sàng đập tan mọi âm mưu phá hoại hoà bình”.

Tối, Người đến Câu lạc bộ Thiếu nhi vui Tết Trung thu với hơn 7.000 thiếu nhi Thủ đô.

– Báo Nhân Dân, số 3093 và 3094, ngày 13 và ngày 14-9-1962.

– Bác Hồ với nhân dân Hà Nội, Nxb. Hà Nội, 1980, tr. 159.

Tháng 9, ngày 15

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc họp Bộ Chính trị bàn về dự luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban hành chính các cấp. Trong ý kiến phát biểu, Người chủ trương: không nên đặt ra vấn đề bỏ đơn vị hành chính Khu và không phải Hội đồng nhân dân các cấp đều giống nhau về tổ chức, nhiệm vụ.

Cùng ngày, Người gửi điện cho ông Trần Tử Bình, Đại sứ Việt Nam tại Bắc Kinh, nhắc việc đến cám ơn cụ Hoàng Viêm Bồi²⁾ đã gửi thư cho Người.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 270.

Tháng 9, ngày 17

Bài viết Hai thái độ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân số 3097. Bài báo khen ngợi cách tiếp thu phê bình của Nhà máy dệt bít tất Thượng Hải (Trung Quốc) khi nhận được thư góp ý của khách hàng (mặc dù chỉ là một cháu bé) và phê phán một số việc làm chưa tốt của ngành công thương nghiệp Việt Nam như sản xuất công cụ không phù hợp với yêu cầu của nông dân; bán phân bón bắt mua kèm với vôi, phân lân… Tác giả khẳng định thái độ của Nhà máy dệt Thượng Hải là thái độ của những người một lòng, một dạ phục vụ nhân dân và nhắc nhở ngành công thương nghiệp Việt Nam phải có thái độ phục vụ nhân dân đúng đắn hơn, phải “thuận mua vừa bán”, không được gò ép người mua…

– Nhân Dân, số 3097, ngày 17-9-1962.

Tháng 9, ngày 20

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh sang sân bay Gia Lâm đón Đoàn đại biểu Inđônêxia do bà Tổng thống Háctini Xucácnô dẫn đầu sang thăm nước ta. Trong diễn văn chào mừng, Chủ tịch tin tưởng rằng chuyến đi thăm Việt Nam của bà Tổng thống sẽ thắt chặt và phát triển hơn nữa tình hữu nghị sẵn có giữa nhân dân hai nước.

Chiều, tại Phủ Chủ tịch, Người cùng bà Háctini Xucácnô và các vị khách quý Inđônêxia vui liên hoan với các cháu thiếu nhi Thủ đô đến chào mừng.

Tối, cũng tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch mở tiệc chiêu đãi đoàn đại biểu Inđônêxia.

Cùng ngày, báo Nhân Dân đăng tin Chủ tịch Hồ Chí Minh thưởng huy hiệu của Người cho em Bàn Triệu, người Mán (xã Nậm Lành, châu Văn Chấn, Yên Bái), có tinh thần bảo vệ trường sở, nhiều lần bắt được của rơi đều mang đến nộp cho nhà trường để trả lại người mất.

– Báo Nhân Dân, số 3100 và 3101, ngày 20 và ngày 21-9-1962.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 617-618.

Tháng 9, ngày 21

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc họp Bộ Chính trị bàn công tác kiểm tra của Đảng, vấn đề làm thí điểm về tổ chức, chia tỉnh ở Khu tự trị Thái – Mèo, sáp nhập Kiến An với Hải Phòng, Bắc Ninh với Bắc Giang.

Về công tác thí điểm tổ chức, Người nói: “Việc thí điểm chỉ riêng về kinh tế không đủ, các mặt khác nếu bất hợp lý thì cũng phải giải quyết, nghĩa là phải toàn diện nhưng làm có kế hoạch, từng bước”.

Về chia tỉnh ở Khu tự trị Thái – Mèo, Người kết luận: “Về địa thế, chia ba tỉnh lợi hơn… thuận về kinh tế, chính trị lâu dài, việc chia tỉnh lãnh đạo sẽ sát hơn, tránh được quan liêu. Song công tác tuyên truyền giải thích việc này cũng phải làm cho tốt”.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

Tháng 9, ngày 22

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 44-LCT, tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cho bà Háctini Xucácnô có công ủng hộ cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc và thống nhất đất nước của nhân dân Việt Nam, góp phần tăng cường tình hữu nghị giữa hai nước Việt Nam và Inđônêxia.

