Hồ Chí Minh – Biên niên tiểu sử – Tập 7 (Năm 1960 – Tháng 12)

Tháng 12, ngày 1

11 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục họp Hội nghị 81 Đảng Cộng sản và Công nhân thế giới thông qua bản Tuyên bố chung của Hội nghị. Thay mặt Đoàn Việt Nam, Người đã ký vào bản Tuyên bố chung và sau đó chụp ảnh chung với Hội nghị và các đoàn đại biểu.

13 giờ, Người về nhà nghỉ.

16 giờ đến 17 giờ, Người đi dạo phố ở Mátxcơva.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới Hội nghị đoàn kết Á – Phi của Ấn Độ. Bức điện có đoạn: “Tôi xin gửi chào thân ái đến các vị đại biểu đang góp phần đấu tranh thủ tiêu chế độ thực dân, đòi giải trừ quân bị và chấm dứt chiến tranh lạnh để bảo vệ tự do, độc lập và hòa bình”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 34/LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất cho chuyên gia vũ đạo Triều Tiên Kim Tế Hoàng công tác tại Việt Nam.

– Tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Báo Nhân dân, số 2449, ngày 2-12-1960.

– Báo Nhân dân, số 2450, ngày 3-12-1960.

– Bản gốc Lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 12, ngày 2

12 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đoàn đại biểu Đảng và Nhà nước ta đi dự lễ kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười, dự chiêu đãi của Chủ tịch Đoàn Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô tổ chức tại Điện Kremli.

14 giờ đến 15 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ ta dự lễ kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười, sau đó đến thăm và nói chuyện với sinh viên Việt Nam đang học tập, nghiên cứu ở Mátxcơva, tại Nhà văn hóa của Trường đại học Tổng hợp Lômônôxốp.

Người thông báo với anh chị em về thành công to lớn của Hội nghị các Đảng Cộng sản và Công nhân. Thay mặt Đảng và Chính phủ Việt Nam, Người cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của các giáo sư, cán bộ, công nhân viên nhà trường. Người nêu một số nhận xét về ưu, khuyết điểm của anh chị em sinh viên và căn dặn mọi người phải cố gắng hơn nữa trong học tập, nghiên cứu để xứng đáng với sự tin cậy của Đảng và của nhân dân.

20 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ ta lên đường về nước.

– Tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Báo Nhân dân, số 2454, ngày 7-12-1960.

Tháng 12, ngày 3

14 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi về qua Bắc Kinh.

17 giờ, Người và Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ ta đến gặp và hội đàm với Chủ tịch Mao Trạch Đông, sau đó dự tiệc do Chủ tịch Mao Trạch Đông chiêu đãi.

Trong ngày, Người gửi huy hiệu tặng ba cụ Việt kiều (từ 75 tuổi trở lên) ở Thái Lan về nước chuyến tàu thứ 22.

– Tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Báo Nhân dân, số 2451, ngày 4-12-1960 và số 2452, ngày 5-12-1960.

– Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc (sách ảnh), Nxb. Đại bách khoa toàn thư Trung Quốc, Bắc Kinh, 1995, tr. 99.

Tháng 12, ngày 4

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi xem Triển lãm tranh sơn dầu của các họa sĩ Trung Quốc và tiếp các cháu thiếu niên Bắc Kinh đến chúc mừng Người.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Chủ tịch Mao Trạch Đông và các vị lãnh đạo cao cấp của nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa xem biểu diễn văn nghệ tại Bắc Kinh. Sau buổi biểu diễn, Người lên sân khấu bắt tay chúc mừng các diễn viên.

– Tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Báo Nhân dân, số 2452, ngày 5-12-1960.

– Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc (sách ảnh), Nxb. Đại bách khoa toàn thư Trung Quốc, Bắc Kinh, 1995, tr. 99.

Tháng 12, ngày 5

8 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm và nói chuyện với cán bộ Đại sứ quán Việt Nam tại Bắc Kinh. Người thông báo về kết quả của Hội nghị 81 Đảng Cộng sản và Công nhân quốc tế vừa họp ở Mátxcơva.

