Một sự kiện quan trọng chỉ sau lễ Tuyên ngôn Độc lập ngày 2-9-1945 hơn 4 tháng là cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội diễn ra trên cả nước vào ngày 6-1-1946. Như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phân tích: Đây là lần đầu tiên người dân Việt Nam được thể hiện quyền làm chủ của mình trong một quốc gia theo chính thể Cộng hòa – Dân chủ.

Theo những số liệu được công bố ngày hôm đó, một cuộc phổ thông đầu phiếu diễn ra trên cả nước đã bầu chọn 333 đại biểu Quốc hội, đại diện cho nhiều địa phương, đảng phái chính trị, tầng lớp xã hội. Ngày hôm đó, hòa theo dòng người dân tham gia bầu cử, ứng cử viên Hồ Chí Minh đến phòng bỏ phiếu đặt tại nhà số 10 phố Hàng Vôi, Hà Nội để thực hiện nghĩa vụ công dân của mình. Sau đó vị Chủ tịch Chính phủ Lâm thời đã thăm các địa điểm bỏ phiếu tại các phố Hàng Bạc, Hàng Gai, Hàng Trống, Thụy Khuê, làng Hồ Khẩu và Ô Đống Mác.

Bác cũng không quên đến thăm và động viên các cháu thiếu nhi đang đi cổ động cho bầu cử tại khu vực Lò Đúc, và viết thư gửi Ban Âm nhạc Vệ Quốc quân cảm ơn và khen ngợi “anh em đã náo nức đi cổ động khắp thủ đô từ sáng đến chiều làm cho ngày Tổng tuyển cử được tưng bừng vui vẻ và kết quả”.

Trong ngày bận rộn này, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng trả lời phóng viên tờ báo cánh tả “Kháng chiến” (La Resistance) của Pháp để một lần nữa khẳng định rằng nước Việt Nam độc lập không đi ngược với lợi ích và mong muốn hợp tác với nước Pháp một cách trung thực và “cùng nhau dàn xếp”.

Trước đó chỉ 5 năm, ngày 6-1-1941, với bí danh Đồng chí Vương, Nguyễn Ái Quốc đã cùng các đồng chí hoạt động ở trong nước như Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Phùng Chí Kiên và Đặng Văn Cáp do Hoàng Sâm dẫn đường, đã đến một ngôi làng bên kia biên giới Việt – Trung để chuẩn bị cho chuyến trở về nước của nhà lãnh đạo cách mạng Việt Nam.

Sau cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên (6-1-1946) đúng 14 năm, cuộc bầu cử Quốc hội khóa 2 diễn ra ngày 6-1-1960. Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm một địa điểm niêm yết danh sách cử tri và tham gia bỏ phiếu tại đơn vị bầu cử đặt tại đình Ngõ Phất Lộc, Hà Nội. Buổi tối, Bác thăm các đại biểu phụ nữ theo đạo Thiên Chúa toàn miền Bắc đang họp tại Hà Nội. Cũng trong ngày hôm đó báo chí đăng “Lời kêu gọi toàn dân hưởng ứng một tháng trồng cây” lập thành tích chào mừng 30 năm ngày thành lập Đảng Lao động Việt Nam.

Ngày 6-1-1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm và nói chuyện với Hội nghị trí thức Việt Nam chống Mỹ cứu nước do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam triệu tập tại Hội trường Ba Đình, Hà Nội. Ngày này 3 năm sau đó (1969), Chủ tịch nước dự phiên họp đầu năm của Hội đồng Chính phủ và đây cũng là lần cuối cùng Bác có cơ hội chúc tết những người đồng chí thân thiết của mình trong Chính phủ.

D.T.Q và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Thứ hai, 05/01/2009, 03:35 (GMT+7)

Ngày 5-1-1925 (ngày này 84 năm trước), từ Quảng Châu, Nguyễn Ái Quốc – lúc đó đang làm phiên dịch cho Bôrôđin, cố vấn của Liên Xô bên cạnh Chính phủ của Tôn Trung Sơn – đã gửi một bức thư cho Quốc tế Cộng sản báo tin rằng: “Quốc dân đảng Đông Dương vừa được thành lập vào ngày 3 tháng này”.

