Tháng 7, ngày 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi hoa tặng Đoàn Canađa trong Ủy ban quốc tế giám sát và kiểm soát việc thi hành Hiệp định Giơnevơ tại Việt Nam, chúc mừng Đoàn nhân ngày Quốc khánh Canađa.

– Báo Nhân dân, số 1211, ngày 2-7-1957.

Tháng 7, ngày 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 033-SL, ủy nhiệm Thủ tướng Phạm Văn Đồng thay mặt Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa giải quyết công việc trong khi Chủ tịch nước đi vắng.

– Sắc lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 7, ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu sinh viên Angiêri sang thăm Việt Nam.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và nhận tặng phẩm của các đại biểu hòa bình Nhật Bản.

– Ảnh tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Báo Nhân dân, số 1214, ngày 5-7-1957.

Tháng 7, trước ngày 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp đại sứ các nước dân chủ nhân dân mà Đoàn đại biểu Đảng Lao động Việt Nam và Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sẽ đến thăm.

– Báo Nhân dân, số 1214, ngày 5-7-1957.

Tháng 7, ngày 6

Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa lên đường đi thăm các nước anh em.

6 giờ, Người và các vị trong đoàn đến sân bay Gia Lâm. Nói chuyện tại buổi tiễn đưa, Người nêu rõ: “Cuộc đi thăm này có ý nghĩa rất quan trọng là thắt chặt hơn nữa tình hữu nghị sẵn có giữa các nước chúng ta, làm cho nhân dân các nước chúng ta hiểu biết nhau hơn, hợp tác và giúp đỡ nhau hơn trong cuộc đấu tranh cho độc lập dân tộc, hòa bình thế giới và chủ nghĩa xã hội”.

Trưa, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn ghé thăm thành phố Vũ Hán (Trung Quốc). Người đến thăm công trường xây dựng cầu Trường Giang, cầu lớn nối liền Vũ Xương – Hán Khẩu. Các bạn Trung Quốc đề nghị Người ghi lưu niệm. Người viết một bài thơ chữ Hán, nhưng câu cuối cùng chưa viết xong thì giờ lên máy bay đã đến. Gấp cuốn sổ vàng lại, Người nói sẽ còn viết tiếp bài thơ.

18 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn dừng chân tại Bắc Kinh.

Tối, Người dự chiêu đãi của các vị lãnh đạo Đảng và Chính phủ Trung Quốc.

– Báo Nhân dân, số 1216, ngày 7-7-1957; số 1217, ngày 8-7-1957.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 8, tr. 434- 435.

Tháng 7, ngày 7

9 giờ, Người tới thăm Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc.

– Báo Nhân dân, số 1217, ngày 8-7-1957.

Tháng 7, ngày 8

10 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi đáp máy bay rời Bắc Kinh.

14 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đoàn đại biểu Đảng, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đến Bình Nhưỡng, mở đầu chuyến thăm hữu nghị nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên.

Sau lễ đón chính thức, Người và các vị cùng đi dự míttinh của hơn 10 vạn nhân dân Thủ đô Bình Nhưỡng chào mừng các vị khách Việt Nam, tổ chức tại Quảng trường Kim Nhật Thành.

Phát biểu tại cuộc míttinh, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi lời chào các vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên, gửi lời chào nhân dân Thủ đô Bình Nhưỡng và nhân dân Triều Tiên. Sau khi ca ngợi tinh thần anh dũng của nhân dân Triều Tiên trong cuộc đấu tranh giải phóng và bảo vệ Tổ quốc, Người nói: Thắng lợi của nhân dân Triều Tiên đã cổ vũ nhân dân Việt Nam rất nhiều trong cuộc đấu tranh chống đế quốc; nhân dân hai nước Việt Nam và Triều Tiên sẽ giành thắng lợi trong cuộc đấu tranh lâu dài và gian khổ để thống nhất Tổ quốc.

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi tới đặt vòng hoa trước Đài giải phóng trên đồi Mẫu Đơn; tới đặt vòng hoa tưởng niệm các liệt sĩ Hồng quân Liên Xô đã anh dũng hy sinh trong sự nghiệp giải phóng nhân dân Triều Tiên khỏi sự thống trị của phátxít Nhật.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Thủ tướng Kim Nhật Thành và các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước Triều Tiên.

Cùng buổi tối, Người dự chiêu đãi của Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên. Đọc đáp từ tại buổi chiêu đãi, Người chúc mừng những thành tích của nhân dân Triều Tiên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và chúc tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước đời đời bền vững.

– Báo Nhân dân, số 1218, ngày 9-7-1957; số 1219, ngày 10-7-1957.

