Tháng 9, ngày 1

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Thành tích đắp đê, giữ đê, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 133, biểu dương những cố gắng của đồng bào các tỉnh có đê ở Bắc Bộ, Trung Bộ và chỉ rõ: Giặc Pháp là đồng minh của giặc lụt. Chúng ném bom phá đê hòng làm cho đồng bào ta bị lụt, bị đói. Do vậy, đồng bào ta phải “luôn luôn tỉnh táo, luôn luôn cố gắng, để đánh thắng địch họa và thiên tai”.

– Báo Nhân dân, số 133, từ ngày 1 đến ngày 5-9-1953.

Tháng 9, ngày 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn thể đồng bào, chiến sĩ và cán bộ nhân dịp kỷ niệm tám năm Cách mạng Tháng Tám và ngày Quốc khánh 2-9.

Kiểm điểm lại mấy năm kháng chiến vừa qua, Người khẳng định: Thế ta ngày càng mạnh, thế địch ngày càng yếu. Sau khi biểu dươngnhững thành tích của toàn thể chiến sĩ, đồng bào và cán bộ ta đã đạt được trong tám năm qua, Người nêu rõ những nhiệm vụ của quân đội,cán bộ, đồng bào vùng sau lưng địch… Và yêu cầu mọi người phải nâng cao tư tưởng trường kỳ kháng chiến, tự lực cánh sinh; phải nhận rõ ta, bạn, thù; phải luôn luôn tỉnh táo và phá tan mọi âm mưu của địch. Toàn dân đoàn kết, vượt mọi khó khăn, làm tròn nhiệm vụ, đẩy mạnh kháng chiến, giữ vững độc lập.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng với các ông Tôn Đức Thắng, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp đến trụ sở Đoàn cố vấn Trung Quốc tại Việt Nam để trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh cho ông La Quý Ba – Trưởng đoàn cố vấn chính trị và ông Vi Quốc Thanh – Trưởng đoàn cố vấn quân sự.

Nhân dịp kỷ niệm ngày Quốc khánh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 182 A/SL, thưởng Huân chương Kháng chiến hạng nhất cho nhiều cá nhân và một đơn vị có nhiều thành tích xuất sắc trongsản xuất và chiến đấu.

– Sắc lệnh số 182 B/SL, thưởng Huân chương Kháng chiến hạng nhất cho các chuyên gia Trung Quốc có nhiều đóng góp cho Việt Nam.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t. 7, tr. 132-137.

– Văn Trang:  Ở bên Hồ Chí Minh, Tạp chí Những vấn đề quốc tế, số 1, 1991 (bản Trung văn).

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 9, ngày 4

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Chủ nghĩa cộng sản nhất định thành công, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2416, nêu lên nhữngmâu thuẫn không thể giải quyết nổi trong chế độ tư bản chủ nghĩa như thất nghiệp, khủng hoảng kinh tế… và khẳng định chủ nghĩa cộng sản nhất định thành công vì đã giải quyết được những mâu thuẫn đó. Lênin đã vạch ra con đường để giải quyết là: Phải kinh qua giai cấp công nhân tổ chức, đấu tranh cách mạng; kinh qua trường kỳ xây dựng, để thực hiện chế độ cộng sản.

– Báo Cứu quốc, số 2416, ngày 4-9-1953.

Tháng 9, trước ngày 5

Nhân dịp Quốc khánh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ thưởng Huân chương Kháng chiến, Huân chương Lao động và cấp Bằng khen cho 53 cá nhân và bốn đơn vị có thành tích xuất sắc trong sản xuất và chiến đấu.

– Báo Nhân dân, số 133, từ ngày 1 đến ngày 5-9-1953.

Tháng 9, ngày 6

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Bảo Đại – trùm buôn lậu, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 134. Bài báo vạch mặt những kẻ cầm đầu bọn buôn lậu ở Pháp cũng như ở Việt Nam, đó là Ngân hàng Đông – Pháp, là Bôlae, là Lơtuốcnơ, Xalăng, là vợ chồng Bảo Đại. Các báo chí Pháp, Mỹ cho rằng: Chính bọn chúng là kẻ chủ trương kéo dài chiến tranh ở Việt Nam, rằng vợ chồng Bảo Đại “ngoại tội buôn lậu, tội buôn dân bán nước còn nặng gấp nhiều”. Bài báo kết luận: Vợ chồng Bảo Đại sớm muộn cũng phải đền tội.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 184/SL, bổ nhiệm Phó Giám đốc Vụ Tổ chức và Cán bộ thuộc Bộ Nội vụ.

