Tháng 3, ngày 1

Tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và chiêu đãi Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Liên Xô. Cùng dự có các đồng chí Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, các Uỷ viên Bộ Chính trị và Ban Bí thư Trung ương Đảng.

Sau tiệc chiêu đãi, Người cùng các quan khách xem Đoàn ca kịch Trị-Thiên-Huế và Đoàn ca múa Trung ương biểu diễn.

Trước khi kết thúc buổi diễn, Người đứng dậy đề nghị: “Bây giờ các cháu hát với Bác một bài” và Người bắt nhịp cùng mọi người hát bàiKết đoàn.

– Báo Nhân Dân, số 2900, ngày 2-3-1962.

– Bác Hồ với nghệ thuật sân khấu, Viện Sân khấu, Hà Nội, 1990, tr. 164.

Tháng 3, trước ngày 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng nhân dịp ông Uyliam Gôpalaon nhận chức Toàn quyền nước Xâylan (nay là Xri Lanca).

– Báo Nhân Dân, số 2914, ngày 16-3-1962.

Tháng 3, ngày 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Đại hội Liên hoan chiến sĩ thi đua của lực lượng Công an nhân dân vũ trang. Nói chuyện với Đại hội, Người khen ngợi thành tích học tập, công tác, xây dựng tổ chức, tăng gia sản xuất, giúp đỡ nhân dân của các đơn vị và hứa sẽ tặng một lá cờ “Thi đua khá nhất” để làm giải thưởng luân lưu cho các đơn vị có nhiều thành tích nhất. Người còn tặng cán bộ, chiến sĩ của ngành bài thơ:

“Non xanh nước biếc trùng trùng,

Giữ gìn Tổ quốc ta không ngại ngùng gian lao.

Núi cao sự nghiệp càng cao,

Biển sâu, chí khí ta so vào càng sâu.

Thi đua ta quyết giật cờ đầu”.

Thư gửi nhân dân nước Anh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân, số 2900. Trong thư, tác giả đưa ra hàng loạt chứng cứ lên án Chính phủ Anh đã ủng hộ thực dân Pháp, đế quốc Mỹ tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam và kêu gọi nhân dân Anh “có hành động thiết thực để ủng hộ cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam” vì mục đích chung là hoà bình, hữu nghị và hạnh phúc.

– Báo Nhân Dân, số 2900 và 2902, ngày 2 và ngày 4-3-1962.

– Chủ tịch Hồ Chí Minh với ngành Công an nhân dân Việt Nam, Viện Nghiên cứu khoa học công an, 1980, tr. 39.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 518-522.

Tháng 3, trước ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho Hội nghị tổng kết công tác giao thông vận tải nông thôn và miền núi, nhấn mạnh các yêu cầu mà ngành giao thông cần phải cố gắng làm tốt hơn nữa:

– Phải lấy phục vụ sản xuất là chủ yếu.

– Phải biết dựa vào nhân dân làm là chính.

– Các cấp lãnh đạo phải quan tâm đúng mức, chỉ đạo chặt chẽ, không được khoán trắng cho cán bộ chuyên môn.

Người gửi Hội nghị một lá cờ làm giải thưởng luân lưu tặng cho tỉnh nào làm giao thông vận tải nông thôn khá nhất.

– Báo Nhân Dân, số 2901, ngày 3-3-1962.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 523-524.

Tháng 3, ngày 3

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc họp Bộ Chính trị bàn về công tác quốc tế và phương hướng hoạt động của ta đối với các nước láng giềng.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

Tháng 3, ngày 5

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến xem Triển lãm tranh khắc gỗ của Trung Quốc tại Hà Nội. Ông Hà Vỹ, Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam, đã giới thiệu từng bức tranh với Người. Chủ tịch ghi vào Sổ cảm tưởng dòng chữ Hán:

Khởi thị “Hủ mộc bất khả điêu dã”!

Nghệ thuật “Úc úc hồ văn tai”!³⁾.