Tháng 7, ngày 9

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm phòng triển lãm công nghiệp, nông nghiệp Triều Tiên và Viện Bảo tàng Chiến tranh giải phóng Tổ quốc Triều Tiên ở Thủ đô Bình Nhưỡng. Trước khi rời bảo tàng, Người ghi trong sổ cảm tưởng: “Đến thăm Viện Bảo tàng Chiến tranh giải phóng Tổ quốc, chúng tôi càng thấy rõ và cảm phục tinh thần anh dũng vượt mọi khó khăn gian khổ, quyết thắng quân thù của quân và dân Triều Tiên. Một dân tộc như thế nhất định sẽ thành công trong sự nghiệp thống nhất đất nước và tiến lên chủ nghĩa xã hội”.

Chiều, Người thăm Trường trung học số 28 ở Bình Nhưỡng. Người nói chuyện với các học sinh về đời sống của thiếu nhi Việt Nam, những thành tích của thiếu nhi Việt Nam trong kháng chiến.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Thủ tướng Kim Nhật Thành và các vị lãnh đạo Đảng và Chính phủ Triều Tiên xem đoàn văn công Triều Tiên biểu diễn chào mừng Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ Việt Nam tại Nhà hát Phong Mẫu Đơn.

– Báo Nhân dân, số 1220, ngày 11-7-1957.

Tháng 7, ngày 10

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Thủ tướng Kim Nhật Thành thăm Nhà máy dệt Bình Nhưỡng. Người thăm các xưởng và nhà trẻ của nhà máy và tặng anh chị em công nhân nhà máy một số hàng thủ công nghiệp Việt Nam. Nói chuyện với công nhân nhà máy, Người đề nghị công nhân Nhà máy dệt Bình Nhưỡng viết bản hợp đồng thi đua với công nhân các nhà máy dệt Việt Nam để Người chuyển về Việt Nam. Lời đề nghị của Người đã được công nhân Nhà máy dệt Bình Nhưỡng nhiệt liệt hoan nghênh.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh chiêu đãi các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước Triều Tiên. Đọc diễn văn tại buổi chiêu đãi, Người bày tỏ sự phấn khởi trước những thành tựu quan trọng của nhân dân Triều Tiên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; tin tưởng rằng: “Dù chúng ta còn có nhiều khó khăn, nhưng với sự cố gắng của bản thân chúng ta, với sự ủng hộ của nhân dân yêu chuộng hòa bình toàn thế giới, dưới ngọn cờ tất thắng của chủ nghĩa Mác – Lênin, chúng ta nhất định sẽ thắng lợi”.

Cùng ngày, bài nói chuyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh với các nhà báo Liên Xô, đăng báo Lao động (Liên Xô) nhan đề: Cách mạng Tháng Mười vĩ đại soi sáng con đường đưa chúng ta tới hạnh phúc. Bài nói cho biết: Khi Cách mạng Tháng Mười nổ ra, Người sống ở Pháp và chưa hiểu ý nghĩa của cách mạng Nga. Nhưng từ khi tham gia Đảng Xã hội Pháp, những người vô sản Pháp đã giúp Người hiểu rõ ý nghĩa vĩ đại của những sự kiện lịch sử diễn ra ở nước Nga. Người đọc các tác phẩm của V.I.Lênin nói về các vấn đề dân tộc và thuộc địa, tham dự những cuộc tranh luận sôi nổi trong Đảng Xã hội Pháp. Người bỏ phiếu tán thành Quốc tế III – “chính là vì Quốc tế thứ III đấu tranh để giải phóng các dân tộc bị áp bức”. Sau đó, Người đã sống và hoạt động ở Liên Xô, chứng kiến những bước tiến vĩ đại trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội trên đất nước Xôviết. Người nói rõ: “Đối với nhân dân và đặc biệt là đối với những người cách mạng, Cách mạng Tháng Mười vĩ đại là ngọn đèn pha soi sáng cuộc đấu tranh cho tự do và hạnh phúc. Cách mạng Tháng Mười đã đem lại cho chúng tôi chủ nghĩa Mác – Lênin. Học thuyết bất hủ đó đã vạch ra con đường mà chúng tôi phải đi theo”. Người cho rằng: “Các dân tộc xây dựng xã hội mới, đang gặp phải và sẽ gặp phải những khó khăn nhất định. Nhưng… sớm hoặc muộn, tất cả các dân tộc đều sẽ đi lên chủ nghĩa xã hội”.

– Báo Nhân dân, số 1220, ngày 11-7-1957; số 1221, ngày 12-7-1957.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 8, tr. 436- 437; 440- 443.

