Tháng 8, ngày 3

Bài viết Thiên đường cộng sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân số 2691, giới thiệu khái quát chương trình xã hội trong 20 năm tới của Đảng Cộng sản Liên Xô và tiền đồ tươi sáng của nhân dân Liên Xô sau khi thực hiện kế hoạch lớn lao này.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 42-LCT, tặng thưởng Huân chương Kháng chiến cho những cán bộ, công nhân viên chức các cơ quan trung ương và địa phương theo đề nghị của Thường vụ Hội đồng Chính phủ.

– Báo Nhân Dân, số 2691, ngày 3-8-1961.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 8, trước ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho cô giáo người dân tộc Tày Đinh Thị Hoa, 19 tuổi, ở xã Hữu Sản, huyện Đình Lập, Hải Ninh (nay thuộc Quảng Ninh), tuy chân tay bị què, nhưng 6 năm liền vẫn giữ vững danh hiệu “Giáo viên xuất sắc” của ngành giáo dục tỉnh.

– Báo Nhân Dân, số 2692, ngày 4-8-1961.

Tháng 8, ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư thăm hỏi và động viên cán bộ, nhân dân thị xã Vinh (Nghệ An) sau vụ hoả hoạn.

Người mong “đồng bào đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau, cố gắng vượt mọi khó khăn, mau chóng xây dựng lại nhà cửa và tiếp tục làm ăn bình thường”, và nhắc nhở đồng bào và cán bộ cần nâng cao cảnh giác, luôn luôn chuẩn bị sẵn sàng những dụng cụ phòng cháy chữa cháy và không để xảy ra những tai hoạ như thế nữa.

– Bác Hồ với quê hương Nghệ Tĩnh, Ban Nghiên cứu lịch sử Đảng Nghệ Tĩnh, 1977, tr. 77.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 384.

Tháng 8, trước ngày 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho 3 cá nhân có thành tích trong công tác thuỷ lợi, chăn nuôi và làm phân bón.

– Báo Nhân Dân, số 2693, ngày 5-8-1961.

Tháng 8, ngày 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng Tổng thống Cộng hoà Ảrập Thống nhất Gaman Ápđun Nátxe, nhân kỷ niệm lần thứ 9 Ngày Cách mạng Aicập.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Lệnh số 43-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì, hạng Ba cho 18 huyện, xã và hợp tác xã đạt nhiều thành tích trong phong trào thi đua sản xuất nông nghiệp năm 1960.

– Lệnh số 44-LCT, tặng thưởng:

+ Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cho cụ Cáp Văn Bút, xã Hoà Long (Yên Phong, Bắc Ninh) có 5 con tòng quân (4 liệt sĩ, 1 thương binh).

+ Huân chương Kháng chiến hạng Nhì cho ông Ngô Văn Tấc, xã Thuỵ Văn (Thuỵ Anh, Thái Bình) có 5 con tòng quân (3 hy sinh).

+ Huân chương Kháng chiến hạng Ba cho ông Nguyễn Duy Đỗ, xã Quỳnh Ngọc (Quỳnh Côi, Thái Bình) có 3 con tòng quân (hy sinh cả 3).

– Lệnh số 45-LCT, tặng thưởng Huân chương Kháng chiến cho những cán bộ, công nhân viên chức các cơ quan của Đảng Dân chủ Việt Nam theo đề nghị của Thường vụ Hội đồng Chính phủ.

– Báo Nhân Dân, số 2693, ngày 5-8-1961.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 8, ngày 6

Bài viết Cần học những kinh nghiệm tốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân số 2694, giới thiệu những kinh nghiệm chăn nuôi, cải tiến công cụ của các xã Đại Phong, Xuân Lai, Quang Hải (Thanh Hoá) và yêu cầu các chi bộ ở nông thôn phải vận động hợp tác xã địa phương mình học tập những kinh nghiệm tốt đó.

– Báo Nhân Dân, số 2694, ngày 6-8-1961.

Tháng 8, trước ngày 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho 5 kiều bào có tuổi thọ từ 75 đến 90 ở tỉnh Sa Côn (Thái Lan) mới hồi hương.

– Báo Nhân Dân, số 2695, ngày 7-8-1961.

Tháng 8, ngày 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới ông N.X. Khơrútsốp – Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô, nhân dịp Liên Xô phóng thành công con tàu vũ trụ Phương Đông 2, do anh hùng Liên Xô Thiếu tá Ghécman Titốp điều khiển.

Cùng ngày, Chủ tịch đã tuyên bố với phóng viên Đài phát thanh Mátxcơva tại Hà Nội: “Tôi thay mặt Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà gửi những lời chúc mừng nhân dịp Liên Xô phóng con tàu vũ trụ Phương Đông 2 chở theo người, và chuyển lời chào nhiệt liệt tới nhà du hành vũ trụ Liên Xô Titốp”.

– Báo Nhân Dân, số 2696, ngày 8-8-1961.