– Báo Nhân Dân, số 2904, ngày 6-3-1962.

– Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc (sách ảnh), Nxb. Đại Bách khoa toàn thư Trung Quốc, Bắc Kinh, 1995, tr. 108.

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 262.

Tháng 3, ngày 6

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Hội nghị cán bộ ngoại giao lần thứ hai.

Nói chuyện với Hội nghị, sau khi nhận xét về tình hình công tác ngoại giao trong thời gian qua, Chủ tịch tập trung phân tích mục tiêu công tác ngoại giao của ta và để đạt được mục đích đó, bằng kinh nghiệm của bản thân, Người nêu rõ những yêu cầu cần thiết về phẩm chất đạo đức, thái độ ứng xử, năng lực chuyên môn và nguyên tắc làm việc đối với người cán bộ ngoại giao trong tình hình quan hệ quốc tế của ta ngày càng mở rộng.

Kết thúc bài nói, Người nhấn mạnh: “Công tác ngoại giao phải cố gắng nhiều, học tập nhiều, chấp hành đúng chính sách của Đảng. Chính sách của Đảng tóm tắt lại là: phục vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, phục vụ đấu tranh thống nhất nước nhà, phục vụ phong trào đấu tranh anh dũng của đồng bào miền Nam; góp phần tăng cường đoàn kết giữa các nước xã hội chủ nghĩa; ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc, chống đế quốc; góp phần bảo vệ hoà bình thế giới. Có mấy điều đó thôi, mấy điều này như tam tự kinh, ai cũng thuộc, nhưng phải áp dụng cho khéo”.

– Bài nói chuyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh với Hội nghị cán bộ Ngành ngoại giao, lưu tại Phòng lưu trữ Bộ Ngoại giao.

Tháng 3, ngày 10

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc họp Bộ Chính trị bàn về nội dung của báo Nhân Dân.

Người chỉ thị: các cán bộ biên tập phải cẩn thận trước khi in báo. Phải làm cho báo tốt hơn, trước hết từ cán bộ làm báo. Nên mở lại mụcSinh hoạt Đảng, phê bình cho rõ ràng, nêu gương, đăng ảnh cho chính xác, đích đáng. Khi đưa tin, chú ý tính thời sự, cân đối tin quốc tế về các nước anh em, chú ý đến ý kiến phê bình của quần chúng nhân dân. Nên có sự phân công, kết hợp với các báo ra ở Hà Nội.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

Tháng 3, ngày 11

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Trường Đại học bách khoa. Người đi xem một số lớp học, chỗ ăn, chỗ ở của cán bộ, học sinh. Nói chuyện với mọi người, Người lưu ý: “Thầy dạy tốt, trò học tốt là để làm cách mạng chứ không phải để làm quan cách mạng”.

– Chủ tịch Hồ Chí Minh với Thủ đô Hà Nội, Sở Văn hoá – Thông tin Hà Nội, 1985, tr. 49.

Tháng 3, trước ngày 14

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi tặng máy kéo và máy nông nghiệp cho 5 hợp tác xã có nhiều thành tích phát triển sản xuất: Hợp tác xã Hạ Bì ở Phú Thọ; Hợp tác xã Hoàng Văn Thụ ở Hưng Yên; Hợp tác xã Yên Trường ở Thanh Hoá; Hợp tác xã Tân Tiến ở Thái Nguyên và một hợp tác xã khá nhất ở Tây Bắc.

– Báo Nhân Dân, số 2912, ngày 14-3-1962.

Tháng 3, ngày 14

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đoàn xiếc Liên Xô sang thăm và biểu diễn ở Việt Nam.

Cùng ngày, bài viết Làm thế nào cho lạc thêm vui của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân số 2912, phê bình hiện tượng nhân dân Nghệ An dùng lạc phung phí trong khi đang cần tiết kiệm lạc để xuất khẩu đổi lấy máy móc và nguyên liệu.

