Hồ Chí Minh – Biên niên tiểu sử – Tập 8 (Năm 1962 – Tháng 5)

Tháng 5, ngày 1

Sáng, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự mít tinh của nhân dân Thủ đô chào mừng ngày Quốc tế lao động 1-5.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu Hội đồng Trung ương các công đoàn Liên Xô và Đoàn đại biểu Tổng công hội Trung Quốc sang dự lễ kỷ niệm Ngày Quốc tế lao động tại Việt Nam. Người ân cần thăm hỏi sức khoẻ của các đại biểu và chúc cuộc đi thăm Việt Nam của hai đoàn thu được kết quả tốt.

– Báo Nhân Dân, số 2961 và 2962, ngày 2 và ngày 4-5-1962.

Tháng 5, ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Lệnh số 15-LCT, phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động cho các chiến sĩ thi đua xuất sắc nhất của các ngành công nghiệp, nông nghiệp, thương nghiệp, văn hoá, giáo dục và y tế.

– Lệnh số 16-LCT, tặng thưởng 60 Huân chương Lao động hạng Nhất, 93 Huân chương Lao động hạng Nhì, 441 Huân chương Lao độnghạng Ba, 1 Huân chương Chiến công hạng Nhất, 2 Huân chương Chiến công hạng Nhì, 24 Huân chương Chiến công hạng Ba cho các anh hùng và chiến sĩ thi đua, các đơn vị, các tổ đội lao động tiên tiến, đạt thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước thực hiện kế hoạch Nhà nước năm 1961.

– Lệnh số 17-LCT, tặng thưởng 5 Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, 40 Huân chương Kháng chiến hạng Nhì, 1840 Huân chương Kháng chiến hạng Ba cho cán bộ, công nhân, viên chức các cơ quan trung ương và địa phương có thành tích trong thời kỳ kháng chiến.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 5, trước ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho bốn cá nhân có thành tích trong lao động, học tập và tặng lụa cho ba cháu gái sinh ba ở Nam Định.

– Báo Nhân Dân, số 2962, ngày 4-5-1962.

Tháng 5, ngày 4

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh tham dự Đại hội Liên hoan anh hùng, chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ III²⁵.

Trong diễn văn khai mạc Đại hội, sau khi biểu dương những tiến bộ và kết quả của phong trào thi đua trong 14 năm qua kể từ ngày phát động (6-1948), Người đặc biệt nhấn mạnh nội dung của phong trào thi đua hiện nay là phải làm đúng khẩu hiệu nhiều, nhanh, tốt, rẻ, nhưng phải đảm bảo tốt chất lượng, phải chú ý tổng kết, chọn lọc, phổ biến những sáng kiến kinh nghiệm; phải đề cao kỷ luật lao động và tinh thần cảnh giác; phải ra sức học tập kinh nghiệm của các nước anh em. Người căn dặn các anh hùng, chiến sĩ thi đua và lao động tiên tiến “phải làm đầu tàu lôi cuốn người khác cùng tiến bộ; đồng thời phải luôn luôn khiêm tốn, luôn luôn cố gắng học hỏi thêm để tiến bộ không ngừng… Như vậy thì đội ngũ lao động to lớn của chúng ta nhất định khắc phục được mọi khó khăn, đánh thắng sự bần cùng và lạc hậu, xây dựng thắng lợi chủ nghĩa xã hội”.

– Báo Nhân Dân, số 2963, ngày 5-5-1962.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 555-559.

Tháng 5, ngày 6

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự phiên bế mạc Đại hội Liên hoan anh hùng, chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ III.

Phát biểu trước Đại hội, Người khẳng định những kết quả Đại hội đã đạt được và yêu cầu mọi người có trách nhiệm biến quyết tâm của Đại hội thành quyết tâm của toàn thể nhân dân lao động miền Bắc để có thêm nhiều người thi đua giành danh hiệu Chiến sĩ thi đua lao động xã hội chủ nghĩa.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 560-561.

Tháng 5, ngày 7

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp các Anh hùng lao động và Chiến sĩ thi đua đến chào Người. Người căn dặn mọi người nên tranh thủ trao đổi kinh nghiệm, học tập lẫn nhau để làm tốt hơn nữa phong trào thi đua sản xuất.

Cùng ngày, Người tiếp ông Kinim Phônxêna và Pheng Phongxana trong Đoàn đại biểu Chính phủ Vương quốc Lào sang thăm hữu nghị Việt Nam.