– Sắc lệnh số 185/SL, bổ nhiệm Giám đốc Nha Công chính.

– Báo Nhân dân, số 134, từ ngày 6 đến ngày 10-9-1953.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 9, ngày 7

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Dân chủ mới, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2418, nêu năm đặc điểm của nền dân chủ mới là:

– Dưới sự lãnh đạo của Đảng và giai cấp công nhân, nhân dân đánh đổ đế quốc và phong kiến. Trên nền tảng công nông liên minh, nhân dânlao động làm chủ nhà nước và xây dựng nền dân chủ nhân dân chuyên chính (dân chủ với nhân dân, chuyên chính với kẻ thù).

– Trong chế độ dân chủ mới có năm loại hình kinh tế khác nhau: kinh tế quốc doanh, hợp tác xã, cá thể, tư bản tư nhân, tư bản nhà nước, trong đó kinh tế quốc doanh giữ vai trò chủ đạo.

– Tư tưởng của giai cấp công nhân – tư tưởng Mác-Lênin là tư tưởng chủ đạo.

– Đảng lãnh đạo giai cấp công nhân và nhân dân lao động thực hiện dân chủ mới, tiến dần lên chủ nghĩa xã hội.

– Trong nước, nhân dân hăng hái kháng chiến, thi đua sản xuất.

– Báo Cứu quốc, số 2418, ngày 7-9-1953.

Tháng 9, trước ngày 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng tới ông Đamianốp, Chủ tịch Chủ tịch Đoàn Quốc hội và ông Sécvăngcốp, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòa nhân dân Bungari nhân dịp Quốc khánh nước Cộng hòa nhân dân Bungari (9-9).

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.7, tr.138.

Tháng 9, ngày 11

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Báo chí Mỹ mắng nhiếc thực dân Pháp, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 135. Tác giả chỉ ra âm mưu của Mỹ “giúp” Pháp để tiến hành chiến tranh xâm lược Việt Nam: “Làm căn cứ tấn công Trung Quốc và làm cho Pháp yếu hơn Tây Đức, để Mỹ càng dễ sai khiến Tây Âu”. Nhưng báo chí Mỹ lại “kể ơn” với Pháp và trách Pháp bất lực. Qua đó tác giả kết luận: “Bọn can thiệp Mỹ đối với lũ thực dân Pháp đã “được chơi lại được chê””.

– Báo Nhân dân, số 135, từ ngày 11 đến ngày 15-9-1953.

Tháng 9, ngày 15

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư trả lời nhận cháu Cơnút, con trai ông bà người Đức Hartman, địa chỉ:

Vaeter Harman

Dostamtsorsteher

E.Thalman Strase 13

Segaitz (Sachs), và nhận cháu làm con nuôi.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Đấu tranh để thực hiện chủ nghĩa cộng sản, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2424, nêu rõ: Để thực hiện dân chủ hoàn toàn với mọi người, trước hết đảng viên phải đoàn kết toàn dân, đánh đổ thực dân và phong kiến, kháng chiến thắng lợi, củng cố chính quyền dân chủ nhân dân; ra sức thi đua tăng gia sản xuất và tiết kiệm, chống quan liêu, tham ô, lãng phí; ra sức nâng cao trình độ văn hóa và giác ngộ chính trị của nhân dân lao động; ra sức củng cố Đảng ngày càng lớn mạnh để lãnh đạo nhân dânđấu tranh đến thắng lợi hoàn toàn.

– Báo Cứu quốc, số 2424, ngày 15-9-1953.

– Bút tích bức thư lưu trữ tại gia đình Hartman.

– Song Tùng: Những giây phút được gần Bác Hồ, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998, tr. 35.

Tháng 9, ngày 16

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho toàn thể đồng bào, bộ đội, cán bộ Tây Bắc. Người căn dặn: “Cán bộ thì phải hết lòng hết sức chăm lo đến đời sống của nhân dân, phải đi đúng đường lối quần chúng, làm đúng chính sách của Chính phủ, và phải thực hiện cần, kiệm, liêm, chính.”

Cùng ngày, Người gửi thư cho Hội nghị cán bộ ngành giao thông công chính, Người chỉ rõ: “Công tác giao thông vận tải, nhất là công tác sửa chữa đường cầu, rất là quan trọng. Đường sá thông thì mọi việc đều dễ dàng”. Người mong toàn thể cán bộ ngành giao thông công chính hãy “ra sức thi đua phát triển sáng kiến, vượt mọi khó khăn để làm tròn nhiệm vụ”.