11 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đồng chí Trần Nghị và sau đó cùng ăn cơm tại nhà nghỉ.

15 giờ 30 đến 18 giờ, Người đi kiểm tra sức khỏe ở Y viện Bắc Kinh theo đề nghị của các đồng chí Trung Quốc.

19 giờ, Người xem múa rối Trung Quốc.

– Tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Nhật ký công tác của đồng chí Vũ Kỳ.

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 246.

Tháng 12, ngày 6

6 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đoàn đại biểu Việt Nam rời Bắc Kinh về nước.

15 giờ 50, Người về tới Hà Nội.

– Tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Báo Nhân dân, số 2454, ngày 7-12-1960.

Tháng 12, ngày 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị, nghe đồng chí Nguyễn Chí Thanh báo cáo về việc Đoàn đại biểu ta do Người dẫn đầu đi dự Hội nghị các Đảng Cộng sản và Công nhân họp ở Mátxcơva tháng 11 năm 1960.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 35/LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đoàn nghệ thuật Liên Xô sang biểu diễn ở Việt Nam để góp phần thắt chặt thêm tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khóa II.

– Bản gốc Lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 12, ngày 12

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi tặng huy hiệu của Người cho bốn cụ kiều bào (từ 75 tuổi trở lên) ở Thái Lan mới về nước chuyến tàu thứ 23.

– Tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Báo Nhân dân, số 2471, ngày 24-12-1960.

Tháng 12, ngày 13

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn về Kế hoạch Nhà nước năm 1961. Phát biểu ý kiến, Người nêu lên yêu cầu về chỉ tiêu kế hoạch phải cân đối giữa sản xuất và tiêu dùng, phải chú ý tới đời sống nhân dân; phải tiết kiệm, phải có kiểm tra đôn đốc, phải thống nhất giữa các ngành và phải chống tham ô, lãng phí.

Cuối bài phát biểu, Người nói: “Ta muốn làm nhiều việc nhưng phải có thiên thời, địa lợi, nhân hòa. Hiện nay nhân hòa còn kém, phải làm sao giữa nông dân và Nhà nước cho ăn khớp. Trong kế hoạch mới nói con số, nói “vật” chứ chưa nói tới “người” thực hiện, phải làm sao cho mỗi người từ trên xuống dưới phải có trách nhiệm thực hiện kế hoạch. Mặt chính trị của kế hoạch chưa nổi bật… Phải giáo dục tinh thần làm chủ cho mỗi người, từ trên xuống, phải chú trọng tới chi bộ, công đoàn; hợp tác xã phải củng cố cho vững mạnh hơn nữa và chú ý cải tạo con người…”.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khóa II.

Tháng 12, ngày 15

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và nói chuyện thân mật với Đoàn đại biểu công đoàn Liên Xô đến chào Người. Cùng tiếp có Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam Hoàng Quốc Việt và Đại sứ Liên Xô tại Việt Nam.

– Báo Nhân dân, số 2469, ngày 22-12-1960.

Tháng 12, ngày 17

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đoàn kết, đấu tranh thắng lợi, ký bút danh T.L., đăng báoNhân dân, số 2464, giới thiệu vắn tắt những nội dung chính trong bản Tuyên bố chung của 81 Đảng Cộng sản và Công nhân họp ở Mátxcơva vừa qua và nói lên niềm vui mừng trước sự lớn mạnh không ngừng của phe xã hội chủ nghĩa, của phong trào giải phóng dân tộc và các lực lượng tiến bộ trên thế giới đang tấn công ngày càng mạnh mẽ vào chủ nghĩa thực dân và thu hẹp phạm vi ảnh hưởng của chủ nghĩa đế quốc.

Bài báo kết luận: “Với sự đoàn kết nhất trí của phe xã hội chủ nghĩa, của giai cấp công nhân quốc tế, của nhân dân yêu chuộng hòa bình thế giới, chúng ta nhất định thắng lợi trong sự nghiệp đấu tranh cho hòa bình thế giới, cho độc lập dân tộc, cho chủ nghĩa xã hội”.

