Hồ Chí Minh – Biên niên tiểu sử – Tập 4 (Năm 1948 – Tháng 9)

Việt Nam - Hồ Chí MinhTháng 9, ngày 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi nhân ngày kỷ niệm Độc lập 2-9-1948.

Người biểu dương sức mạnh đại đoàn kết của toàn dân mà nhờ nó “cách mệnh thành công”, “kháng chiến sẽ thắng lợi”, khẳng định quyết tâm của nhân dân ta “quyết kháng chiến cho đến thắng lợi cuối cùng” và kêu gọi mọi người “càng gần bước thắng lợi, con đường kháng chiến càng gay go. Chúng ta càng phải động viên toàn thể lực lượng tinh thần và vật chất để đẩy tới công việc kháng chiến, và để xây đắp nền tảng cho công việc kháng chiến”.

Cùng ngày, Người gửi thư cho Nam nữ chiến sĩ bình dân học vụ, khen ngợi thành tích trong ba năm đã thanh toán nạn mù chữ cho gần tám triệu người và căn dặn mọi người cố gắng thi đua xoá nhanh nạn mù chữ, tiến thêm một bước mới trong nội dung dạy đối với đồng bào đã thoát nạn mù chữ.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 486-490.

Tháng 9, ngày 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi Giám mục Lê Hữu Từ.

Sau khi thuật lại âm mưu và thủ đoạn của địch trong cuộc tấn công lên Việt Bắc, diễn biến chiến dịch, thất bại của địch và thắng lợi của ta, Người viết: “Đó là nhờ Đức Chúa phù hộ cho nước ta mà phạt bọn thực dân hung ác. Hai là nhờ tướng sĩ ta dũng cảm, đồng bào ta hăng hái… Sau nữa là nhờ ta đã đoán trước mưu mô của địch để đề phòng sẵn. Vẫn biết địch sẽ tấn công nhiều lần nhiều nơi nữa, ta còn phải kinh qua nhiều bước gay go nữa, nhưng với sự phù hộ của Đức Chúa, với sự cương quyết của dân và quân ta, với sự giúp đỡ của những bậc lão thành như cụ, thì sớm hoặc muộn ta cũng thắng lợi”.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 491-492.

Tháng 9, trước ngày 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cảm ơn linh mục Thuyết và đồng bào lương giáo xã Hưng Thái, huyện Trấn Yên (Yên Bái) đã gửi biếu Người cao và mật ong. Người mong, “với sự chỉ đạo của cụ và các vị thân hào thân sĩ, đồng bào sẽ hăng hái xung phong Thi đua ái quốc, làm cho xã Hưng Thái thành một xã kiểu mẫu”.

– Báo Cứu quốc (chi nhánh số 6), số 1037, ngày 10-9-1948.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 493.

Tháng 9, ngày 15

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Quyết định cử một Phái đoàn của Chính phủ do bác sĩ Phạm Ngọc Thạch làm trưởng đoàn vào Nam Bộ uý lạo đồng bào và chiến sĩ, kiểm tra các công việc kháng chiến và hành chính.

Cùng ngày, nhân dịp Phái đoàn Chính phủ vào Nam, Người viết bốn lá thư, gửi:

– Đồng bào Nam Bộ.

– Các uỷ viên Uỷ ban kháng chiến hành chính Nam Bộ, các tỉnh, quận và xã ở Nam Bộ.

– Các tướng sĩ vệ quốc quân và dân quân du kích Nam Bộ.

– Các cháu nam nữ thanh niên và nhi đồng Nam Bộ.

Các bức thư đều nhiệt liệt ca ngợi tinh thần anh dũng kháng chiến của đồng bào, chiến sĩ, cán bộ, các cháu thanh niên, nhi đồng Nam Bộ và kêu gọi mọi người hăng hái thi đua góp phần làm cho kháng chiến mau thắng lợi.

Trong ngày, Người còn gửi thư cảm ơn đồng bào Trại sản xuất Nghệ An đã gửi biếu Người màn, tất, áo. Người mong mỗi người thi đua với nhau, các trại thi đua với nhau, “như thế nhất định tiến bộ và thành công”.

– Tài liệu lưu trữ của Cục Lưu trữ Văn phòng Hội đồng Bộ trưởng.

– Tài liệu lưu trữ của Bộ Nội vụ.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 494-501.

Tháng 9, ngày 16

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho các cháu nhi đồng cả nước nhân Tết Trung thu.

Cuối thư, Người viết:

“Đến ngày kháng chiến thắng lợi, thống nhất và độc lập thành công, Bác cháu ta sẽ cùng nhau ăn những Tết Trung thu tưng bừng vui vẻ. Vinh hoa bõ lúc phong trần. Bác chúc các cháu vui vẻ, mạnh khoẻ và gửi các cháu nhiều cái hôn Trung thu”.