Theo tác giả, nếu các cán bộ phụ trách hiểu rõ lợi ích của việc xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp để giải thích cho đồng bào, nếu các cán bộ thu mua biết tổ chức khéo, làm đúng chính sách, đi đúng đường lối quần chúng thì chắc chắn đồng bào sẽ vui lòng tiết kiệm các nông sản để bán cho Nhà nước xuất khẩu.

Bài báo kết luận bằng hai câu thơ:

“Làm thế nào cho lạc thêm vui?

Đổi lấy máy móc, thì bầy tui quyết làm!”.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 10-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đoàn xiếc quốc gia nước Cộng hoà Nhân dân Mông Cổ sang biểu diễn tại Việt Nam.

– Báo Nhân Dân, số 2912, ngày 14-3-1962.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 525-526.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 3, trước ngày 15

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn xiếc nhân dân Trung ương của nước Cộng hoà Nhân dân Mông Cổ đã sang thăm và biểu diễn tại Việt Nam.

– Báo Nhân Dân, số 2913, ngày 15-3-1962.

Tháng 3, ngày 16

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc họp Bộ Chính trị góp ý kiến về việc chuẩn bị nội dung cho Hội nghị công nghiệp Trung ương.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

Tháng 3, ngày 19

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà gửi điện mừng tới các ông Đ. Ganép và Antôn Yunnốp vừa được tái cử Chủ tịch Chủ tịch đoàn Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hoà Nhân dân Bungari.

– Báo Nhân Dân, số 2919, ngày 21-3-1962.

Tháng 3, ngày 20

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị tiếp tục góp ý kiến về việc chuẩn bị nội dung Hội nghị công nghiệp Trung ương. Trong ý kiến phát biểu, Người tán thành chủ trương đưa dân lên miền ngược, nhưng lưu ý việc phân phối hợp lý lực lượng lao động là thanh niên và phải tính đến tình hình lưu thông có thể bế tắc do vấn đề giao thông chưa giải quyết được.

Cùng ngày, bài Chúc mừng nhân dân Angiêri anh em thắng lợi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân, số 2918, nêu rõ ý nghĩa thắng lợi to lớn của nhân dân Angiêri sau bảy năm rưỡi anh dũng kháng chiến.

Bài báo có đoạn: “Xưa nay nhân dân Việt Nam ta vẫn một lòng ủng hộ nhân dân Angiêri. Ngày nay, nhân dân Angiêri thắng lợi cũng như nhân dân ta thắng lợi. Hôm nay, chúng ta gửi đến Chính phủ và nhân dân Angiêri anh em lời chúc mừng thân ái và nhiệt liệt nhất”.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi:

– Điện mừng tới Tổng thống Habíp Buốcghiba nhân kỷ niệm lần thứ sáu Ngày độc lập của Cộng hoà Tuynidi.

– Điện mừng Chủ tịch Đảng Cộng sản Nhật Bản Nôxaca Xandô nhân kỷ niệm lần thứ 70 ngày sinh của ông.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

– Báo Nhân Dân, số 2918, 2923, 2928, ngày 20, 25 và 30-3-1962.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 527-528.

Tháng 3, ngày 21

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục dự cuộc họp Bộ Chính trị góp ý kiến về việc chuẩn bị nội dung Hội nghị công nghiệp Trung ương. Người chỉ rõ: “Phần nói nông nghiệp còn nhẹ quá. Công nghiệp nặng phải có, nhưng 8 năm thiếu gang thép ta vẫn xoay xở được, còn mất mùa một năm thì chúng ta méo mặt, mất mùa thì gang thép cũng không làm được. Như vậy, phải chú ý nông nghiệp rất nhiều…”. Người còn nhấn mạnh: “Ta có họp, có nghị, có quyết rồi, giao cho ai phải giao trách nhiệm cho rõ ràng, ai làm được thì khen, nhưng thấy ai làm sai thì lại không có thái độ rõ ràng. Làm không được thì cách chức ngay (tỉnh Thái Bình được thưởng hơn 700 Huân chương, Huy chương mà không thấy phạt một ai); ý tôi là ta còn nhu nhược đối với vấn đề này… Tài nguyên thiên nhiên mình nhiều, làm sao cán bộ đảng viên phải giữ được truyền thống anh dũng trong thời kỳ chống đế quốc”.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

