Ninh Thuận với chiến công bắt sống tướng Ngụy trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975

QĐND Online – Ninh Thuận là tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ, bắc giáp Khánh Hòa, tây giáp Lâm Đồng, nam giáp Bình Thuận và đông giáp biển Đông.

Ninh Thuận được bao bọc ba mặt là núi: Phía bắc và nam tỉnh là hai dãy núi nhô cao ra sát biển; phía đông là vùng núi cao của tỉnh Lâm Đồng. Địa hình có ba dạng: Miền núi, đồng bằng, vùng ven biển. Tỉnh có hai hệ thống sông chính: Hệ thống sông Cái, bao gồm các sông nhánh như sông Mê Lam, sông Sắt, sông Ông, sông La, sông Quao… và hệ thống các sông, suối nhỏ phân bố ở phía bắc và phía nam tỉnh như sông Trâu, sông Bà Râu. Thị xã Phan Rang (của tỉnh) nằm trên giao điểm của ba trục giao thông chiến lược là đường sắt Bắc-Nam, quốc lộ 1A, đường số 11 đi Đà Lạt. Phan Rang – Tháp Chàm cách thành phố Nha Trang 105km, cách Đà lạt 110km, cách Thành phố Hồ Chí Minh 350km.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, việc Mỹ-ngụy để mất vùng đất quân khu 1 và phần lớn quân khu 2 vào tay quân giải phóng, thì việc tổ chức tuyến phòng thủ Phan Rang nhằm che đỡ cho Sài Gòn từ xa trở thành vấn đề có ý nghĩa chiến lược quan trọng. Địch tính toán rằng, sau khi giải phóng xong các tỉnh miền Trung, ta sẽ phải để lại nhiều đơn vị giữ các địa phương đó. Ta chỉ có khả năng tăng cường cho Nam Bộ nhiều nhất một quân đoàn, hành quân nhanh nhất thì cũng mất hai tháng. Nếu chúng cầm cự được với các quân đoàn chủ lực của ta trên các mặt trận cho đến mùa mưa (tức là đầu tháng 6) thời tiết sẽ gây nhiều khó khăn, ta sẽ không thể tổ chức đánh lớn Sài Gòn trong mùa tới. Địch sẽ có thời gian để củng cố lực lượng và tổ chức phản công giành lại những vùng đất đã mất. Với sự tính toán chủ quan như vậy, ngày 2-4-1975, chính quyền Sài Gòn quyết định sáp nhập các phần đất còn lại của quân khu 2 vào quân khu 3; đồng thời lập bộ tư lệnh tiền phương quân khu 3 đóng tại sân bay Thành Sơn (bắc thị xã Phan Rang) do trung tướng Nguễn Vĩnh Nghi cầm đầu. Đồng thời, chúng tổ chức tuyến phòng thủ Phan Rang với lực lượng hơn 10.000 quân cùng địa hình có lợi, lại được sự chi viện lớn của cả lực lượng hải quân và không quân.

Thế nhưng chúng đã lầm, theo chỉ thị của Trung tướng Lê Trọng Tấn, Phó Tổng Tham mưu trưởng, Tư lệnh cánh quân Duyên Hải, Sư đoàn 3 (Quân khu V) gấp rút hoàn thành công tác chuẩn bị đánh Phan Rang, mở cửa cho Quân đoàn 2 tiến vào giải phóng Sài Gòn. Bằng lối đánh thần tốc, dũng cảm và mưu mẹo, rạng sáng ngày 16-4-1975, Sư đoàn 325 phối hợp với Sư đoàn 3 (Quân khu V) giải phóng thị xã Phan Rang. Vấn đề cấp thiết được đặt ra sau đấy là ta phải chiếm nốt sân bay Thành Sơn, bẻ gãy sự kháng cự cuối cùng của địch ở Ninh Thuận. Để nhanh chóng dứt điểm mục tiêu sân bay Thành Sơn, Bộ Chỉ huy Quân đoàn 2 đã chỉ thị cho sư đoàn 325 tổ chức thêm một mũi bộ binh, xe tăng, từ thị xã Phan Rang đánh lên sân bay Thành Sơn. Ngay sau khi nhận được mệnh lệnh của Quân đoàn, Sư đoàn, Trung đoàn 101 lập tức phái Đại đội 3 bộ binh cùng với xe tăng và hai trung đội của Đại đội 2 bộ binh tiến lên phía tây bắc, đánh chiếm sân bay Thành Sơn. Khi xe tăng và bộ binh Tiểu đoàn 1 Trung đoàn 101 vận động đến quận lỵ Bửu sơn (Tháp Chàm) phát hiện địch, bộ đội ta lập tức tách làm 2 mũi: mũi số 1 chọc thẳng vào cổng số 1 sân bay Thành Sơn; mũi thứ 2 đánh vào quận lỵ Bửu Đức. Đến 9 giờ 20 phút, Đại đội 2 và xe tăng chiếm gọn quận lỵ Bửu Sơn. Thừa thắng, bộ binh và xe tăng ta đánh thẳng vào khu vực đường băng chính. Trên hướng bắc sân bay, lúc này, các chiến sĩ Trung đoàn 25 và Sư đoàn 3 dùng mìn liên kết phá tung 11 lớp rào kẽm gai, đánh tràn vào căn cứ. Một mũi khác dánh thẳng vào cổng số 2. Đến 9 giờ 30 phút, Trung đoàn 101 bộ binh có xe tăng của Lữ đoàn 203 phối hợp, cùng với các mũi tiến công của bộ binh Trung đoàn 25, Sư đoàn 3 gặp nhau ở khu vực đài chỉ huy sân bay. Quân ta hoàn toàn làm chủ sân bay, thu 40 máy bay còn nguyên vẹn.

Do quân ta bất ngờ ập vào chiếm đường băng, bộ chỉ huy tiền phương quân khu 3 của địch không kịp lên máy bay rút chạy. Nguyễn Vĩnh Nghi cùng một số tướng tá, nhân viên thân cận đành phải vượt rào, cải dạng thành thường dân, tìm đường chạy trốn về phía nam. Nhưng mọi ngả đường đã bị vít chặt. Tối 16-4, trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi, chuẩn tướng Nguyễn Ngọc Sang cùng nhiều sĩ quan của bộ chỉ huy tiền phương quân khu 3 địch đang lủi trốn ở khu vực bãi mía thuộc thôn Mỹ Đức (nằm giữa sân bay Thành Sơn và thị xã Phan Rang) bị lực lượng truy quét tàn binh của Sư đoàn 3 tóm gọn.

HÀ THÀNH
qdnd.vn

Advertisements