Đây là nhóm chiến sĩ trẻ yêu nước chịu ảnh hưởng của Phan Bội Châu sang Trung Quốc hoạt động. Một số thành viên của tổ chức này được chọn gửi sang học tại Đại học Mátxcơva. Đây chính là hạt nhân để thành lập Thanh niên Cộng sản Đoàn.

16 năm sau, cũng ngày này năm 1941, Nguyễn Ái Quốc lại có mặt ở Tĩnh Tây (Trung Quốc) và đã gặp Hoàng Văn Thụ – người được Thường vụ Đảng Cộng sản Đông Dương cử sang báo cáo công việc chuẩn bị Hội nghị Trung ương 8 – để quyết định những vấn đề trọng đại cho công cuộc giải phóng đất nước.

Và cũng chỉ 5 năm sau, ngày 5-1-1946, nước Việt Nam độc lập đã bước vào ngày hôm trước của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên. Sáng hôm đó, báo chí nhất loạt đăng“Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong đó viết: “Ngày mai là một ngày vui sướng của đồng bào ta, vì ngày mai là ngày Tổng tuyển cử, vì ngày mai là ngày đầu tiên trong lịch sử Việt Nam mà nhân dân ta bắt đầu hưởng dụng quyền dân chủ của mình…”.

Chiều hôm đó, tiếp xúc với 20.000 cử tri tại khu Việt Nam Học xá (nay là Đại học Bách khoa), ứng cử viên Hồ Chí Minh tuyên bố: “Làm việc nước bây giờ là hy sinh, là phấn đấu, quên lợi riêng mà nghĩ lợi chung. Những ai muốn làm quan cách mạng thì nhất định không nên bầu. Ngày mai không ai ép, không ai mua thì toàn dân sẽ thực hiện cái quyền dân chủ ấy”.

Rời cuộc tiếp xúc, Bác đến thăm chùa Bà Đá và trụ sở Hội Phật giáo Cứu quốc đặt tại chùa Quán Sứ và trịnh trọng tuyên bố: “Nói hy sinh phấn đấu thì dễ, nhưng làm thì khó. Trước Phật đài tôn nghiêm, trước quốc dân đồng bào có mặt tại đây, tôi xin thề hy sinh đem thân phấn đấu để giữ vững nền độc lập cho Tổ quốc. Nếu cần, hy sinh cả tính mạng tôi cũng không từ”.

Ngày 5-1-1958 (ngày này 51 năm trước), “Lời kêu gọi nông dân và cán bộ chống hạn đẩy mạnh sản xuất vụ đông xuân” được đăng trên các báo và trong ngày hôm đó, Bác Hồ về Hưng Yên động viên nhân dân đang chống hạn và tặng bức trướng thêu 4 chữ: “Chống hạn giỏi nhất”.

Cách đây đúng 50 năm, ngày 5-1-1959, Bác đến khánh thành Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, viết lời đề: “Viện Bảo tàng là một trường học tốt về lịch sử cách mạng của dân tộc Việt Nam ta” và tặng bảo tàng một kỷ vật riêng của mình: Chiếc lược làm bằng đồi mồi cất trong một túi vải.

Ngày 5-1-1960, tại buổi lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Đảng (thời đó xác định là ngày 6-1-1930), Bác đã đọc lời khai mạc và kết thúc bằng lời thơ: “Ba mươi năm lịch sử Đảng là cả một pho sử vàng”.