Tháng 3, trước ngày 23

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đại sứ Trung Quốc Hà Vỹ và phu nhân đến chào trước khi về nước, kết thúc nhiệm kỳ công tác tại Việt Nam.

– Ảnh tư liệu Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 262.

Tháng 3, trước ngày 24

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho 12 người có thành tích nêu gương tốt về đạo đức mới xã hội chủ nghĩa, có sáng kiến trong sản xuất.

Người gửi quà tặng cho ba cháu sinh ba ở huyện Gia Khánh, Ninh Bình.

– Báo Nhân Dân, số 2922, ngày 24-3-1962.

Tháng 3, ngày 26

Chủ tịch Hồ Chí Minh đi máy bay trực thăng về thăm tỉnh Thái Bình⁴⁾. Người thăm xã Nam Cường (Tiền Hải) và tặng huy hiệu cho bốn xã viên và cán bộ có thành tích khá nhất trong phong trào khai hoang lấn biển.

Gặp gỡ và nói chuyện với các đại biểu từ xã, huyện trong toàn tỉnh họp mặt tại Đồng Lâm (Tiền Hải), Người khen ngợi nhân dân Thái Bình trong thời gian qua đã có nhiều thành tích sản xuất như tăng vụ, vỡ hoang, làm thuỷ lợi, phân bón… Người căn dặn Thái Bình cần chú ý nâng cao chất lượng bổ túc văn hoá, mở thêm các lớp mẫu giáo, đào thêm giếng nước ăn, làm nhiều hố xí kiểu mới. Người nhắc nhở: Thái Bình vẫn còn thói phô trương lãng phí trong ma chay cưới xin, chưa chấm dứt nạn tảo hôn, tệ đánh vợ, ép duyên con…

Người thay mặt Trung ương giao trách nhiệm cho cán bộ, đảng viên và đoàn viên thanh niên Thái Bình phải nâng cao tinh thần cách mạng, chống tư tưởng bảo thủ, chủ quan; chống tác phong quan liêu đại khái; phải gương mẫu thực hiện cần kiệm liêm chính, chí công vô tư,… để xây dựng Thái Bình trở thành một trong những tỉnh khá nhất, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng chung.

– Thái Bình năm lần đón Bác, Ban Nghiên cứu lịch sử Đảng Thái Bình xuất bản, 1970, tr. 54-61.

– Báo Nhân Dân, số 2927, ngày 29-3-1962.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 534-537.

Tháng 3, trước ngày 28

Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn của phóng viên báo Anh Tin nhanh hàng ngày về các vấn đề liên quan đến việc thực hiện Hiệp định Giơnevơ 1954 về Việt Nam, lập trường của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà về “một miền Nam trung lập”, quan hệ giữa hai miền Nam – Bắc.

Trong các câu trả lời, Người đã tố cáo chính sách “chống cộng”, đàn áp mọi phong trào tiến bộ của chính quyền phản động Mỹ – Diệm, lên án việc đế quốc Mỹ công khai vũ trang can thiệp vào miền Nam Việt Nam và khẳng định: “Lịch sử thế giới đã chứng tỏ rằng không lực lượng phản động nào có thể chống lại lực lượng đoàn kết và đấu tranh của nhân dân. Tình hình ở miền Nam sẽ đưa đến kết quả: Cuối cùng Mỹ-Diệm nhất định thất bại, nhân dân miền Nam nhất định thắng lợi”. “Việc miền Nam theo một chế độ trung lập hay là một chế độ nào khác là do nhân dân miền Nam quyết định, không ai có thể làm trái nguyện vọng của nhân dân. Việc thống nhất đất nước Việt Nam là việc nội bộ của nhân dân Việt Nam, không một nước nào có quyền can thiệp”…

– Báo Nhân Dân, số 2926, ngày 28-3-1962.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 529-531.