Tháng 8, ngày 9

Bài viết Thực dân Pháp xâm lăng Bidéctơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân số 2697, lên án việc thực dân Pháp đã dùng hải, lục, không quân đánh chiếm thành phố Bidéctơ¹²⁾ để mở rộng căn cứ quân sự của chúng ở đây và bày tỏ sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân Việt Nam đối với cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân Tuynidi.

Tác giả kết luận: “”Lửa thử vàng, gian nan thử bạn”. Nhân vấn đề Bidéctơ mà nhân dân Tuynidi càng nhận rõ ai là bạn, ai là thù”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 46-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba cho 3 đơn vị thuộc ngành ngoại thương đạt nhiều thành tích trong phong trào thi đua thực hiện kế hoạch Nhà nước năm 1960.

– Báo Nhân Dân, số 2697, ngày 9-8-1961.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 385-386.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 8, ngày 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc họp Bộ Chính trị bàn về một số vấn đề của công tác kiểm tra kế hoạch Nhà nước năm 1962.

Cùng ngày, bài viết Vượt hơn 1428 lần của Người, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân số 2698, giới thiệu những tiến bộ vượt bực của nền khoa học vũ trụ Liên Xô so với Mỹ.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

– Báo Nhân Dân, số 2698, ngày 10-8-1961.

Tháng 8, ngày 11

Chủ tịch Hồ Chí Minh đi thăm các đoạn đê xung yếu thuộc xã Đông Mỹ, xã Sở Thượng, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Người hỏi kỹ về tình hình canh gác, các dụng cụ hộ đê, phương tiện báo động.

Nói chuyện với anh chị em bảo vệ đê, Người căn dặn: “Dù nước to đến đâu, cũng phải giữ đê cho chắc. Phải đề phòng mực nước cao nhất, chớ chủ quan khi nước chưa rút hẳn. Phải bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân và của cải của Nhà nước ở hai vệ sông”.

– Báo Nhân Dân, số 2700, ngày 12-8-1961.

– Bác Hồ với Thủ đô Hà Nội, Sở Văn hoá – Thông tin Hà Nội xuất bản, 1990, tr. 196.

Tháng 8, ngày 12

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi:

– Điện mừng Hội nghị quốc tế chống bom nguyên tử họp ở Tôkiô (Nhật Bản).

Bức điện có đoạn: “Để cho những tội ác kinh khủng do đế quốc Mỹ gây ra ở Hirôsima và Nagadaki không bao giờ còn diễn lại, chúng ta kiên quyết đấu tranh chống việc thử bom nguyên tử và bom khinh khí, kiên quyết đấu tranh đòi giải trừ quân bị toàn bộ và triệt để”.

– Điện mừng các vị lãnh đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên nhân kỷ niệm lần thứ 16 Ngày giải phóng Triều Tiên.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 48-LCT, công bố Pháp lệnh quy định chế độ phục vụ của sĩ quan công an nhân dân vũ trang.Sau đó, Người sang sân bay Gia Lâm lên đường đi công tác nước ngoài.

– Báo Nhân Dân, số 2700 và 2703, ngày 12 và ngày 15-8-1961.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 387.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

– Nhật ký công tác bảo vệ Bác Hồ (1945-1969), bản đánh máy, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 8, ngày 15

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện cảm ơn Tổng thống nước Cộng hoà Tuynidi Habíp Buốcghiba, đã gửi thư và quà cho Người. Chủ tịch bày tỏ sự thông cảm vì tình hình nghiêm trọng ở Bidéctơ mà Đoàn đại biểu Chính phủ Tuynidi chưa sang thăm được Việt Nam.

Cùng ngày, bài viết nhan đề Singsing của Người đăng báo Nhân Dân, số 2703, tố cáo tội ác của Mỹ đã giúp Ngô Đình Diệm khủng bố và tàn sát đồng bào miền Nam, thậm chí dùng cả những tên tội phạm bị giam giữ ở Singsing – một nhà tù lớn nhất của Mỹ chuyên giam những tù nhân trọng tội mà phần đông chờ án tử hình, làm cố vấn cho Diệm.

Bài báo kết luận: “Về phần quân đội Diệm, họ đều là con em của nhân dân miền Nam. Một mai họ giác ngộ đâu là chính đâu là tà, thì chắc chắn họ sẽ mang theo cả vũ trang Mỹ mà cải tà quy chính, và hoan tống bọn Diệm vào Singsing”.

– Báo Nhân Dân, số 2703, ngày 15-8-1961.

Tháng 8, ngày 17

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới Tổng thống Xucácnô, nhân kỷ niệm lần thứ 16 Quốc khánh nước Cộng hoà Inđônêxia.

– Báo Nhân Dân, số 2705, ngày 17-8-1961.

Tháng 8, trước ngày 22

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho em Hoàng Tử Long, học sinh lớp 6 ở Hải Phòng, đã có sáng kiến làm 1 máy cuốn chỉ, đưa năng suất tăng 400%.

– Báo Nhân Dân, số 2710, ngày 22-8-1961.

Tháng 8, ngày 22

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới các vị lãnh đạo Đảng và Chính phủ nước Cộng hoà Nhân dân Rumani nhân kỷ niệm lần thứ 17 Quốc khánh Rumani.