D.T.Q và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Chủ nhật, 04/01/2009, 01:16 (GMT+7)

Ngày này 89 năm trước, ngày 4-1-1920, Nguyễn Ái Quốc đi xem một cuộc triển lãm hàng không tại Paris cùng với một người tên là Jean. Nhưng Jean lại chính là một viên mật thám nên trong báo cáo gửi cấp trên, y cho biết: “Ông Quốc đã ở 6 năm tại Mỹ, 4 năm ở bên Anh, ông đã làm bất cứ nghề gì để sống và để học hỏi. Ông đã để ý đặc biệt vấn đề chính trị thuộc địa của người Anh và Mỹ, Tây Ban Nha cùng Italia. Ông nói và viết được tiếng Anh, đọc được tiếng Italia và Tây Ban Nha…”.

Ngày 4-1-1924, tờ “La Vie d’ Ouvrière” (Đời sống công nhân) ở Pháp đăng cùng lúc 2 bài báo của Nguyễn Ái Quốc, lúc này đang ở Liên Xô, viết về “Tình cảnh của người nông dân An Nam” và “Tình cảnh của người nông dân Trung Quốc”.

Khi đề cập tới tình cảnh người nông dân trên Tổ quốc của mình, Nguyễn Ái Quốc khẳng định: “…Là người An Nam họ bị áp bức, là người nông dân họ bị người ta ăn cắp, cướp bóc, tước đoạt, làm phá sản. Chính họ phải làm những công việc nặng nhọc, mọi thứ lao dịch. Chính họ làm ra cho lũ người ăn bám, lũ người lười biếng, lũ người đi khai hóa và những bọn khác hưởng mà chính họ thì lại phải sống cùng khổ trong khi những tên đao phủ của họ sống rất thừa thãi; hễ mất mùa thì họ chết đói…”, “Dưới chiêu bài dân chủ, đế quốc Pháp đã đem vào An Nam tất cả cái chế độ trung cổ đáng nguyền rủa…”.

Còn tình cảnh của người nông dân Trung Quốc cũng chịu hậu quả bởi chế độ quân phiệt, ách bóc lột địa tô của chế độ cũ cộng với sự bóc lột của chế độ tư bản cũng như bộ máy quan liêu. Bài báo kết luận rằng: “Muốn xóa bỏ tất cả các điều đó, các đồng chí Trung Quốc của chúng ta phải tiến hành mạnh mẽ một cuộc vận động khẩn trương để giáo dục quần chúng, làm cho quần chúng thấy thật rõ sức mạnh của mình, quyền lợi của mình, có đủ khả năng thực hiện được khẩu hiệu: “Tất cả ruộng đất về tay nông dân!”.

Có thể nói rằng vấn đề nông dân và giải phóng người nông dân là mối quan tâm hàng đầu của Nguyễn Ái Quốc trong thời gian học tập lý luận tại nước Nga Xô Viết cũng như trong thực tiễn vận động cách mạng sau này.

22 năm sau, ngày 4-1-1946, Bác Hồ viết thư yêu cầu và khích lệ các ứng cử viên ra mắt tiếp xúc với cử tri tại nơi công cộng và gặp một số nhân vật của Bộ Ngoại giao Chính phủ Trung Hoa Dân quốc tại Hà Nội nhằm tranh thủ sự ủng hộ nền độc lập của Việt Nam trong bối cảnh Pháp và Trung Hoa đang mặc cả với nhau về lợi ích ở Đông Dương.

20 năm tiếp sau, ngày 4-1-1966, Báo Nhân Dân đăng bài “Quân Mỹ chết nhăn răng, tướng Mỹ nhăn răng cười”. Bằng cách viết hài hước, căn cứ vào những số liệu và dẫn liệu rất cụ thể, Bác phân tích thế của Mỹ trong chiến tranh Việt Nam đang xuống vì “chúng thiếu một thứ vũ khí quan trọng nhất là: tinh thần”.