Tháng 7, ngày 11

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Đại sứ quán Việt Nam tại Triều Tiên và Đoàn văn công Việt Nam đi dự Đại hội liên hoan thanh niên và sinh viên thế giới lần thứ sáu ở Mátxcơva, hiện đang thăm Triều Tiên; căn dặn anh chị em trong Đoàn văn công phải đoàn kết, cố gắng học tập để tiến bộ hơn nữa.

– Báo Nhân dân, số 1221, ngày 12-7-1957.

Tháng 7, ngày 12

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi đáp máy bay rời Bình Nhưỡng. Đọc diễn văn trong lễ tiễn tại sân bay, Người cảm ơn sự đón tiếp nồng hậu của Đảng, Chính phủ và nhân dân Triều Tiên. Người nói: “Lần đi thăm này càng thắt chặt thêm mối tình đoàn kết giữa nhân dân anh em hai nước chúng ta. Việt Nam và Triều Tiên tuy đường xa, nhưng lòng rất gần. Khi đến đây, chúng tôi có nhiệm vụ trao tình thân ái của nhân dân Việt Nam cho nhân dân Triều Tiên. Lúc trở về, chúng tôi sẽ chuyển tình thân ái của nhân dân Triều Tiên cho nhân dân Việt Nam chúng tôi”.

9 giờ 50 phút, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn đến Cáp Nhĩ Tân, thủ phủ tỉnh Hắc Long Giang thuộc khu Đông Bắc Trung Quốc.

Chiều, Người thăm thành phố Cáp Nhĩ Tân; thăm Đoàn bình kịch Cáp Nhĩ Tân; thăm Cao Thái Dương, nơi nghỉ mát của công nhân; thăm câu lạc bộ của công nhân đường sắt; và đi xuồng máy thăm sông Tùng Hòa.

18 giờ, Người dự chiêu đãi của Tỉnh ủy và chính quyền Hắc Long Giang; sau đó, xem biểu diễn xiếc, ảo thuật và một số màn bình kịch được tổ chức để chào mừng Người.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tặng hoa và viết tặng Đoàn bình kịch bức liễn bằng chữ Trung Quốc: “Chúc các đồng chí cố gắng công tác, trở thành đội xung phong trong công tác văn hóa”.

– Báo Nhân dân, số 1222, ngày 13-7-1957; số 1223, ngày 14-7-1957.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 8, tr. 438- 439.

Tháng 7, ngày 13

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đoàn đại biểu Đảng, Chính phủ ta rời Cáp Nhĩ Tân, đi Liên Xô.

Trên đường tới Mátxcơva, Người và các vị cùng đi ghé qua một số thành phố vùng Xibêri như Sita, Irơcút và Ômxcơ. Chiều, 18 giờ, Người và các vị cùng đi tới Mátxcơva.

– Báo Nhân dân, số 1223, ngày 14-7-1957; số 1224, ngày 15-7-1957.

Tháng 7, ngày 14

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm khu triển lãm nông nghiệp và công nghiệp Liên Xô ở Mátxcơva. Tại đây, theo yêu cầu của phóng viên Đài phát thanh Mátxcơva, Người đã nói trước máy truyền thanh với đồng bào Việt Nam:

“Thưa đồng bào,

Sáng hôm nay, chúng tôi đến thăm cuộc triển lãm nông nghiệp và công nghiệp ở Mátxcơva của Liên Xô. Công nghiệp và nông nghiệp của Liên Xô tiến bộ rất nhanh và rất nhiều. Sự tiến bộ đó chẳng những làm tăng tiến hạnh phúc của nhân dân Liên Xô mà đồng thời lại tăng tiến hạnh phúc của nhân dân đại gia đình xã hội chủ nghĩa chúng ta và nhân dân toàn thế giới”.

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn đi thăm sân vận động Lênin ở Lugiơniki.

– Báo Nhân dân, số 1225, ngày 16-7-1957.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 8, tr. 444.

Tháng 7, trước ngày 15

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng Quốc vương Lào Xixavang Vông, nhân dịp kỷ niệm ngày sinh Quốc vương.

– Báo Nhân dân, số 1224, ngày 15-7-1957.

Tháng 7, ngày 15

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp. Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp thết tiệc Người.

– Báo Nhân dân, số 1225, ngày 16-7-1957.

Tháng 7, ngày 16

Trưa, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm trại hè của thiếu nhi học sinh Việt Nam đang học tập ở Liên Xô, gần Thủ đô Mátxcơva, nói chuyện thân mật với các em thiếu nhi Liên Xô tới thăm Người và các bạn Việt Nam, Người hỏi thăm tình hình học tập, vui chơi giải trí của tất cả các em. Trước khi ra về, Người tặng quà lưu niệm cho các em.

