Tháng 8, ngày 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp bà Miếcta Anphôngxô Rôđrighết, đại biểu Cuba sang dự lễ kỷ niệm ngày 26-7 của Cuba tổ chức tại Việt Nam và bà Mácta Đê Prétxơ, đại biểu phụ nữ Cuba sang dự “Tuần đấu tranh chống đế quốc Mỹ xâm lược” của nhân dân Việt Nam nhân dịp kỷ niệm ngày 20-7.

– Báo Nhân Dân, số 3419, ngày 7-8-1963.

Tháng 8, trước ngày 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho 7 cá nhân có thành tích trong công tác, lao động sản xuất và cải tiến công cụ.

– Báo Nhân Dân, số 3419, ngày 7-8-1963.

Tháng 8, ngày 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 36-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì cho ông Thôi Cảnh Nghiêm – Công trình sư công nghệ, Trưởng đoàn chuyên gia Trung Quốc và 4 Huân chương Lao động hạng Ba cho các kỹ thuật viên Trung Quốc có công giúp Việt Nam xây dựng Nhà máy cao su Sao Vàng.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 8, trước ngày 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn của nhà báo W.Bớcsét⁹⁾ về một số vấn đề liên quan đến tình hình miền Nam Việt Nam, quan hệ giữa hai miền Nam-Bắc, những biện pháp chủ yếu để chấm dứt đổ máu và lập lại hoà bình ở miền Nam Việt Nam, thái độ của nhân dân Mỹ đối với cuộc “chiến tranh không tuyên bố” ở miền Nam Việt Nam…

Trả lời câu hỏi Chủ tịch có muốn nói điều gì với nhân dân Mỹ không?, Người nói: “Chúng tôi không có xích mích gì với nhân dân Mỹ. Chúng tôi muốn sống hoà bình và hữu nghị với nhân dân Mỹ. Nhân dân chúng tôi được giáo dục theo tinh thần quốc tế chân chính. Trước đây, chúng tôi đã chú ý phân biệt thực dân Pháp với nhân dân Pháp yêu chuộng hoà bình, thì ngày nay chúng tôi cũng chú ý phân biệt nhân dân Mỹ vĩ đại có truyền thống tự do, với bọn can thiệp Mỹ và bọn quân phiệt ở Hoa Thịnh Đốn đang nâng đỡ chúng… Tôi xin chân thành chúc nhân dân Mỹ thu được nhiều thắng lợi trong cuộc đấu tranh cho hoà bình và tiến bộ”

– Báo Nhân Dân, số 3420, ngày 8-8-1963.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 11, tr. 113-118.

Tháng 8, ngày 10

Chiều, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hoà nhân dân Ba Lan.

– Báo Nhân Dân, số 3423, ngày 11-8-1963.

Tháng 8, trước ngày 13

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho 4 cá nhân có thành tích trong sản xuất, có ý thức bảo vệ của công, phát huy tinh thần làm chủ tập thể.

– Báo Nhân Dân, số 3425, ngày 13-8-1963.

Tháng 8, trước ngày 13

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Hội nghị tổng kết phong trào thi đua “Dạy tốt, học tốt” của ngành giáo dục phổ thông và sư phạm.

Nói chuyện với Hội nghị, Người khẳng định những thành tựu của ngành giáo dục trong những năm qua về số lượng cũng như về chất lượng và góp thêm một số ý kiến về giáo dục:

– Cần phát triển kiểu dạy, kiểu học của Trường Bắc Lý và các trường thanh niên lao động xã hội chủ nghĩa.

– Nội dung giáo dục cần chú trọng hơn nữa về đức dục.

– Phải thực hiện tốt phương châm giáo dục kết hợp với lao động sản xuất trong giảng dạy và học tập. Tránh lối dạy nhồi sọ, lối học như vẹt.

– Phải cần kiệm xây dựng nhà trường.

Người căn dặn các đại biểu: “Nhiệm vụ của các cô giáo, thầy giáo rất nặng nề nhưng rất vẻ vang. Muốn làm tròn nhiệm vụ đó thì phải luôn luôn gương mẫu về mọi mặt, không ngừng bồi dưỡng đạo đức cách mạng, lập trường chính trị; phải ra sức đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ”.

– Báo Nhân Dân, số 3425, ngày 13-8-1963.

Tháng 8, ngày 13

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Chủ tịch Uỷ ban Thường vụ Quốc hội Trường Chinh và Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện mừng tới các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước Triều Tiên nhân kỷ niệm Quốc khánh lần thứ 18 của Cộng hoà dân chủ nhân dân Triều Tiên.