D.T.Q. và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Thứ bảy, 03/01/2009, 01:26 (GMT+7)

Ngày 3-1-1946 (cách đây 63 năm), Bác Hồ chủ trì cuộc họp của Hội đồng Chính phủ bàn những công việc cấp bách và kết luận: “Chính phủ phải đối phó với hai sự khó khăn, trong Nam là họa xâm lăng, còn ở ngoài Bắc là nạn đói. Phải nhờ vào sự ủng hộ của quốc dân, công việc đã có kết quả khả quan”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra “thông đạt” gửi tới các bộ trưởng liên quan đến quy trình bảo quản tài liệu lưu trữ. Đây là một văn kiện lịch sử của ngành lưu trữ nước ta, nó cho thấy tầm nhìn xa của người đứng đầu một quốc gia non trẻ chưa có kinh nghiệm hành chính. Bản thông đạt viết: “Xét rằng một vài công sở đã tự tiện hủy bỏ hay bán các công văn và hồ sơ cũ. Hành động ấy có tính cách phá hoại, vì sự làm mất những tài liệu có giá trị đặc biệt về phương diện kiến thiết quốc gia.

Vậy yêu cầu các ông bộ trưởng ban chỉ thị cho nhân viên các sở phải giữ gìn tất cả các công văn, tài liệu và cấm không được hủy những công văn, tài liệu nếu không có lệnh trên rõ rệt cho phép hủy bỏ… Những viên chức không tuân lệnh này sẽ bị nghiêm trị”.

Chỉ 1 năm sau đó, ngày 3-1-1947, Chính phủ của nước Việt Nam độc lập đã phải di chuyển lên Việt Bắc, Hà Nội chìm trong khói lửa chiến tranh. Vào thời điểm ấy, Marius Moutet là người Bác từng quen biết trong đảng Xã hội Pháp, lúc này là Bộ trưởng Pháp quốc hải ngoại, đang có mặt tại Hà Nội. Hy vọng tranh thủ được ông Moutet, Bác Hồ viết một lá thư trong đó có đoạn:

“Tôi lấy làm vui mừng được biết ngài tới Hà Nội. Xin có lời chào mừng vì ngài vừa là bạn cũ, vừa là đại diện cho nước Pháp mới, là sứ giả của hòa bình. Tôi rất mong và rất sung sướng được hội kiến với ngài lâu một chút để tỏ rõ ý muốn thành thực hòa bình và cộng tác của chúng tôi và chuyển đệ với ngài những đề nghị của chúng tôi về việc lập lại sự giao hảo giữa 2 nước chúng ta”.

Bức thư đã không được hồi âm. Moutet đến Hà Nội giữa cảnh đổ nát và trong vòng vây của giới thực dân mà đầu sỏ là Đô đốc D’ Argenlieu. Ngày 8-1, Moutet về nước mà không tìm ra giải pháp nào.

41 năm sau (năm 1988), nhà sử học Pháp Philippe Devillers đã chứng minh rằng toàn bộ những thông điệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thời gian này đều bị D’ Argenlieu phong tỏa, kể cả một “gói hàng” mà ngày 3-1-1947 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cho người chuyển tới phía Pháp để trao tận tay vị bộ trưởng cũng bị viên đô đốc chặn lại. Trong một bức thư gửi tướng De Gaulle, viên đô đốc diều hâu này hí hửng: “Nhờ ơn Chúa, Moutet đã không có một cuộc tiếp xúc cá nhân nào với nhóm ông Hồ Chí Minh. Đó là một điểm thắng lợi đầu tiên”.

Nhưng cái mà D’ Argenlieu cho là thắng lợi đầu tiên ấy thì cũng khởi đầu cho một thảm bại cuối cùng khi quân Pháp thất trận tại Điện Biên Phủ sau đó 7 năm!

D.T.Q. và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Thứ sáu, 02/01/2009, 01:29 (GMT+7)

(Ngày này 63 năm trước) vào ngày 2-1-1946, báo “Cứu quốc” cơ quan của Tổng bộ Việt Minh đăng “Lời cảm ơn” của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi hội của một số quan lại được thành lập sau Cách mạng Tháng Tám 1945 nhằm động viên tầng lớp này ủng hộ chính sách của Chính phủ cách mạng. Bằng những lời lẽ chân tình, Bác viết:

“Tôi trân trọng cảm ơn quý hội đã quyên nhà, quyên tiền giúp cho Quỹ Cứu tế, Quỹ Kháng chiến và Quỹ Độc lập.