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi đến đặt vòng hoa ở Lăng Lênin, Xtalin và mộ các liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc Xôviết.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi dự míttinh của nhân dân Mátxcơva, chào mừng Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ Liên Xô đi thăm Tiệp Khắc vừa trở về. Người đọc lời chào mừng các đồng chí Liên Xô bằng tiếng Nga.

– Báo Nhân dân, số 1226, ngày 17-7-1957; số 1227, ngày 18-7-1957.

Tháng 7, trước ngày 17

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện chúc mừng các ông Xămbu và I.Xêđenban, nhân dịp các ông được bầu lại làm Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Quốc hội và Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòa nhân dân Mông Cổ.

– Báo Nhân dân, số 1226, ngày 17-7-1957.

Tháng 7, ngày 17

Theo yêu cầu của báo Thiếu niên Liên Xô, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho thiếu niên Liên Xô. Trong thư, Người viết: “Bác mong các cháu luôn luôn yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu lao động, kính trọng và yêu mến cha mẹ, thầy học và anh em bạn và luôn luôn đoàn kết chặt chẽ với thiếu nhi Việt Nam cũng như thiếu nhi toàn thế giới”. Người cũng chuyển lời chào đoàn kết của thiếu nhi Việt Nam tới các bạn thiếu nhi Liên Xô.

14 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn rời Mátxcơva đi Praha.

Cùng buổi chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ Việt Nam tới Praha, mở đầu cuộc thăm hữu nghị Tiệp Khắc.

Đọc đáp từ trong lễ đón tiếp trọng thể của Đảng và Chính phủ Tiệp Khắc tại sân bay Praha, Người cảm ơn sự đón tiếp nồng hậu của Đảng Cộng sản, Chính phủ và nhân dân Tiệp Khắc. Người nói: “Nhân dân Việt Nam rất vui sướng trước những thành tích rực rỡ của nhân dân Tiệp Khắc trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, bởi vì những thành tích đó càng tăng cường phe xã hội chủ nghĩa chúng ta, góp phần gìn giữ hòa bình thế giới”.

Ngay sau lễ đón tiếp, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi tới thăm và nói chuyện với Chủ tịch nước Cộng hòa Tiệp Khắc A.Dapôtốtxki; tới thăm và hội đàm với Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Tiệp Khắc A.Nôvôtni; tới đặt vòng hoa tại mộ liệt sĩ vô danh và Lăng Chủ tịch Clêmen Gốtvan – lãnh tụ của nhân dân Tiệp Khắc, chiến sĩ nổi tiếng của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh xem buổi hòa nhạc của các nghệ sĩ Tiệp Khắc chào mừng Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ Việt Nam sang thăm hữu nghị Tiệp Khắc tổ chức tại vườn hoa lâu đài Vanstên.

– Báo Nhân dân, số 1228, ngày 19-7-1957; số 1238, ngày 29-7-1957.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 8, tr. 445; 446- 447.

Tháng 7, ngày 18

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm học sinh, sinh viên và Đại sứ quán Việt Nam tại Tiệp Khắc, Người căn dặn các em phải luôn luôn đoàn kết và cố gắng học tập.

Cùng buổi sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn đi thăm Tòa thị chính Thủ đô Praha xây dựng cách đây 500 năm. Nói chuyện với đông đảo nhân dân Praha trước Tòa thị chính, Người gửi lời chào và cảm ơn sự đón tiếp nhiệt tình của nhân dân Thủ đô Praha, ký tên vào sổ vàng của Tòa thị chính thành phố.

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi thăm nhà máy CKD Xôcôlôvô, sau đó tới Quảng trường Chiến sĩ nhân dân của khu công nghiệp Vysôxany dự cuộc míttinh chào mừng Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ Việt Nam của hơn 35.000 công nhân.

Phát biểu tại cuộc míttinh, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiệt liệt cảm ơn anh chị em công nhân đã tổ chức cuộc đón tiếp thân mật, và chuyển đến anh chị em công nhân Tiệp Khắc lời chào mừng anh em của nhân dân Việt Nam.

Cùng buổi chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn thăm trại hè của thiếu nhi Tiệp Khắc, cách Thủ đô Praha 60km. Người thăm hỏi sức khỏe của các em, dự liên hoan văn nghệ và nhận tặng phẩm do các em tự làm tặng Người.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi thăm làng Liđixơ, cách Thủ đô Praha 16km, nơi bị phátxít Hítle triệt hạ trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

Tối, tại lâu đài Praha, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự tiệc chiêu đãi của Chủ tịch nước Cộng hòa Tiệp Khắc A.Dapôtốtxki.