– Báo Nhân Dân, số 2966, ngày 8-5-1962.

Tháng 5, ngày 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng Quốc khánh lần thứ 17 nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Tiệp Khắc.

Bức điện có đoạn: “Nhân dân Việt Nam chân thành chúc nhân dân Tiệp Khắc anh em thu được nhiều thành tích to lớn trong việc hoàn thành kế hoạch 5 năm lần thứ ba…, góp phần vào sự nghiệp bảo vệ hoà bình ở châu Âu và thế giới”.

– Báo Nhân Dân, số 1967, ngày 9-5-1962.

Tháng 5, ngày 10

Bài viết Đế quốc Mỹ tội ác tầy trời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân, số 2968, tố cáo việc Mỹ (và Anh) thử lại bom hạt nhân, gây những hậu quả nghiêm trọng cho nhân loại.

Tác giả viết: “Bọn đế quốc do Mỹ cầm đầu không ngừng đe doạ loài người với một cuộc chiến tranh khủng khiếp. Càng đến gần mạt kiếp, chúng lại càng hung hăng. Chúng càng hung hăng thì nhân dân thế giới yêu chuộng hoà bình càng đoàn kết chống lại chúng. Nếu chúng điên cuồng mà gây ra chiến tranh thế giới lần nữa, thì chắc đế quốc chủ nghĩa sẽ bị bom hạt nhân tiêu diệt, rồi nhân dân thế giới sẽ vĩnh viễn tiêu diệt bom hạt nhân”.

– Báo Nhân Dân, số 2968, ngày 10-5-1962.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 562-563.

Tháng 5, ngày 15

Bài viết Ai văn minh? Ai dã man?, của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân, số 2973. Tác giả lên án những hành động dã man của đế quốc Mỹ trong cuộc chiến tranh xâm lược ở miền Nam Việt Nam, đồng thời, nêu rõ chính sách khoan hồng của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam²⁶ đối với tù binh Mỹ.

Bài báo kết luận:

“Lăm le cướp nước người ta,

Bọn đế quốc Mỹ thật là dã man.

Quyết lòng gìn giữ giang san,

Đồng bào Nam Việt muôn vàn văn minh“.

– Báo Nhân Dân, số 2973, ngày 15-5-1962.

Tháng 5, ngày 17

Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Hà Nội, sang thăm thành phố Nam Ninh – thủ phủ của tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc). Chủ tịch tỉnh Quảng Tây Vi Quốc Thanh, phu nhân cùng các con ra sân bay đón và đưa Người về nghỉ tại khách sạn Tây Viên, lầu số 1.

Cùng ngày, bài viết Cần phải đẩy mạnh hơn nữa công việc xây đắp đê điều của Người, ký bút danh T.L, đăng trên báo Nhân Dân số 2975, nhắc nhở các cấp uỷ đảng và các Uỷ ban hành chính tỉnh, huyện, xã những công việc cần làm để bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân trong mùa mưa lũ sắp đến..

– Nhật ký công tác của Vũ Kỳ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 263.

– Hồ Chí Minh với Quảng Tây (sách ảnh), Nxb. Nhân dân Quảng Tây, 2006, tr. 98.

– Hoàng Tranh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc, Nxb. Giải phóng quân, Bắc Kinh, 1987, tr. 163 (bản Trung văn).

– Báo Nhân Dân, số 2975, ngày 17-5-1962.

Tháng 5, ngày 18

Chủ tịch Hồ Chí Minh dưới sự hướng dẫn trực tiếp của ông Vi Quốc Thanh đã đi thuyền trên sông Ung Giang ngắm cảnh vật đôi bờ, thăm Công viên Nhân dân, Pháo đài Trần Ninh, Thanh Tú Sơn, Bảo tàng Quảng Tây, gặp gỡ thân mật với các cán bộ của Hội Liên hiệp phụ nữ Khu tự trị dân tộc Choang…

– Hồ Chí Minh với Quảng Tây (sách ảnh), Nxb. Nhân dân Quảng Tây, 2006, tr.100-101, 255.

Tháng 5, ngày 19

Sáng sớm, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp các bạn Trung Quốc đến chúc thọ.

9 giờ, tại Khách sạn Tây Viên, gia đình ông Vi Quốc Thanh và một số cán bộ đến đọc và trao bức điện của Chủ tịch Mao Trạch Đông và các vị lãnh đạo Đảng và Chính phủ Trung Quốc chúc mừng ngày sinh lần thứ 72 của Người.