Có người nói rằng “ Hồ Chí Minh không biết làm gì, chỉ nay cảm ơn người này, mai cảm ơn người khác”. Vâng! Tôi vui lòng nhận lợi phê bình ấy! Hơn nữa, tôi mong rằng ngày nào tôi cũng phải viết nhiều thư cảm ơn, vì như thế chứng minh rằng đồng bào ta đã sốt sắng thực hành cái khẩu hiệu “Ai có tiền giúp tiền, ai có sức giúp sức”. Quốc dân ta đã hiệp lực đồng tâm, đã đoàn kết chặt chẽ thì kháng chiến nhất định thắng lợi, kiến quốc nhất định thành công…”.

Kết thúc bức thư người đứng đầu nhà nước chân thành bày tỏ “Tiếc vì bận quá, tôi không cảm ơn khắp được. Vậy tôi xin các đồng bào tha lỗi cho”.

Vào thời điểm đất nước mới thoát khỏi chế độ thuộc địa và phong kiến, ứng xử của vị nguyên thủ quốc gia thực sự gây ấn tượng mạnh mẽ đối với nhân dân đang chứng kiến những đổi thay của đất nước theo tinh thần dân chủ.

Ngày 2-1-1947 (ngày này 62 năm trước) nhân dịp Bộ trưởng Pháp quốc hải ngoại Marius Moutet, người đã ký kết Tạm ước 14-9-1946 sang Đông Dương, Bác Hồ đã đưa ra những thông điệp của mình qua một cuộc phỏng vấn báo chí, khẳng định: “Việt Nam không chiến tranh chống nước Pháp và dân Pháp vì ta muốn hai dân tộc Việt – Pháp cộng tác thật thà. Nhưng tự do độc lập là quyền Trời cho của mỗi dân tộc… Hễ mỗi dân tộc đứng lên kiên quyết đấu tranh cho tổ quốc họ thì không ai, không lực lượng gì chiến thắng được họ. Dân Việt Nam muốn hòa bình, nhưng vì vận mệnh của Tổ quốc, của giống nòi thì sẽ kháng chiến đến cùng, kháng chiến đến thắng lợi”.

Trước đó một ngày, Bác đã gửi thư đến Chính phủ và nhân dân Pháp: “Tôi kêu gọi nhân dân Pháp để chấm dứt cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn mang lại nền hòa bình và tình hữu ái giữa nước Pháp và nước Việt Nam”. Đó là những bằng chứng khẳng định trách nhiệm của chủ nghĩa thực dân đã đi ngược lại khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam mà Hồ Chí Minh là hiện thân.

Tuy nhiên thực dân Pháp vẫn điên cuồng tiếp tục cuộc chiến tranh xâm lược. Trước tình hình ấy, ngày 2-1-1950 (cách đây 59 năm), Bác Hồ rời Tân Trào đi Trùng Khánh bắt đầu chuyến thăm Trung Quốc và Liên Xô nhằm tìm kiếm sự ủng hộ quốc tế.

Cách mạng Cuba thành công ngày 1-1-1959, ta lập quan hệ ngoại giao với Cuba từ năm 1960. Kể từ đó, vào ngày 2-1 hàng năm cho đến trước khi qua đời, Bác thường đến Đại sứ quán Cuba để bày tỏ tình cảm đoàn kết của nhân dân Việt Nam.