– Báo Nhân dân, số 1229, ngày 20-7-1957; số 1230, ngày 21-7-1957.

Tháng 7, trước ngày 19

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng Quốc vương Lào Xixavang Vông, nhân dịp kỷ niệm Quốc khánh Vương quốc Lào.

– Báo Nhân dân, số 1228, ngày 19-7-1957.

Tháng 7, ngày 19

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đáp máy bay đi thăm Bratixlava, thủ phủ xứ Xlôvaki. Đáp từ tại lễ đón trọng thể của Đảng Cộng sản và chính quyền xứ Xlôvaki, Chủ tịch Hồ Chí Minh cảm ơn sự đón tiếp nồng nhiệt của nhân dân Xlôvaki.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm nơi làm việc của Đoàn Chủ tịch Hội đồng quốc gia Xlôvaki; thăm hợp tác xã nông nghiệp ở Hoócnê Xalibi (gần Bratixlava).

– Báo Nhân dân, số 1230, ngày 21-7-1957.

Tháng 7, ngày 20

Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Bratixlava trở về Praha.

Từ Praha, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi tới thăm trại hè của các em thiếu nhi Việt Nam ở Hơrastavơ gần tỉnh lỵ Libơrếch. Tại Libơrếch, Người dự chiêu đãi của Ủy ban dân tộc Libơrếch.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh chiêu đãi Chủ tịch A.Dapôtốtxki và các vị lãnh đạo Đảng Cộng sản và Chính phủ Tiệp Khắc. Đọc diễn văn tại tiệc chiêu đãi, Người đánh giá cao những thành tựu mà nhân dân Tiệp Khắc đã giành được trong công cuộc xây dựng đất nước. Người bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc trước sự giúp đỡ vô tư của nhân dân Tiệp Khắc đối với Việt Nam. Người cảm ơn sự đón tiếp nồng hậu của nhân dân Tiệp Khắc và mong muốn tình đoàn kết hữu nghị giữa nhân dân hai nước Việt Nam – Tiệp Khắc ngày càng phát triển.

– Báo Nhân dân, số 1231, ngày 22-7-1957.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 8, tr. 448-449.

Tháng 7, ngày 21

Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Praha đi Ba Lan.

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ Việt Nam tới Vácxava, mở đầu chuyến thăm hữu nghị nước Cộng hòa Ba Lan.

Đọc đáp từ tại lễ đón trọng thể của Đảng Công nhân thống nhất và Chính phủ Ba Lan tại sân bay Vácxava, Chủ tịch Hồ Chí Minh cảm ơn sự giúp đỡ quý báu của Đảng, Chính phủ và nhân dân Ba Lan đối với công cuộc kháng chiến và xây dựng đất nước của nhân dân Việt Nam; cảm ơn đại biểu Ba Lan là thành viên Ủy ban quốc tế giám sát và kiểm soát việc thực hiện đình chiến ở Việt Nam đã góp phần tích cực vào việc thực hiện Hiệp định Giơnevơ năm 1954 về Đông Dương; cảm ơn sự đón tiếp nồng hậu mà Đảng, Chính phủ và nhân dân Ba Lan đã dành cho Đoàn.

Cùng buổi chiều, tại Thủ đô Vácxava, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi dự lễ kỷ niệm lần thứ 13 Quốc khánh Ba Lan. Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Người bày tỏ sự khâm phục tinh thần chiến đấu hy sinh của nhân dân Ba Lan trong cuộc chiến đấu chống chủ nghĩa phátxít; sự phấn đấu và những thành tựu mà nhân dân Ba Lan đã giành được trong công cuộc xây dựng đất nước.

Cùng buổi chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm các vị lãnh đạo Đảng và Chính phủ Ba Lan.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Công nhân thống nhất, Chủ tịch Hội đồng Quốc gia Ba Lan A.Davátxki đến thăm Người.

– Báo Nhân dân, số 1231, ngày 22-7-1957; số 1232, ngày 23-7-1957.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 8, tr. 450- 451.

Tháng 7, ngày 22

Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi thăm thành phố Pôdơnan, dự cuộc duyệt binh ở thành phố kỷ niệm lần thứ 13 ngày Quốc khánh Ba Lan, thăm Hội đồng thành phố.

Phát biểu tại cuộc míttinh của nhân dân Pôdơnan đón chào Người, tổ chức trước trụ sở Hội đồng thành phố, Chủ tịch Hồ Chí Minh cảm ơn sự đón tiếp nồng nhiệt của nhân dân Pôdơnan và gửi lời chào các cháu thiếu nhi Pôdơnan.

– Báo Nhân dân, số 1233, ngày 24-7-1957.