– Báo Nhân dân số 2464, ngày 17-12-1960.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.10, tr. 231-236.

Tháng 12, ngày 18

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Xibêri cộng sản, ký bút danh T.L., đăng báo Nhân dân, số 2465, ca ngợi sự phát triển vượt bậc của vùng Xibêri (Liên Xô) trên con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội và chỉ rõ nguyên nhân của những thắng lợi đó.

– Báo Nhân dân, số 2465, ngày 18-12-1960.

Tháng 12, ngày 21

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Tiết kiệm, ký bút danh T.L., đăng báo Nhân dân, số 2468, biểu dương ý thức tiết kiệm của một số thanh niên công nhân và nhắc nhở mọi người bất kỳ ở đâu và làm bất cứ việc gì đều cần phải tiết kiệm. Bài báo kết luận: “Thực hành tiết kiệmtức là trực tiếp góp phần vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà. Đồng bào ta nên luôn luôn ghi nhớ điều đó!”.

– Báo Nhân dân, số 2468, ngày 21-12-1960.

Tháng 12, ngày 22

Được tin Hội người mù Hà Nội đang tổ chức lớp học chữ nổi, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhờ ông Trần Duy Hưng, Chủ tịch Ủy ban hành chính thành phố chuyển đến tặng học viên nhà trường 25 bảng viết và dùi viết ¹⁰⁾. Người còn gửi tặng riêng ông Trần Công Nhuận, thương binh hỏng mắt hạng 1/4 một huy hiệu của Người.

Tối, Người tới dự buổi chiêu đãi của Bộ Quốc phòng nhân dịp kỷ niệm lần thứ 16 ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam.

– Tư liệu của Hội người mù Việt Nam.

– Báo Nhân dân, số 2470, ngày 23-12-1960.

Tháng 12, ngày 24

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Mỹ đang lăn xuống dốc, ký bút danh T.L., đăng báo Nhân dân, số 2471. Phân tích các số liệu từ phía Mỹ, tác giả chỉ rõ những mâu thuẫn ngày càng gay gắt giữa các nhóm tư bản Mỹ, giữa Mỹ và các nước Đồng minh Tây Âu, giữa Mỹ và các nước chư hầu, giữa tư bản Mỹ và giai cấp công nhân Mỹ. Mặt khác, các số liệu về kinh tế của Liên Xô lại nói lên sự phát triển vững chắc của nước này. Qua đó chứng tỏ “chủ nghĩa tư bản ngày càng suy sụp, chế độ xã hội chủ nghĩa ngày càng tiến lên”.

– Báo Nhân dân, số 2471, ngày 24-12-1960.

Tháng 12, ngày 26

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng sinh nhật lần thứ 67 của Chủ tịch Mao Trạch Đông.

– Bản thảo bức điện lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 247.

Tháng 12, ngày 28

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự Hội nghị lần thứ ba của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Người nêu tóm tắt lý do, nội dung và thời gian họp Hội nghị Trung ương lần thứ ba (khóa III).

– Biên bản Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

Tháng 12, ngày 29

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Pháp Môrixơ Tôrê, nhân dịp kỷ niệm 40 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Pháp.

Cùng ngày, báo Nhân dân, số 2476, đăng hai bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh:

– Bài Nhân dịp kỷ niệm 40 năm Đảng Cộng sản Pháp, ký tên Hồ Chí Minh, nêu rõ quá trình thành lập Đảng Cộng sản Pháp và sự giúp đỡ của Đảng Cộng sản Pháp trong 40 năm qua đối với cách mạng Việt Nam. Kết luận, Người viết: “Riêng về phần cá nhân tôi, từ lúc đầu nhờ được học tập truyền thống cách mạng oanh liệt và được rèn luyện trong thực tế đấu tranh anh dũng của công nhân và của Đảng Cộng sản Pháp mà tôi đã tìm thấy chân lý chủ nghĩa Mác – Lênin, đã từ một người yêu nước tiến bộ thành một chiến sĩ xã hội chủ nghĩa”.

