Tân Kỳ (Nghệ An) – Nơi khởi đầu Đường Hồ Chí Minh huyền thoại

QĐND Online – Mặc dù Tân Kỳ là huyện ra đời muộn nhất trong các huyện của tỉnh Nghệ An (tháng 4-1963), nhưng đất này đã có từ lâu đời, từng là địa bàn chiến lược quan trọng qua các thời kỳ lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc. Đời Trần, đây là đất phên dậu. Vua tôi nhà Trần đã dựa vào đất này để giữ yên bờ cõi phía tây của đất nước. Trong cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược (thế kỷ XV), đất này từng là “đất đứng chân” của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, dưới sự lãnh đạo của người anh hùng áo vải Lê Lợi. Hào khí “Trúc chẻ, tro bay” của cuộc khởi nghĩa, sau phát triển thành chiến tranh giải phóng đất nước khỏi ách đô hộ tàn bạo của nhà Minh cũng bắt đầu từ đây. Thế kỷ XVIII, vùng này là nơi dấy binh của nghĩa quân Lê Duy Mật chống lại chúa Trịnh. Cuối thế kỷ XIX, thực dân Pháp xâm lược nước ta, nơi đây là địa bàn hoạt động của nghĩa quân Cần Vương và các cuộc khởi nghĩa Phan Đình Phùng, Nguyễn Xuân Ôn, Lê Doãn Nhạ, Lang Văn Thiết.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tân Kỳ là một bộ phận của miền hậu phương Khu 4, đồng bào các dân tộc trong huyện đã tích cực đóng góp máu xương và của cải vào cuộc kháng chiến, đặc biệt góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy non sông, chấn động địa cầu”. Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, nơi đây là trọng điểm đánh phá ác liệt của máy bay Mỹ do địa bàn huyện nằm trên tuyến đường chiến lược 15 và là nơi khởi đầu của đường chiến lược Hồ Chí Minh lịch sử. Dưới mưa bom, bão đạn của kẻ thù, nhân dân các dân tộc trong huyện đã ra sức thi đua chiến đấu và phục vụ chiến đấu, chi viện sức người sức của cho tiền tuyến với khẩu hiệu: “mỗi xóm, mỗi thôn là một trận địa bắn máy bay”, “thóc thừa cân, quân thừa người”. Trên các tuyến đường chiến lược, nhân dân và các lực lượng vũ trang của Tân Kỳ xác định rõ “xe chưa qua, nhà không tiếc”, hăng hái tham gia phá bom nổ chậm, bom từ trường, san lấp, sửa chữa hơn 100 km đường qua địa bàn huyện luôn thông suốt để đêm đêm từng đoàn xe yên tâm lăn bánh chi viện cho tiền tuyến. Những Phà Sen, Khe Thiềm, Trại Lạt trở thành những địa danh nổi tiếng do chiến công bắn máy bay Mỹ và đảm bảo an toàn giao thông; trở thành địa danh thân thuộc, tin cậy của những chiến sĩ lái xe mỗi lần qua đây. Tân Kỳ còn là hậu cứ quan trọng của Quân khu 4, nơi các binh đoàn chủ lực tập kết, huấn luyện để tăng cường cho các chiến trường B, C, K.

Đặc biệt, trong 6 năm (1968-1973), Đảng bộ, nhân dân Tân Kỳ đã đón nhận, đùm bọc hơn 3 vạn đồng bào tuyến lửa thuộc các huyện Vĩnh Linh, Gio Linh, Cam lộ (Quảng Trị) sơ tán chiến tranh. Vừa phải đối phó với chiến tranh phá hoại leo thang của Mỹ, vừa phải đảm bảo đời sống cho nhân dân huyện nhà, đóng góp nuôi quân, Tân Kỳ còn phải lo cho 3 vạn đồng bào sơ tán có cái ăn, chỗ ở, nơi học tập, đất sản xuất… Nhân dân Tân Kỳ đã nêu cao nghĩa đồng bào, tình thân ái chia sẻ ngọt bùi, nóng lạnh cùng Quảng Trị những ngày đồng bào đi sơ tán chiến tranh khiến nhiều người coi đây là quê hương thứ hai của mình.

Trong cuộc chống Mỹ, cứu nước, nhân dân Tân Kỳ đã hăng hái sản xuất, đóng góp hang vạn tấn lương thực, thực phẩm cung cấp cho các đơn vị bộ đội, thanh niên xung phong đóng quân trên địa bàn. Có tới 17.300 nam nữ thanh niên Tân Kỳ nhập ngũ trực tiếp đánh giặc, đi thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến phục vụ các chiến trường trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đánh giá cao công lao đóng góp của nhân dân các dân tộc trong huyện Tân Kỳ vào cuộc kháng chiến Mỹ, cứu nước, Đảng và Nhà nước đã phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang cho Lực lượng vũ trang Huyện và các xã: Kỳ Sơn, Nghĩa Hợp, Nghĩa Đồng, Nghĩa Bình, Tiên Kỳ, Giai Xuân.

Ngày nay, cơ hội để huyện Tân Kỳ bứt phá nhanh trên bước đường phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, đẩy mạnh CNH, HĐH đã bắt đầu. Con đường Hồ Chí Minh thời bình đi qua 8 xã và thị trấn mở hướng phát triển cho dịch vụ thương mại và du lịch. Các cơ sở công nghiệp của Trung ương, của tỉnh như đường, bột giấy, chế biến sữa, chế biến bột sắn, sản xuất nước dứa cô đặc sẽ đưa Tân Kỳ vào vùng nguyên liệu tạo cho nhân dân khai thác hiệu quả hơn mọi tiềm năng mà thiên nhiên ưu đãi cho miền đất lịch sử này.

TRANG THU
qdnd.vn

Advertisements