Tháng 7, ngày 23

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm cửa biển Gơđanxcơ. Sau đó, xuống tàu Mađốpde tới thăm thành phố cổ Gơđanxcơ vừa được xây dựng lại.

Người thăm xưởng đóng tàu biển lớn nhất Ba Lan ở Gơđanxcơ và nói chuyện với công nhân Ba Lan, nhận Huy chương kỷ niệm 500 năm ngày thành lập thành phố Gơđanxcơ và lá cờ kỷ niệm của công nhân xưởng đóng tàu.

Trưa, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà dự bữa tiệc chiêu đãi của Chủ tịch nước Ba Lan Davátxki. Trong không khí thân mật, Chủ tịch Davátxki nói: “Cảm ơn đồng chí Hồ Chí Minh đã đưa lại cho Đảng và nhân dân Ba Lan chúng tôi một tình cảm vô cùng quý báu. Cho tôi hỏi Chủ tịch một câu: Đồng chí là người nổi tiếng về đạo đức khiêm tốn, vậy đồng chí có thể cho biết khiêm tốn là thế nào?”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời: “Khiêm tốn là nền tảng đạo đức của cả dân tộc Việt Nam. Đối với bản thân tôi thì bao giờ cũng nhìn ra điều kém cỏi của mình. Đối với đồng chí và bạn bè thì ai cũng là thầy học của mình, tìm cho được điều mình phải học tập. Đối với kẻ thù, cần biết cái mạnh của địch và chỗ yếu của ta”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh hội đàm với các vị lãnh đạo Đảng Công nhân thống nhất và Chính phủ Ba Lan. Hai bên thảo luận những vấn đề có liên quan đến lợi ích của hai đảng và nhân dân hai nước. Cuộc hội đàm đã diễn ra trong bầu không khí thân mật và hiểu biết lẫnnhau.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi dự dạ hội tổ chức tại Nhà hát lớn Vácxava chào mừng Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ Việt Nam thăm hữu nghị Ba Lan.

– Báo Nhân dân, số 1234, ngày 25-7-1957.

 – Nhiều tác giả: Bác Hồ sống mãi với chúng ta, Hồi ký, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005, t.2, tr. 617.

Tháng 7, ngày 24

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận Huân chương Phục hưng hạng Nhất do Chính phủ Ba Lan tổ chức trao tặng Người. Người tặng các đồng chí Ba Lan bức trướng đỏ mang dòng chữ: Tình hữu nghị Việt Nam – Ba Lan bền vững muôn năm.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh chiêu đãi các vị lãnh đạo Đảng Công nhân thống nhất và Chính phủ Ba Lan. Đọc diễn văn tại buổi chiêu đãi, sau khi ca ngợi tinh thần dũng cảm, hy sinh của nhân dân Ba Lan trong cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước, Người bày tỏ niềm tin tưởng tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân hai nước Việt Nam – Ba Lan sẽ ngày càng bền vững và phát triển.

– Báo Nhân dân, số 1235, ngày 26-7-1957.

Tháng 7, ngày 25

Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn rời Vácxava đi thăm Cộng hòa dân chủ Đức. Trong lễ tiễn trọng thể của Đảng và Nhà nước Ba Lan, Người đọc đáp từ cảm ơn sự đón tiếp nồng hậu và trọng thể của Đảng, Chính phủ Ba Lan và chuyển lời chào hữu nghị của nhân dân Việt Nam tới nhân dân Ba Lan anh em.

11 giờ 45, Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ Việt Nam đến Béclin, mở đầu chuyến thăm hữu nghị nước Cộng hòa dân chủ Đức.

Đọc đáp từ tại lễ đón trọng thể của Trung ương Đảng Xã hội thống nhất và Chính phủ Cộng hòa dân chủ Đức tại sân bay Béclin, Chủ tịch Hồ Chí Minh cảm ơn sự đón tiếp nồng hậu của các vị lãnh đạo Đảng Xã hội thống nhất, Chính phủ và nhân dân Cộng hòa dân chủ Đức đã dành cho đoàn. Người tin tưởng chuyến thăm này sẽ thắt chặt thêm tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh tới thăm nhà riêng của Chủ tịch nước Cộng hoà dân chủ Đức Vinhem Pích. Khi đó, đồng chí Vinhem Pích đã yếu nhiều. Người thăm hỏi sức khoẻ và trò chuyện thân thiết với Chủ tịch Vinhem Pích về những kỷ niệm thời cùng hoạt động cách mạng bằng tiếng Đức và thỉnh thoảng bằng tiếng Nga trong khoảng 30 phút.