– Báo Cứu quốc (chi nhánh số 6), số 1042, ngày 16-9-1948.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 502.

Tháng 9, ngày 23

Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi nhân kỷ niệm ba năm ngày Nam Bộ kháng chiến.

Người biểu dương quân và dân Nam Bộ trong ba năm qua mặc dầu hoàn cảnh rất khó khăn, “chẳng những giữ vững, mà còn phát triển tinh thần đoàn kết và chí khí hy sinh, mà lại ngày càng thêm mạnh, chẳng những chống cự với giặc, mà còn chiến thắng giặc”, đánh những trận làm cho địch phải “kinh hồn mất vía”.

Cùng ngày, trong bài viết Cách làm việc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách (ký tên X.Y.Z.), đăng trên báo Sự thật số 100, Người chỉ rõ:

“Lãnh đạo không tập thể, thì sẽ đi đến cái tệ bao biện, độc đoán, chủ quan. Kết quả là hỏng việc.

Phụ trách không do cá nhân, thì sẽ đi đến cái tệ bừa bãi, lộn xộn, vô chính phủ. Kết quả cũng là hỏng việc.

Tập thể lãnh đạo và cá nhân phụ trách cần phải luôn luôn đi đôi với nhau”.

– Báo Sự thật, số 100, ngày 23-9-1948.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 503.

Tháng 9, ngày 24

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ thị về việc tổ chức Ban quân sự Nam Bộ.

“Tên và thành phần: để phù hợp với hệ thống chung, Ban quân sự Nam Bộ gọi là Bộ Tư lệnh Nam Bộ.

Nhiệm vụ và quyền hạn trong Bộ Tư lệnh Nam Bộ:

1. Về làm việc, theo nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách.Nghĩa là kế hoạch chủ trương phải đưa ra thảo luận trong Ban Thường vụ hay Bộ tư lệnh tuỳ điều kiện.

2. Chính uỷ có quyền quyết định tối hậu. Nhưng trong lúc dùng quyền ấy, cần trọng uy tín của Tư lệnh và Phó Tư lệnh và không lấn át sáng kiến chuyên môn”.

– Tài liệu lưu trữ của Bộ Quốc phòng. Hồ sơ 76 (1-48 – 12-48).

– Bộ Quốc phòng, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam: Sự nghiệp và tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1995, tr. 139.

Tháng 9, ngày 27

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Đảng đoàn Chính phủ để chuẩn bị nội dung cho phiên họp Hội đồng Chính phủ sắp tới.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 1, tr. 435.

Tháng 9, ngày 28 và ngày 29

Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ tọa phiên họp của Hội đồng Quốc phòng tối cao để bàn về kế hoạch thu – đông và chương trình năm 1949, việc tổ chức bộ máy kháng chiến hành chính, vấn đề tiếp tế cho Việt Bắc, kế hoạch bảo vệ cơ quan và mùa màng…

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 1, tr. 436.

Tháng 9, ngày 30

Chủ tịch Hồ Chí Minh điều khiển phiên họp của Hội đồng Chính phủ để nghe báo cáo và thảo luận về tình hình thế giới, tình hình quân sự và chiến dịch mùa hè, tình hình nội trị, tình hình kinh tế…

Cuộc họp kéo dài suốt cả ngày cho đến 9 giờ đêm
mới nghỉ.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 1, tr. 436.

Tháng 9

Nhận được báo cáo cụ Tạ Quang Yên ở Nam Định có tám người con, sáu người tham gia kháng chiến trong đó bốn người đã hy sinh, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất xúc động. Thay mặt Chính phủ, Người viết thư khen ngợi và tặng cụ Yên tám chữ:

“Một nhà trung hiếu.

Muôn thuở thơm danh”.

Người còn tặng cụ một chiếc áo của đồng bào đã biếu Người.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng  Cách mạng Việt Nam.

Tháng 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho Hội Liên Việt huyện Mỹ Lộc (Nam Định), khen ngợi về thành tích Hội đã vận động được 114 người lầm đường trở về với Tổ quốc và mong “Hội kêu gọi toàn thể đồng bào trong huyện hăng hái xung phong Thi đua ái quốc làm cho Mỹ Lộc tiến lên về mọi mặt và trở nên một huyện kiểu mẫu”.

– Tài liệu của Ban Nghiên cứu Lịch sử Đảng tỉnh Nam Hà.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 508.

Cuối tháng 9, đầu tháng 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận được thư của Hoàng thân Xuphanuvông. Thư viết bằng tiếng Pháp, đề ngày 17-5-1948.

Trong thư, Hoàng thân tỏ ý tin tưởng cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam nhất định sẽ thắng lợi, và gửi đến “Vị cha già dân tộc những tình cảm trong sáng và tôn kính nhất”.

– Báo Nhân dân, ngày 19-5-1988.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)