D.T.Q. và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Thứ năm, 01/01/2009, 02:06 (GMT+7)

Ngày đầu năm 1941, ngày này 68 năm trước, Nguyễn Ái Quốc từ Tĩnh Tây (Trung Quốc) quay lại Cao Bằng để chuẩn bị tập hợp lực lượng và soạn thảo đường lối cứu nước. Tháng 5 năm đó, Tổ chức Mặt trận và Cương lĩnh Việt Minh ra đời. Phấn khởi trước tiền đồ dân tộc, ngày 1-1-1942, Nguyễn Ái Quốc làm bài thơ “Chúc năm mới” đầu tiên đăng trên báo “Việt Nam Độc lập” với những lời cổ vũ đầy hào khí:

“Tháng ngày thấm thoát chóng như thoi / Năm cũ qua rồi, chúc năm mới / Chúc phe xâm lược sẽ diệt vong / Chúc phe dân chủ sẽ thắng lợi / Chúc đồng bào ta đoàn kết mau !/Chúc Việt Minh càng tấn tới! / Chúc toàn quốc ta trong năm này / Cờ đỏ ngôi sao bay phất phới!/ Năm nay là năm rất vẻ vang/ Cách mệnh thành công khắp thế giới”.

Kể từ năm ấy, hàng năm vào ngày đầu tiên của Dương lịch hay ngày Tết Âm lịch, Bác Hồ đều có lời chúc Tết. Với vị Chủ tịch nước, thơ chúc Tết chỉ là một tình cảm khiêm nhường “Mấy lời thân ái nôm na/ Vừa là kêu gọi, vừa là mừng Xuân”. 

Từ mùa xuân năm Kỷ Tỵ (1942) đến năm Kỷ Dậu (1969), chỉ trừ 3 năm 1955, 1957 và 1958, còn năm nào vị Chủ tịch nước cũng có lời chúc Tết ngay cả khi không có mặt ở trong nước như Tết Dương lịch 1952 Bác đang thăm Nam Ninh (Trung Quốc).

Ngày này 40 năm trước, vào mùa xuân thứ 79 của Bác, thư chúc mừng năm mới xuân Kỷ Dậu đã trở thành lời chúc lần cuối nhưng vẫn hừng hực khí thế cổ vũ con đường đi đến toàn thắng của sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước:

“Năm qua thắng lợi vẻ vang/ Năm nay tiền tuyến chắc càng thắng to / Vì độc lập, vì tự do / Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào / Tiến lên! Chiến sĩ, đồng bào / Bắc Nam sum họp xuân nào vui hơn”.

Có 2 ngày đầu năm Dương lịch để lại dấu ấn trong cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh như 2 sự kiện lịch sử trọng đại. Đó là ngày Tết Dương lịch đầu tiên của nước Việt Nam độc lập, 1-1-1946 (ngày này 63 năm trước), Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng với Chính phủ Liên hiệp lâm thời bao gồm nhiều nhân sĩ thuộc nhiều đảng phái, khuynh hướng chính trị biểu thị khối đại đoàn kết dân tộc, đã ra mắt tại Quảng trường Nhà hát Lớn Hà Nội và làm lễ tuyên thệ trước quốc dân đồng bào.

Đó cũng là ngày đầu năm của năm 1954 (cách đây 55 năm), Bộ Chính trị họp để chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược ở vùng Tây Bắc, chỉ định cơ quan lãnh đạo mặt trận. Chính tại cuộc họp này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã giao nhiệm vụ cho Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp: “Trao cho chú toàn quyền quyết định. Trận này quan trọng, phải đánh cho thắng! Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh”. Chỉ không đầy nửa năm sau, ngày 7-5-1954, chiến thắng Điện Biên Phủ đã trở thành sự kiện quyết định kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

DƯƠNG TRUNG QUỐC và nhóm cộng sự
sggp.org.vn

Nhân kỷ niệm 123 năm ngày sinh Bác Hồ kính yêu của chúng ta! Vkyno truy cập và đăng tải lại loạt bài từ chuyên mục HỒ CHÍ MINH – NGÀY NÀY NĂM ẤY trên trang SÀI GÒN GIẢI PHÓNG nhằm truyền tải chân thực về hoạt động của Người qua các ngày trong năm.