Dự buổi nói chuyện, còn có các đồng chí Vante Unbrích – Bí thư thứ nhất của Đảng kiêm Phó Thủ tướng Chính phủ, đồng chí Ốttô Grốttvôn – Thủ tướng và đồng chí Maxơ Ôpítxơ – Quốc vụ khanh, Chánh Văn phòng Phủ Chủ tịch.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn dự tiệc chiêu đãi của Chủ tịch Quốc hội Đíchman, thay mặt Chủ tịch Vinhem Pích tổ chức. Người đọc đáp từ bày tỏ sự xúc động khi đến thăm quê hương đất nước của C.Mác, Ph.Ăngghen, của các nhà khoa học, các danh nhân văn hóa nổi tiếng và mong muốn tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước ngày càng củng cố và phát triển.

– Báo Nhân dân, số 1235, ngày 26-7-1957; số 1236, ngày 27-7-1957.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996, t. 8, tr. 452-453.

Tháng 7, ngày 26

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn thăm Tòa thị chính Béclin, Quốc hội nước Cộng hòa dân chủ Đức và ghi cảm tưởng vào sổ vàng của Tòa thị chính Béclin. Tại trụ sở Quốc hội Đức, sau khi cảm ơn sự đón tiếp nồng nhiệt của nhân dân Đức, Người nói: “Việt Nam cũng như Đức đều có Mặt trận dân tộc. Chúng ta có chính nghĩa, mặc dù chúng ta gặp nhiều khó khăn, tôi tin chắc chắn chúng ta sẽ vượt được. Điều kiện trước hết để giành thắng lợi là đoàn kết trong nước và đoàn kết quốc tế. Nhân dân và chiến sĩ cách mạng Việt Nam và Đức đều tin tưởng nhất định thắng lợi cuối cùng sẽ về chúng ta”.

Sau khi thăm Quốc hội Đức, Người đến thăm Trung ương Đảng Xã hội thống nhất Đức.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi thăm thành phố Xtalinxtát, dự cuộc míttinh của nhân dân thành phố chào mừng đoàn.

Phát biểu tại cuộc míttinh, Người nói: “Các bạn đã thực hiện lời dạy của Mác là giai cấp vô sản có thể cải tạo thế giới. Ở đây các bạn đã biến đổi một vùng cách đây 7 năm là những rừng thông lớn thành một xí nghiệp xã hội chủ nghĩa khổng lồ, cũng như công nhân Việt Nam đã biến đổi nước mình từ một nước thuộc địa thành một nước tự do”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ ta hội đàm với Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ nước Cộng hòa dân chủ Đức.

– Báo Nhân dân, số 1237, ngày 28-7-1957; số 1239, ngày 30-7-1957.

Tháng 7, ngày 27

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm miền Rôxtốc trên bờ biển Bantích; thăm khu đóng tầu ở Stơrandun. Trong buổi gặp gỡ với công nhân ở đây, Người nói: “Công việc của các bạn không những giúp ích cho các bạn, mà còn giúp cho chúng tôi là những người đang xây dựng ở Viễn Đông một quốc gia của giai cấp công nhân và nông dân được giải phóng”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi đã dự lễ hạ thủy chiếc tầu số 481 của xí nghiệp đóng tầu Stơrandun. Người lên một chiếc tầu hải quân đi thăm biển Bantích và tới đảo Riem thăm Viện Nghiên cứu về bệnh dịch.

– Báo Nhân dân, số 1238, ngày 29-7-1957.

Tháng 7, ngày 28

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm hợp tác xã nông nghiệp 1-5 và trạm máy kéo mang tên Mao Trạch Đông ở gần Thủ đô Béclin. Người hỏi thăm công việc ở hợp tác xã, hoạt động của trạm máy kéo, về đời sống của nông dân. Người nói chuyện với nhân dân Đức về đời sống và công việc của nông dân Việt Nam.

Cùng ngày, Người thăm trại hè của thiếu nhi Đức và thiếu nhi Hunggari ở gần Biđentan.

– Báo Nhân dân, số 1239, ngày 30-7-1957.

Tháng 7, ngày 29

Buổi sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị cùng đi thăm thành phố Đrétxđen, thăm Bảo tàng Mỹ thuật thành phố, dự tiệc chiêu đãi của Hội đồng thành phố. Phát biểu tại buổi chiêu đãi, Người nói: “Tại Đrétxđen, thành phố của trí tuệ và của công nghiệp… Người ta cũng thấy những biểu hiện của tình đoàn kết quốc tế giữa các dân tộc, của những quan hệ anh em giữa Liên Xô và Cộng hòa dân chủ Đức, giữa Việt Nam và Cộng hòa dân chủ Đức”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn đi thăm học sinh, sinh viên Việt Nam đang học tập tại Đrétxđen. Người căn dặn: “Các cháu đừng quên tiết kiệm, phải giữ gìn tác phong giản dị, khiêm tốn. Ở đây các cháu được săn sóc chu đáo để sau này có thể phục vụ Tổ quốc. Vì vậy, các cháu cần nỗ lực để đạt được những kết quả thật tốt, phải thi đua học tập với những bạn thiếu nhi Đức. Với các thầy cô giáo người Đức, Người nói: “Chúng tôi sẽ nói với cha mẹ các em, với nhân dân Việt Nam rằng các bạn đã chăm sóc thiếu nhi Việt Nam chu đáo như thế nào”.