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh tới thăm nhà riêng của ông Vi Quốc Thanh, dự bữa cơm thân mật do gia đình tổ chức để mừng thọ Người.

Tối, tại Khách sạn Tây Viên, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự buổi dạ hội văn nghệ nhỏ do các bạn Quảng Tây tổ chức chúc mừng sinh nhật của Người. Người cho mời các nhân viên phục vụ cùng đến xem biểu diễn. Khi màn sân khấu từ từ khép sau tiết mục đồng ca bài “Ca ngợi Hồ Chủ tịch”, Người đứng dậy giơ cao hai tay đề nghị: “Chúng ta cùng hát bài “Đông Phương hồng””. Mọi người đứng dậy cùng hát dưới sự chỉ huy của Người.

– Nhật ký công tác của Vũ Kỳ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 263.

– Hoàng Tranh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc, Nxb. Giải phóng quân, Bắc Kinh, 1987, tr. 163 (bản Trung văn).

– Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc (sách ảnh), Nxb. Đại Bách khoa Toàn thư Trung Quốc, Bắc Kinh, 1995, tr. 109.

– Hồ Chí Minh với Quảng Tây (sách ảnh), Nxb. Nhân dân Quảng Tây, 2006, tr. 99.

Tháng 5, ngày 20

Chủ tịch Hồ Chí Minh về tới Hà Nội.

– Nhật ký công tác bảo vệ Bác Hồ (1945-1969), bản đánh máy, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, ngày 22

Chủ tịch Hồ Chí Minh đi thăm Hợp tác xã Hạnh Đàn, xã Tân Lập, huyện Đan Phượng (Hà Tây).

Người căn dặn cán bộ và xã viên phải cố gắng sản xuất cho tốt, ăn chia công bằng; cán bộ cần phải quan tâm đến đời sống của bà con.

Cùng ngày, bài viết nhan đề: Tổng Ken dại dột của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân số 2980.

Dẫn lời tuyên bố của Tổng thống Mỹ Kennơđi: “Trong trường hợp nào đó, Mỹ có thể chủ động dùng bom hạt nhân trong cuộc xung đột với Liên Xô” và việc ông ta đưa quân đội Mỹ vào Thái Lan “vì Thái Lan đang bị doạ” (!), tác giả bài báo cho rằng: Đó là lời nói và việc làm dại dộtcủa Mỹ và chắc chắn ông ta (Kennơđi) sẽ bị thất bại thảm hại.

– Chủ tịch Hồ Chí Minh với Thủ đô Hà Nội, Sở Văn hoá – Thông tin Hà Nội, 1985, tr. 50.

– Báo Nhân Dân, số 2980, ngày 22-5-1962.

Tháng 5, ngày 23

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cám ơn đồng bào trong nước, kiều bào ở nước ngoài và bè bạn gần xa đã gửi điện, thư chúc mừng lần thứ 72 Ngày sinh của Người.

Bức thư có đoạn: “Những món quà rất quý báu làm tôi rất vui lòng là trong thư và điện chúc thọ, nhiều đơn vị và cá nhân đã báo cáo những thành tích tốt đẹp trong đợt thi đua vừa qua và đã hứa hẹn đẩy mạnh thi đua hơn nữa để hoàn thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch năm nay và chuẩn bị tốt cho kế hoạch năm sau”.

– Báo Nhân Dân, số 2981, ngày 23-5-1962.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 564-565.

Tháng 5, ngày 24

Sáng, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu phụ nữ Mali sang thăm Việt Nam.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Lệnh số 19-LCT, tặng thưởng 3 Huân chương Kháng chiến hạng Ba cho ba gia đình có đông con tòng quân bảo vệ đất nước¹⁾.

– Lệnh số 20-LCT, tặng thưởng 3 Huân chương Chiến công hạng Nhì, 71 Huân chương Chiến công hạng Ba, cho 21 đơn vị, 53 cán bộ và chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam có thành tích trong huấn luyện và công tác từ năm 1958-1960.

– Lệnh số 21-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba cho bà Đrôđôva Anna Grigôrépna – Giám đốc ký túc xá Trường thiếu nhi Việt Nam và ông Pôrêkhin Antôn Pêtrôvích – Giám đốc Trường trung học phổ thông số 115 tại Mátxcơva, đã có công chăm sóc dạy dỗ học sinh Việt Nam học tại Liên Xô (từ năm 1954-1960).