Tháng 3, ngày 28

Bài Chi bộ tốt, thì mọi việc đều tốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân, số 2926. Người chỉ rõ: “Nhân dân ta rất tốt, nếu chi bộ khéo lãnh đạo và đảng viên hăng hái xung phong làm gương mẫu thì khó khăn gì cũng vượt qua, công việc gì cũng làm tốt”.

Dẫn chứng bằng thực tế của hai hợp tác xã: Hợp tác xã thôn Nhân Lệ (Kiến An) và Hợp tác xã Quyết Tiến ở thôn Bùi (Hà Nam), tác giả kết luận: “Nội dung hai việc trên đây rất bình thường, nhưng nó chứng tỏ một ý nghĩa rất to lớn: Chi bộ tốt thì mọi việc đều tốt“.

– Báo Nhân Dân, số 2926, ngày 28-3-1962.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 532-533.

Tháng 3, ngày 29

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 11-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đoàn xiếc Liên Xô sang thăm và biểu diễn tại Việt Nam.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 3, ngày 30

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc họp Bộ Chính trị bàn về vấn đề lương thực. Phát biểu tại Hội nghị, Người nhắc “phải có kế hoạch thu mua, phải có kế hoạch sản xuất tốt. Từ khai hoang tốt, sẽ thu mua tốt. Gốc là cán bộ. Phải cố gắng chỉnh đốn cán bộ, có thái độ dứt khoát. Làm tốt thì khen, làm không tốt thì cách chức”.

Cùng ngày, bài viết nhan đề: Giải thưởng xứng đáng của Người, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân số 2928, nêu gương 3 tỉnh Phú Thọ, Hải Ninh (nay thuộc Quảng Ninh), và Hà Nam đã khắc phục khó khăn, từ một tỉnh thiếu ăn phấn đấu trở thành một tỉnh thừa ăn và đã được nhận những phần thưởng xứng đáng.

Bài báo nhắc nhở các địa phương cần làm cho mọi người thấm nhuần tinh thần làm chủ, cần kiệm xây dựng hợp tác xã, xây dựng nước nhà, thì nông nghiệp của ta nhất định sẽ phát triển nhanh chóng và vững chắc.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

– Báo Nhân Dân, số 2928, ngày 30-3-1962.

Tháng 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi quà và ảnh của Người tặng chị Di A Ứng, người tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) vừa sinh 4 con (3 trai, 1 gái)⁵⁾.

– Báo Nhân Dân, số 3066, ngày 16-3-1962.

Tháng 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi các bạn đọc của tờ Tạp chí Pháp La Nouvelle critique, nhiệt liệt hoan nghênh tạp chí đã có sáng kiến ra số đặc biệt về vấn đề Việt Nam để giúp các độc giả Pháp hiểu thêm về đời sống, văn hoá và cuộc đấu tranh cho độc lập và hạnh phúc của nhân dân Việt Nam.

Bức thư có đoạn: “Tôi hy vọng rằng, các bạn sẽ tìm thấy ở đây một dấu hiệu thể hiện sự cố gắng của chúng tôi trong cuộc đấu tranh chung lớn lao cho tất cả các dân tộc, cho hữu nghị, tự do, hoà bình, nhân phẩm và sự hợp tác anh em giữa các dân tộc.

Tôi vui sướng nếu như những vấn đề thảo luận này được công nhân, nông dân và tầng lớp trí thức Pháp là những người mà tôi vẫn gìn giữ những kỷ niệm tốt đẹp nhất trong lòng nhiệt liệt tán thưởng “.

– La Nouvelle critique, số tháng 3-1962.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 538.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)