Sau khi thăm Bảo tàng Mỹ thuật thành phố, Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về. Nhân dân thành phố Đrétxđen nhiệt liệt hoan hô Người. Người ký sổ lưu niệm cho các thiếu nhi Hunggari đang nghỉ mát ở Đrétxđen đến chào Người.

Trở về Nhà khách dành cho các nguyên thủ quốc gia tại Păngcô, Người có cuộc gặp riêng với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đức (Tây Đức) Mácxơ Raiman, một đồng chí mà Người đã có quan hệ thân thiết từ những năm hoạt động chung ở Quốc tế Cộng sản.

– Báo Nhân dân, số 1240, ngày 31-7-1957.

Tháng 7, ngày 30

Sáng, tại Béclin, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu Chủ tịch Đoàn Ủy ban Mặt trận toàn nước Đức dân chủ đến thăm Người. Thay mặt nhân dân Việt Nam, Người cảm ơn sự giúp đỡ khảng khái của Ủy ban đoàn kết Triều Tiên và Việt Nam của nhân dân Đức; và nhờ đoàn đại biểu chuyển lời cảm ơn của nhân dân Việt Nam tới toàn thể nhân dân Đức.

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh tới viếng và đặt vòng hoa tại Đài kỷ niệm các chiến sĩ cách mạng Đức và Đài kỷ niệm Hồng quân Liên Xô hy sinh trong cuộc chiến đấu giải phóng nước Đức.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh được mời đi xem xiếc.

– Báo Nhân dân, số 1241, ngày 1-8-1957.

Tháng 7, ngày 31

Buổi sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng với Thủ tướng Ốttô Grốttơvôn và phu nhân, nhiều vị khách đến thăm Vườn bách thú Béclin Đức. Người nói: “Giữa thành phố công nghiệp như thế này, có một vườn bách thú là rất quý. Có thể nói, nó là lá phổi xanh của thành phố”.

Người viết vào sổ vàng của Vườn bách thú: “Chúc Vườn bách thú Béclin dân chủ phát triển tốt, để phục vụ cho khoa học và việc giải trí có ích cho nhân dân.

                                                                        31-7-1957″.

Thủ tướng Ốttô Grốttơvôn cũng ký tên dưới dòng lưu bút của Người.

Sau đó, Người nói với GS, TS. Đathe – Giám đốc Vườn thú Béclin rằng sẽ gửi tặng cho vườn thú một chú voi con. Đến tháng 1-1958, Vườn thú Béclin đã nhận được chú voi con đó, mở đầu cho việc trao đổi sinh vật giữa hai nước Việt – Đức.

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Đức (Tây Đức) Mácxơ Raiman và trao đổi về vấn đề thống nhất nước Đức.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh chiêu đãi các vị lãnh đạo Đảng Xã hội thống nhất, Chính phủ nước Cộng hòa dân chủ Đức nhân kết thúc chuyến thăm hữu nghị nước này. Đọc diễn văn tại buổi chiêu đãi, Người bày tỏ sự xúc động khi đến thăm đất nước quê hương của C.Mác, Ph. Ăngghen, của những danh nhân văn hóa, những nhà khoa học nổi tiếng; ca ngợi tinh thần lao động quên mình của nhân dân Cộng hòa dân chủ Đức để xây dựng lại đất nước bị chiến tranh tàn phá; cảm ơn những tình cảm nồng hậu của các đồng chí lãnh đạo Đảng Xã hội thống nhất, của Chính phủ và nhân dân Cộng hòa dân chủ Đức đã dành cho đoàn và nhân dân Việt Nam. Người mong muốn tình đoàn kết chiến đấu giữa nhân dân hai nước Việt Nam – Cộng hòa dân chủ Đức ngày càng bền vững và phát triển.

– Hồ Chí Minh với quê hương Các Mác, Nxb. Thông tấn, Hà Nội , 2004, tr. 252-257.

– Báo Nhân dân, số 1242, ngày 2-8-1957.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 8, tr. 454-456.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)