Bức điện có đoạn: “Nhân dân Việt Nam rất vui mừng trước những thắng lợi vẻ vang của nhân dân Triều Tiên anh em, coi những thắng lợi đó như của chính bản thân mình. Chúng tôi chân thành chúc nhân dân Triều Tiên dưới sự lãnh đạo của Đảng Lao động Triều Tiên, thu được nhiều thành tích to lớn hơn nữa trong việc thực hiện kế hoạch 7 năm xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, và giành thắng lợi trong sự nghiệp đấu tranh hoà bình thống nhất nước Triều Tiên”.

– Báo Nhân Dân, số 3427, ngày 15-8-1963.

Tháng 8, ngày 15

Bài viết Kinh nghiệm “Ba xây, ba chống” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh Chiến Sĩ, đăng báo Nhân Dân số 3427, giới thiệu những kết quả cụ thể và những kinh nghiệm tốt của Nhà máy xe lửa Gia Lâm và một vài nơi đã làm thí điểm. Tổng kết kinh nghiệm ở những nơi đó, bài báo nêu rõ: Nếu công tác lãnh đạo làm thật chặt chẽ, thường xuyên kiểm tra đôn đốc; nếu cán bộ phụ trách xung phong gương mẫu, thật thà tự phê bình và thành khẩn phê bình người khác, biết lắng nghe ý kiến quần chúng và quyết tâm sửa chữa sai lầm, thật sự mở rộng dân chủ thì “ba chống” sẽ triệt để, “ba xây” sẽ thành công.

– Báo Nhân Dân, số 3427, ngày 15-8-1963.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 11, tr. 119-121.

Tháng 8, ngày 17

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện mừng tới Tổng thống Xucácnô nhân dịp kỷ niệm Quốc khánh lần thứ 18 của nước Cộng hoà Inđônêxia. “Chúc nhân dân Inđônêxia anh dũng dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Tổng thống thu được nhiều thành tích to lớn trong công cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, trong công cuộc xây dựng đất nước Inđônêxia giàu mạnh và trong sự nghiệp đoàn kết các nước Á – Phi theo tinh thần Băngđung, bảo vệ hoà bình ở Đông Nam Á và thế giới”.

– Báo Nhân Dân, số 3429, ngày 17-8-1963.

Tháng 8, trước ngày 21

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho 4 cá nhân nêu gương người tốt, việc tốt.

– Báo Nhân Dân, số 3433, ngày 21-8-1963.

Tháng 8, ngày 21

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Chủ tịch Uỷ ban Thường vụ Quốc hội Trường Chinh và Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện mừng tới các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước nước Cộng hoà nhân dân Rumani nhân dịp kỷ niệm lần thứ 19 Quốc khánh nước này.

Bức điện có đoạn: “19 năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng Công nhân Rumani, nhân dân Rumani anh em cần cù và đầy sức sáng tạo đã thu được những thắng lợi rực rỡ về mọi mặt trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Nhân dân Việt Nam vui mừng coi những thắng lợi đó như của bản thân mình”.

– Báo Nhân Dân, số 3435, ngày 23-8-1963.

Tháng 8, ngày 24

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Lệnh số 37-LCT, tặng thưởng Huân chương Anh hùng Lao động cho Thiếu uý Liên Xô Valentina Têrếchcôva, nữ phi công đầu tiên trên thế giới đã bay thành công trong con tàu vũ trụ “Phương Đông 6”.

– Lệnh số 38-LCT, tặng thưởng Huân chương Anh hùng Lao động cho Trung tá Liên Xô Bucốpxki Valêri Phêđôrôvích đã bay thành công trên con tàu vũ trụ “Phương Đông 5”.

– Lệnh số 39-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba cho 3 giáo sư Trung Quốc có công giúp Việt Nam đào tạo và bồi dưỡng giáo viên và cán bộ phiên dịch tiếng Trung Quốc.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 8, trước ngày 26

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho 8 cá nhân nêu gương người tốt, việc tốt. Trong đó có những người như em Phạm Bá Việt, 9 tuổi, học sinh lớp 2 Trường Chuyên Mỹ, Phú Xuyên, Hà Đông, trong kỳ nghỉ hè, em làm được 18 tạ phân bón, nhận chăn hai con trâu cho hợp tác xã; bà Tạ Ái và ông Trần Chí Giang đều là Hoa kiều, tận tuỵ với công việc và có nhiều sáng kiến trong công tác được giao.

– Báo Nhân Dân, số 3438, ngày 26-8-1963.