– Lệnh số 22-LCT, tặng thưởng 1 Huân chương Lao động hạng Nhất, 1 Huân chương Lao động hạng Nhì, 8 Huân chương Lao động hạng Bacho các địa phương Khu tự trị Thái – Mèo, các tỉnh và các đơn vị, hợp tác xã đạt nhiều thành tích trong phong trào thi đua yêu nước, sản xuất nông nghiệp năm 1961.

– Lệnh số 23-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất cho ông Ngô Hưng, Chủ nhiệm Văn phòng cơ quan đại diện Tổng cục liên lạc kinh tế đối ngoại nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa tại Việt Nam.

– Lệnh số 24-LCT, tặng thưởng 1 Huân chương Quân công hạng Ba, 36 Huân chương Chiến công hạng Nhất, 52 Huân chương Chiến cônghạng Nhì, 127 Huân chương Chiến công hạng Ba cho 36 đơn vị, 186 cá nhân có thành tích trong việc thực hiện nhiệm vụ đặc biệt.

– Báo Nhân Dân, số 2983, ngày 25-5-1962.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 5, ngày 25 và 26

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc họp Bộ Chính trị bàn về vấn đề quy hoạch sông Hồng. Người nhắc: “Việc làm phải tính toán cho tốt”.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

Tháng 5, ngày 27

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện chúc mừng ngày sinh lần thứ 50 của ông I. Cađa – Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Xã hội Công nhân Hunggari, Thủ tướng Chính phủ Công nông cách mạng Hunggari.

– Báo Nhân Dân, số 2985, ngày 27-5-1962.

Tháng 5, ngày 28

Sáng, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu Liên đoàn Lao động toàn quốc Mali đang ở thăm Việt Nam.

Cùng ngày, Người tiếp và trả lời phỏng vấn của phóng viên Hãng Truyền thanh và vô tuyến truyền hình Tia sáng điện (Nhật Bản) về tình hình đấu tranh thực hiện hoà bình thống nhất nước Việt Nam, về vấn đề xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, và mối quan hệ giữa hai nước Việt – Nhật.

– Báo Nhân Dân, số 2987 và 2988, ngày 29 và ngày 30-5-1962.

Tháng 5, ngày 29

Chủ tịch Hồ Chí Minh bắt đầu chuyến đi thăm và nghỉ hè tại Trung Quốc và Liên Xô.

8 giờ, Người đi ô tô đến Bằng Tường (Trung Quốc), cùng đi có ông Nguyễn Chí Thanh và một số cán bộ Việt Nam.

15 giờ đến Bằng Tường, nghỉ tại nhà khách Bằng Tường.

19 giờ, đi Nam Ninh bằng xe lửa, đến Nam Ninh lúc 24 giờ. Người nghỉ qua đêm trên tầu.

Cùng ngày, bài viết nhan đề: Nông thôn ta không ngừng tiến bộ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân số 2987, nêu những thành tích về thuỷ lợi, khai hoang và sự không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân ở làng Vĩnh Thành (Nghệ An) và tỉnh Phú Thọ. Qua đó tác giả rút ra kết luận: “Làng Vĩnh Thành và tỉnh Phú Thọ đạt được kết quả tốt như vậy là do cấp uỷ và cán bộ đi sâu sát cơ sở sản xuất, mọi xã viên thấm nhuần ý thức làm chủ và tinh thần cần kiệm xây dựng hợp tác xã. Nếu các làng, các tỉnh học tập Vĩnh Thành và Phú Thọ thì chắc chắn sẽ làm cho “nước mạnh, dân giàu””.

– Nhật ký công tác của Vũ Kỳ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 264.

– Báo Nhân Dân, số 2987, ngày 29-5-1962.

Tháng 5, ngày 30

Chủ tịch Hồ Chí Minh chuyển sang tàu khác đi Liễu Châu, Quế Lâm (Quảng Tây, Trung Quốc).

– Nhật ký công tác của Vũ Kỳ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 264.

Tháng 5, ngày 31

Chủ tịch Hồ Chí Minh chuyển tàu đi Vũ Hán.

Cùng ngày, Người gửi điện mừng tới các ông S. Rađacrixnan và D. Hútxen nhân dịp hai ông được bầu giữ chức Tổng thống và Phó Tổng thống nước Cộng hoà Ấn Độ.