Người gửi kèm theo bảy huy hiệu để Hội nghị tặng cho những cán bộ xuất sắc nhất.

Trong ngày, Người gửi thư cho cán bộ và đồng bào dân công cầu đường và nhắc nhở mọi người phải ra sức thực hiện kế hoạch thi đua, có chuẩn bị, có tổ chức, thiết thực và dẻo dai, để đưa chiến dịch cầu đường đến thắng lợi hoàn toàn.

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Kết quả bước đầu của phát động quần chúng, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 136. Bài báo tổng kết những kết quả đạt được về chính trị, kinh tế, văn hóa trong đợt thí điểm phát động quần chúng tại sáu xã ở tỉnh T. và khẳng địnhnhững kết quả đó chứng tỏ chính sách ruộng đất của Đảng và Chính phủ là đúng đắn. Đồng thời, Người cũng chỉ ra nhiệm vụ cho nhữngđợt phát động quần chúng sau này.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 139-140.

– Báo Nhân dân, số 136, từ ngày 16 đến ngày 20-9-1953.

– Thư Hồ Chí Minh gửi toàn thể đồng bào, bộ đội cán bộ Tây Bắc ngày 16-8-1953, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 9, ngày 18

 Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 187/SL, chỉ định ông Lê Trung Toản làm Ủy viên Ủy ban kháng chiến hành chính Hà Nội thay ông Nghiêm Tử Trình đã đượcphép từ chức.

– Quyết định số 188-QĐ, bác đơn xin ân giảm án của một phạm nhân can tội cầm đầu tổ chức lưu manh trộm cướp.

– Quyết định số 189-QĐ, bác đơn xin ân giảm tội tử hình của ba phạm nhân can tội cầm đầu một tổ chức làm tay sai cho giặc.

– Bản chụp Sắc lệnh và Quyết định, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 9, trước ngày 20

Nhân dịp Tết Trung thu, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thơ cho các cháu nhi đồng. Người căn dặn các cháu phải yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu lao động, căm thù giặc và vui vẻ, mạnh khỏe, gan dạ và thành thật. Cuối bài thơ, Người mong rằng: “Thu sau so với Thu này vui hơn”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 141-142.

Tháng 9, ngày 21

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng danh hiệu Cán bộ gương mẫu và thưởng Huân chương Chiến sĩ hạng nhất, hạng nhì, hạng ba và Huân chương Quân công cho 14 cá nhân có thành tích xuất sắc trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Báo chí Pháp thừa nhận giặc Pháp thất bại, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 138, trích dẫn những ý kiến trên tờ Nước Pháp buổi chiều – một tờ báo rất phản động ở Pháp phản ánh tâm trạng bi quan của giới cầm quyền Pháp đối với những thất bại của quân đội Pháp trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam. Tờ báo ấy kết luận: “Khắp Việt – Miên – Lào, ở đâu quân đội Pháp cũng bị động như vậy…”.

– Báo Nhân dân, số 137, 138, từ ngày 21 đến ngày 25-9 và từ ngày 26 đến ngày 30-9-1953.

Tháng 9, trước ngày 23

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho đồng bào và chiến sĩ Nam Bộ nhân dịp kỷ niệm ngày Nam Bộ kháng chiến. Trong thư, Người biểu dươngnhững thành tích của quân dân Nam Bộ trong tám năm kháng chiến anh dũng và khẳng định: “Nam Bộ thật xứng đáng là bức tường đồng của Tổ quốc”,… “Cuộc kháng chiến của ta nhất định thắng lợi”… Đồng thời, Người cũng đề ra những nhiệm vụ cụ thể cho đồng bào, cán bộvà chiến sĩ Nam Bộ nhằm nhanh chóng đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 143-144.

Tháng 9, ngày 23

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Kết luận, ký bút danh Đ.X. Đây là bài tổng kết 49 bài viết của Người, đăng trên báo Cứu quốc, trong chuyên mục Thường thức chính trị, từ ngày 16-1 đến ngày 23-9-1953, nhằm giáo dục cán bộ, đảng viên và nhân dân ta những kiến thức cơ bản về chủ nghĩa Mác – Lênin ¹⁾.

– Báo Cứu quốc, số 2430, ngày 23-9-1953.