Tháng 8, ngày 26

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc họp Bộ Chính trị nghe ông Chủ tịch Uỷ ban Kế hoạch Nhà nước Nguyễn Côn báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch 6 tháng đầu năm 1963, phương hướng, biện pháp thực hiện kế hoạch 6 tháng cuối năm.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

Tháng 8, ngày 28

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc họp Bộ Chính trị tiếp tục nghe báo cáo về tình hình thực hiện kế hoạch 6 tháng đầu năm 1963 và phương hướng, biện pháp thực hiện kế hoạch 6 tháng cuối năm… Người nói: “Từ trước nay ta nói hay nói giỏi, nhưng làm thì thế nào?”. Người nhắc lại kinh nghiệm của Liên Xô về tiết kiệm lương thực và thực phẩm trong những năm 1925, 1926, dành lương thực và thực phẩm tốt cho xuất khẩu. Cuối cùng, Người nêu câu hỏi: “Ta chủ trương thắt lưng buộc bụng, nhưng người thi hành đã có những biện pháp thiết thực thế nào?”.

Tối, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đoàn đại biểu nhân dân hai huyện Tĩnh Tây và Na Pha thuộc tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) sang thăm Việt Nam và dự lễ Quốc khánh (2-9). Đoàn gồm 7 thành viên, trong đó có nhiều người trước đây đã có công với cách mạng Việt Nam¹⁰⁾.

Khi các đại biểu xuống xe, Người vừa thân thiết bắt tay ôm hôn từng người, vừa nói: “Xin chào mừng! Xin chào mừng! Các bạn đều là ân nhân của cách mạng Việt Nam. Nhân dân Việt Nam cảm ơn các bạn, không bao giờ quên các bạn”.

Tiếp đoàn tại phòng khách Phủ Chủ tịch, Người ân cần thăm hỏi mọi người chuyện đi đường, tình hình sản xuất, đời sống của đồng bào hai huyện và nhắc lại những kỷ niệm hồi hoạt động ở Tĩnh Tây đầu những năm 1940.

Đang vui câu chuyện, Người đột nhiên hỏi: “Đồng chí nào là em của liệt sĩ Dương Đào?”. Một vị đứng dậy, Người bước vội tới nắm chặt lấy tay, giọng xúc động: “Đồng chí Dương Đào đã hy sinh vẻ vang cho cách mạng Việt Nam chúng tôi”.

Trước lúc đoàn ra về, Người chụp ảnh kỷ niệm với đoàn và căn dặn: “Sang Việt Nam cũng như về đến nhà mình vậy, mọi người chớ nên khách sáo, đi chơi cho thoải mái, thăm một số nơi rồi cùng chúng tôi chào mừng ngày Quốc khánh”.

Cùng ngày, bài viết Cuộc cách mạng thứ hai ở Mỹ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh Chiến Sĩ, đăng báo Nhân Dân số 3440. Bài báo phản ánh tính chất và quy mô cuộc đấu tranh của người Mỹ da đen do hậu quả của chính sách phân biệt chủng tộc, do ảnh hưởng cách mạng ở Cuba và châu Phi. Cuộc đấu tranh kiên quyết và ngày càng sâu rộng của 19 triệu người da đen Mỹ đòi bình đẳng và tự do đã khiến chính quyền Mỹ lo sợ. Đây là “Cuộc cách mạng thứ hai ở Mỹ” – như tờ báo Mỹ Diễn đàn Nữu Ước đã thừa nhận.

Kết luận, bài báo viết: “Nhân dân Việt Nam ta nhiệt liệt ủng hộ anh em Mỹ da đen và tin chắc rằng cuộc đấu tranh chính nghĩa của họ sẽ thu được thắng lợi”.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

– Hoàng Tranh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc, Nxb. Giải phóng quân, Bắc Kinh, 1987, tr. 239-241 (bản Trung văn).

– Báo Nhân Dân, số 3440, ngày 28-8-1963.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 11, tr. 122-123.

Tháng 8, ngày 29

Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Tuyên bố về tội ác của bọn Ngô Đình Diệm đốt phá chùa chiền, khủng bố sư sãi và đồng bào theo đạo Phật, đóng cửa các nhà trường, bắt bớ hàng loạt giáo sư và sinh viên học sinh.

Tuyên bố nghiêm khắc lên án những tội ác “trời đất không thể dung” của bọn Diệm và quan thầy chúng là đế quốc Mỹ, kiên quyết đòi đế quốc Mỹ rút khỏi miền Nam Việt Nam và khẳng định vấn đề miền Nam phải do nhân dân miền Nam tự giải quyết.

Tuyên bố kêu gọi nhân dân và Chính phủ các nước, nhân dân và nhân sĩ tiến bộ nước Mỹ, “hãy vì hoà bình, công lý, vì nhân đạo, tự do, chặn bàn tay đẫm máu của bọn Mỹ-Diệm và ủng hộ mạnh mẽ hơn nữa cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân miền Nam Việt Nam, đến thắng lợi hoàn toàn”.

– Báo Nhân Dân, số 3341, ngày 29-8-1963.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 11, tr. 124-125.