– Bài Nhân dân châu Phi đuổi cổ bọn thực dân, Tổng thống Đờ Gôn “trưng cầu dân ý”, ký bút danh T.L., tố cáo thực dân Pháp bày trò “trưng cầu dân ý” cốt buộc nhân dân Angiêri đầu hàng sau bao nhiêu năm đấu tranh. Theo tác giả, ”muốn lập lại hòa bình thì Chính phủ Pháp phải thật thà đàm phán với Chính phủ Angiêri về việc ngừng bắn và đảm bảo quyền tự quyết thật sự cho nhân dân Angiêri. Ngoài con đường đó, thì thực dân Pháp chỉ có một con đường nữa tức là chuẩn bị tinh thần để đón tiếp một Điện Biên Phủ mới”.

– Báo Nhân dân, số 2476, ngày 29-12-1960.

Tháng 12, ngày 30

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến dự tiệc của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chiêu đãi các chuyên gia nước ngoài đang công tác tại Hà Nội, nhân dịp năm mới (1961).

– Báo Nhân dân, số 2478, ngày 31-12-1960.

Tháng 12, ngày 31

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục dự Hội nghị lần thứ ba của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, bàn về Kế hoạch Nhà nước năm 1961.

Nhất trí với báo cáo của Thủ tướng Phạm Văn Đồng về phương hướng, nhiệm vụ, Kế hoạch Nhà nước năm 1961, Chủ tịch nhấn mạnh vấn đề con người trong việc thực hiện kế hoạch phải chuyển biến cả về tác phong và tư tưởng, phải củng cố cán bộ các ngành, các xí nghiệp, cơ quan và bồi dưỡng, giáo dục con người cho thiết thực. Về vấn đề kỷ luật, Người nói: “Lao động phải có kỷ luật, có năng suất và chất lượng, làm vượt mức có khen thưởng rõ ràng, không làm được phải có biện pháp kỷ luật”. Người lưu ý phải làm thông suốt tư tưởng cho nhân dân, nói thật cho nhân dân biết cả thuận lợi và khó khăn và làm cho dân thực hành khẩu hiệu “Cần kiệm xây dựng nước nhà”. Đảng viên và đoàn viên phải thấm nhuần tư tưởng thành tâm, thành ý phục vụ nhân dân, thấm nhuần tư tưởng đó thì sẽ tiêu diệt bớt lãng phí, quan liêu”…

– Biên bản Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương, lưu tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khóa III.

Trong năm

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm doanh trại một đơn vị Hải quân nhân dân Việt Nam.

Sau khi kiểm tra nơi ăn, nghỉ, trại chăn nuôi, vườn tăng gia của đơn vị, nói chuyện với cán bộ và chiến sĩ, Người căn dặn phải quán triệt và ra sức thực hành khẩu hiệu Cần kiệm xây dựng quân đội.

– Nhớ mãi lời Bác, Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, 1987, tr. 98.

Trong năm

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thiếp chúc mừng năm mới tới các cán bộ văn nghệ sĩ và nhân viên Bộ Văn hóa và Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật.

– Tư liệu lưu tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng.

Cuối năm

Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời Tuyên bố về tình hình miền Nam. Người chỉ rõ: bè lũ Ngô Đình Diệm được sự giúp sức của Mỹ đã liên tục gây tội ác tày trời đối với đồng bào miền Nam Việt Nam. “Chính do tội ác của Mỹ – Diệm mà đồng bào miền Nam ta suốt 9 năm nay bị cảnh lửa bỏng nước sôi, mà Tổ quốc ta bị tạm thời chia cắt”. Tuy nhiên, Người khẳng định: “dưới ngọn cờ của Mặt trận dân tộc giải phóng, cuộc đấu tranh chính nghĩa của đồng bào miền Nam, được sự ủng hộ của nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới, nhất định giành được thắng lợi cuối cùng”. Người tuyên bố: “Nhân dân Việt Nam kiên quyết đòi đế quốc Mỹ rút khỏi miền Nam Việt Nam. Vấn đề miền Nam phải do nhân dân miền Nam tự giải quyết”.