Tháng 9, ngày 26

Nhân dịp kỷ niệm lần thứ tư ngày thành lập nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi điện chúc mừng tới Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Mao Trạch Đông.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến dự và nói chuyện tại buổi lễ bế mạc lớp chỉnh huấn cán bộ trí thức. Sau khi biểu dương những tiến bộ của anh chị em thể hiện trong việc nhận thức hàng loạt vấn đề về vai trò của trí thức, về cách mạng, về kháng chiến…, chỉ rõ niềm vinh dự của người trí thức trong thời đại mới, Người nêu lên những yêu cầu của việc cải tạo: “Cải tạo cũng phải trường kỳ gian khổ, vì đó là một cuộc cách mạng trong bản thân của mỗi người. Bồi dưỡng tư tưởng mới để đánh thắng tư tưởng cũ, đoạn tuyệt với con người cũ để trở thành con người mới không phải là một việc dễ dàng, không phải trong một lớp nghiên cứu vài tháng mà hoàn toàn thắng lợi…”. “Có hai thứ vũ khí rất sắc bén để giúp chúng ta cải tạo, tức là cố gắng học tập gắn liền với thực hành và không e ngại, không che giấu, thật thà tự phê bình và hoan nghênh quần chúng phê bình mình”.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Chỉ thay đổi một chữ, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 138. Bài viết ca ngợi tình đoàn kết hữu nghị giữa nhân dân hai nước Việt Nam và Trung Quốc. Người cho biết: Chủ tịch Mao Trạch Đông đã tự tay sửa chữ “Trấn Nam quan” thành “Cửa mục Nam” ²⁾.

Cũng trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng danh hiệu Cán bộ gương mẫu và thưởng huân chương cho sáu chiến sĩ dân công có thành tích xuất sắc phục vụ chiến đấu (ba Huân chương Chiến sĩ hạng nhì và ba Huân chương Chiến sĩ hạng ba).

– Báo Nhân dân, số 138, từ ngày 26 đến ngày 30-9-1953.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 145-149.

Tháng 9, ngày 29

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen ngợi đồng bào, chiến sĩ và cán bộ huyện Tiên Lãng (Hải Phòng) đã nêu cao tinh thần đoàn kết, khắc phục khó khăn, liên tục chiến đấu, tiêu diệt nhiều sinh lực địch và khuyên đồng bào, chiến sĩ và cán bộ không được chủ quan khinh địch, tỉnh táo đề phòng, chuẩn bị đánh tan mọi âm mưu thâm độc mới của địch, giành nhiều thắng lợi mới.

Nhân dịp này, Người thay mặt Chính phủ tặng thưởng cho huyện Tiên Lãng Huân chương Kháng chiến hạng nhất.

– Chủ tịch Hồ Chí Minh với Đảng bộ và nhân dân Hải Phòng, Viện xuất bản Kinh điển và Văn kiện Đảng thuộc Viện Mác – Lênin biên soạn, Nxb. Hải Phòng, 1985, tr. 49.

 Tháng 9, cuối tháng

Tại bản Tỉn Keo ³⁾, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ tọa cuộc họp Bộ Chính trị bàn kế hoạch tác chiến Đông – Xuân.

Sau khi nghe Đại tướng Võ Nguyên Giáp báo cáo tình hình địch, Người nhấn mạnh: “Địch tập trung quân cơ động để tạo nên sức mạnh… Không sợ! Ta buộc chúng phải phân tán binh lực thì sức mạnh đó không còn” – bàn tay Người mở ra, mỗi ngón tay chỉ về một hướng.

Kết thúc cuộc họp, Người nói: “Phương hướng chiến lược không thay đổi”. Về hướng hoạt động, lấy Tây Bắc làm hướng chính, các hướng khác là hướng phối hợp. Hướng chính hiện nay không thay đổi, nhưng trong hành động có thể thay đổi. Phép dùng binh là thiên biến vạn hóa…

– Võ Nguyên Giáp: Mùa xuân Điện Biên Phủ, in trong tạp chí Lịch sử Quân sự, số 1-1994, tr. 2-3.

– Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam: Sự nghiệp và tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1990, tr. 173.

Tháng chín, cuối tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh tới dự lễ Quốc khánh Trung Quốc tại An toàn khu. Trong buổi tiệc, Người hỏi chuyện bà Tôn Nữ Lệ Minh (vợ nhà thơ Lưu Trọng Lư).

– Cô có mấy cháu rồi.

– Dạ, thưa Bác, ba ạ.

Người chọn ba quả táo gửi từ Quảng Tây (Trung Quốc) sang, đưa cho Tôn Nữ Lệ Minh.

– Bác gửi cô cầm về cho các cháu mừng…

– Lời kể của Tôn Nữ Lệ Minh, báo Giáo dục thời đại, số 155, 7-12-1997.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)