Tháng 8, ngày 30

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Nhà trẻ số 2 Thuỵ Khuê (Ba Đình, Hà Nội).

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chia buồn tới bà Sơclây Graham Đuyboa. Bức điện viết: “Được tin lão đồng chí bác sĩ Đuyboa vừa qua đời, tôi rất cảm động và thương tiếc. Suốt đời bác sĩ Đuyboa đã nêu tấm gương sáng của một nhà khoa học tiến bộ, một người chiến sĩ đấu tranh bền bỉ chống chủ nghĩa đế quốc, chống chính sách phân biệt chủng tộc, vì lý tưởng cao cả, hoà bình, tự do, bình đẳng và tiến bộ của loài người.

Tôi kính gửi đến Bà lời chia buồn chân thành và thắm thiết”.

– Báo Nhân Dân, số 3443, ngày 31-8-1963.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 11, tr. 126.

Tháng 8, trước ngày 31

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho 4 cá nhân nêu gương người tốt, việc tốt.

– Báo Nhân Dân, số 3443, ngày 31-8-1963.

Tháng 8, ngày 31

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Hội nghị Tuyên giáo miền núi. Nói chuyện với các đại biểu, Người nêu rõ tầm quan trọng của công tác tuyên truyền, giáo dục đối với miền núi và nhắc nhở các cán bộ tuyên truyền phải ghi nhớ: Công tác tuyên truyền phải cụ thể, thiết thực. Cán bộ phải tự hỏi: Tuyên truyền cái gì? Tuyên truyền cho ai? Tuyên truyền để làm gì? Tuyên truyền cách thế nào? Và phải xuất phát từ nhiệt tình cách mạng, tình thương yêu chân thành đồng bào các dân tộc, từ tinh thần hết lòng phục vụ đồng bào các dân tộc thì mới tìm ra được cái hay cái đúng mà làm. “Không phải tuyên truyền để mà tuyên truyền, huấn luyện để mà huấn luyện”.

Người đồng thời chỉ thị cho các ngành, các cấp ở Trung ương đều phải nhận trách nhiệm và có kế hoạch giúp đỡ thiết thực đồng bào miền núi về kinh tế cũng như về văn hoá, để miền núi nhanh chóng tiến kịp miền xuôi.

Cùng ngày, nhân dịp kỷ niệm lần thứ 18 Ngày thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 40-LCT, công bố quyết định đặc xá cho những tù nhân đã cải tạo tốt.

– Nhật ký công tác bảo vệ Bác Hồ (1945-1969), bản đánh máy, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 11, tr. 127-138.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

_____________________

Chú thích  – Từ tháng 5 đến tháng 8 (Năm 1963)

1) Họp từ ngày 15 đến ngày 19-5-1963.

2) Họp ở Ađi Abêba (Êtiôpi).

3) Chỉ cuộc vận động cải tiến quản lý hợp tác xã, cải tiến kỹ thuật; cuộc vận động nâng cao ý thức trách nhiệm, tăng cường quản lý kinh tế tài chính, chống tham ô, lãng phí, quan liêu; cuộc vận động đồng bào miền xuôi tham gia phát triển kinh tế miền núi.

4) Châu: chụm lại với nhau.

5) Lời nói không đi đôi với việc làm.

6) Nay gọi là Hội Chữ thập đỏ.

7) Có nghĩa “tiếng thơm của người thày giáo”.

8) Tên gọi tắt của cuộc vận động “Nâng cao ý thức trách nhiệm, tăng cường quản lý kinh tế tài chính, cải tiến kỹ thuật, chống tham ô, lãng phí, quan liêu”.

9) Phóng viên của tuần báo Mỹ Người bảo vệ dân tộc và tuần báo Cách mạng châu Phi.

10) Đó là: Tô Trung Lương, người huyện Na Pha, năm 1944, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh hoạt động ở khu Bình Măng, có công giúp Người thoát hiểm; Lâm Đại Phàm, người huyện Tĩnh Tây, từng làm liên lạc cho các nhà cách mạng Việt Nam. Bố ông là cụ Lâm Bích Phong, được tôn là “anh Ba” sau “anh Hai” là Chủ tịch Hồ Chí Minh trong hội kết nghĩa; Dương Thắng Cường, người huyện Tĩnh Tây, em ruột của Dương Đào (Dương Thắng Cương) – người thanh niên dân tộc Choang đã bị bắt cùng với Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Túc Vinh (ngày 27-8-1942) khi dẫn đường cho Người từ Tĩnh Tây đến Bình Mã, sau đó bị giải qua nhiều nhà tù Quảng Tây, cuối cùng đã bị chết trong nhà tù. Trong tập thơ Nhật ký trong tù, Chủ tịch Hồ Chí Minh làm riêng một bài nói về Dương Đào…

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)