Cùng buổi sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Hội nghị cán bộ Đoàn Thanh niên Lao động toàn miền Bắc. Nhận xét về phong trào thanh niên, Người chỉ rõ: bên cạnh những cố gắng của thanh niên, phong trào thanh niên còn nhiều thiếu sót cần khắc phục. Thanh niên phải dám xung phong đến những nơi khó khăn nhất. Thanh niên phải học và học cho giỏi. Bàn việc gì, quyết nghị điều gì cũng phải thiết thực và cụ thể, không nên chỉ nói chung chung. Thanh niên muốn cho các ngành xem trọng mình, trước hết tự mình phải làm việc cho tốt và phải luôn luôn tu dưỡng rèn luyện đạo đức cách mạng: trung thành, dũng cảm, khiêm tốn.

Nhân dịp này, Người đã giao nhiệm vụ cho thanh niên phải làm chủ lực trong phong trào trồng cây, gây rừng.

Trưa, tại Phủ Chủ tịch, Người cùng một số vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta dự tiệc chiêu đãi do bà Háctini Xucácnô mời.

Chiều, cũng tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cho bà Háctini Xucácnô. Trong buổi lễ, Người nói: “Bà là người phụ nữ đầu tiên của một nước bạn sẽ mang Huân chương cao quý này của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà…, là người có công lao trong việc thắt chặt hơn nữa tình anh em giữa hai nước chúng ta”.

Tối, Người dự tiệc chiêu đãi do Thủ tướng Phạm Văn Đồng mời bà Háctini Xucácnô và các vị cùng đi.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới Tổng thống Môđibô Câyta nhân dịp kỷ niệm Quốc khánh lần thứ hai của nước Cộng hoà Mali.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 619-622.

– Báo Nhân Dân, số 3103, ngày 23-9-1962.

Tháng 9, ngày 23

Tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ tiễn bà Háctini Xucácnô và các vị khách quý Inđônêxia tiếp tục cuộc hành trình thăm hữu nghị các nước.

Trong lời tiễn bà Tổng thống, Người bày tỏ tình cảm quyến luyến trước lúc chia tay và kết thúc bằng hai câu thơ:

“Tiễn đưa, xin gửi một lời,

Mối tình hữu nghị, muôn đời không phai“.

– Báo Nhân Dân, số 3104, ngày 24-9-1962.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 623.

Tháng 9, ngày 27

Bài viết Sẵn sàng giúp đỡ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân số 3107, giới thiệu ý nghĩa “Tháng ủng hộ nhân dân Angiêri và nhân dân các nước đang gian khổ đấu tranh cho độc lập dân tộc” do Uỷ ban đoàn kết nhân dân Á-Phi và Uỷ ban đấu tranh cho nền độc lập Angiêri (của Việt Nam) tổ chức. Với tinh thần “một miếng khi đói hơn mười gói khi no“, “góp gió thành bão”, Người hô hào mọi người hãy tỏ rõ tinh thần quốc tế đối với các dân tộc anh em và gợi ý một số hình thức quyên góp tập thể và cá nhân để mọi người đều có thể tham gia, và tin chắc rằng đồng bào ta, già trẻ, gái trai sẽ đều hăng hái hưởng ứng việc làm đầy nhân nghĩa này. Bài viết kết thúc bằng hai câu thơ:

“Trăm năm trong cõi người ta

Giàu lòng bác ái, ấy là người Việt Nam!”.

– Báo Nhân Dân, số 3107, ngày 27-9-1962.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 624-625.

Tháng 9, ngày 29

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới Chủ tịch Mao Trạch Đông nhân dịp kỷ niệm Quốc khánh lần thứ 13 nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa.

Cùng ngày, Người về thăm xã Quảng An (Từ Liêm, Hà Nội) lần thứ hai.

Nói chuyện với các đại biểu đang dự Hội nghị Tổng kết phong trào thể dục vệ sinh mùa hè tại đình Quảng Bá, Người nhấn mạnh: “Muốn có sức khoẻ phải ăn ở vệ sinh. Muốn có vệ sinh phải có nước sạch. Muốn có nước sạch phải đào giếng”. Người tặng Quảng An một khoản tiền riêng để xây một giếng nước ở xóm Quảng Khánh và căn dặn Quảng An phải quyết tâm phấn đấu xây dựng thành xã điển hình về vệ sinh phòng bệnh.

– Báo Nhân Dân, số 3111, ngày 1-10-1962.

– Chủ tịch Hồ Chí Minh với Thủ đô Hà Nội, Sở Văn hoá – Thông tin Hà Nội xuất bản, 1985, tr. 50-51.

Tháng 9, ngày 30

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu Quốc hội Trung Quốc do Phó Chủ tịch Quốc hội Bành Chân dẫn đầu sang thăm Việt Nam.

Tối, tại Câu lạc bộ Quốc tế, Người dự tiệc chiêu đãi do Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam mời nhân dịp kỷ niệm lần thứ 13 Ngày thành lập nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa.

– Báo Nhân Dân, số 3111, ngày 1-10-1962.

– Hoàng Tranh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc, Nxb. Giải phóng quân, Bắc Kinh, 1987, tr. 200 (bản Trung văn).

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 270.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)