– Báo Nhân Dân, số 2711, ngày 23-8-1961.

Tháng 8, ngày 24

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Trung Quốc.

– Tư liệu của Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 258.

Tháng 8, ngày 30

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Trung Quốc về đến Hà Nội (bằng xe lửa).

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Lệnh số 49-LCT, tặng thưởng Huân chương Kháng chiến cho cán bộ, công nhân viên chức các cơ quan trung ương và địa phương.

– Lệnh số 50-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động cho những đơn vị và cá nhân đạt thành tích trong phong trào thi đua thực hiện kế hoạch Nhà nước năm 1960.

– Nhật ký công tác bảo vệ Bác Hồ (1945-1969), bản đánh máy, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 8, ngày 31

Tối, tại Câu lạc bộ Quốc tế, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự tiệc do Thủ tướng Phạm Văn Đồng tổ chức chiêu đãi chuyên gia các nước xã hội chủ nghĩa đang có mặt tại Hà Nội nhân kỷ niệm lần thứ 16 Quốc khánh của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

– Báo Nhân Dân, số 2720, ngày 1-9-1961.

– Nhật ký công tác bảo vệ Bác Hồ (1945-1969), bản đánh máy, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 8

Nhân dịp nhà danh họa Picátxô 80 tuổi, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư chúc mừng hoạ sĩ. Bức thư viết bằng tiếng Pháp, có đoạn: “Đồng chí Picátxô thuộc vào những con người luôn luôn trẻ, bởi vì những người ấy sôi nổi trong tâm hồn một tình yêu say mê đối với cái Thiện, cái Mỹ, với Hoà bình và Nhân loại. Tình yêu ấy đã dẫn dắt Picátxô đến với chủ nghĩa cộng sản và vì thế họa sĩ mãi mãi giữ được tuổi xuân”.

– Tạp chí La nouvelle critique (Pháp), số tháng 11-1961.

– Hồ Chí Minh: Văn hoá nghệ thuật cũng là một mặt trận, Nxb. Văn học, Hà Nội, 1981, tr. 460.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 388.

 __________________

Chú thích  – Từ tháng 5 đến tháng 8 (Năm 1961)

[1]) Ngày 19-5-1961 là ngày sinh lần thứ 71 của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

2) Lần lượt đăng trên các số 2606, 2607, 2608, 2609, 2610, 2685, 2686, 2688, 2691, 2692, 2693, 2694. Sau đó, Nhà xuất bản Sự thật đã in thành sách.

3) Quế Lâm trước đây là thủ phủ của tỉnh Quảng Tây. Tại đây, đầu những năm 40 của thế kỷ XX, Hồ Chí Minh với chức danh Thiếu tá Hồ Quang đã làm việc trong Văn phòng của Bát lộ quân Trung Quốc.

4) Dịch thơ:

PHONG CẢNH QUẾ LÂM

Quế Lâm phong cảnh tuyệt vời,

Thơ đan trong hoạ, họa cài trong thơ.

Tiều phu trên núi hát ca,

Dưới sông thuyền khách vào ra: diệu kỳ!

(Bản dịch của Phan Văn Các).

5) Trước chuyến đi nghỉ, một số văn kiện như thư từ, bài báo, sắc lệnh v.v. đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh viết sẵn và ký từ trước.

6) Dịch thơ:

VỊNH THÁI HỒ

Tây Hồ khôn sánh Thái Hồ đẹp,

Thái Hồ rộng vượt Tây Hồ xa.

Thuyền cá đi về trong nắng sớm,

Ruộng đầy dâu lúa, núi đầy hoa.

 (Bản dịch của Khương Hữu Dụng).

7) Chiều ngày 12-6-1961, Đại sứ Việt Nam tại Cuba Hoàng Văn Lợi thay mặt Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao tặng Tổng thống Cuba bức tranh đó.

8) Hệ giáo dục phổ thông lúc này là 10 năm.

9) Ngày 26-7-1953, Phiđen Caxtơrô cùng các đồng chí của mình tổ chức cuộc tấn công trại lính Môncađa ở thành phố Xintiagô Đê, Cuba. Cuộc tấn công không kết quả, nhưng đã mở đầu phong trào đấu tranh vũ trang của nhân dân Cuba chống chế độ độc tài phản động Batixta. Ngày 26-7 trở thành ngày lịch sử của cách mạng Cuba.

(10)Patria o Muerto: Tổ quốc hay là chết.

11) Hội nghị họp ngày 28-7-1961.

12) Bidéctơ, một hải cảng của Tuynidi. Sau ngày Tuynidi độc lập, thực dân Pháp tìm mọi cách kéo dài thời hạn chiếm đóng căn cứ quân sự này. Quốc hội Tuynidi nhiều lần đòi quân đội Pháp phải rút khỏi Bidéctơ. Trả lời yêu cầu đó, ngày 20-7-1961 thực dân Pháp đã tấn công thành phố Bidéctơ (ở cạnh căn cứ Bidéctơ).

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)