Tháng 5, ngày 1

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự míttinh diễu hành của quần chúng và đọc Lời kêu gọi đồng bào cả nước nhân ngày Quốc tế Lao động. Sau khi phân tích tình hình thế giới và trong nước, Người chỉ rõ: “Năm nay, nhiệm vụ quan trọng nhất của Đảng, Chính phủ và nhân dân ta là phải tập trung lực lượng, thực hiện tốt kế hoạch nhà nước năm 1957 nhằm căn bản khôi phục kinh tế, đặt nền tảng tốt để tiến lên. Hoàn thành tốt kế hoạch đó tức là tiến thêm một bước củng cố miền Bắc, làm cho miền Bắc trở nên cơ sở ngày càng vững mạnh cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà”. Để hoàn thành nhiệm vụ đó, “phải ra sức tăng gia sản xuất và thực hành tiết kiệm” vì đó là “hai việc cần thiết nhất để phát triển chế độ dân chủ nhân dân tiến lên chủ nghĩa xã hội”. Người phân tích: Mỗi người chúng ta phải nhận rõ lao động là một nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi người công dân đối với Tổ quốc. Ai cũng phải tùy khả năng mình mà tự nguyện tự giác tham gia lao động, góp phần xây dựng nước nhà. Lao động – lao động chân tay và lao động trí óc – đều là vẻ vang, đáng quý. Chúng ta phải chống tư tưởng xem khinh lao động. Người chỉ rõ: Phải tăng cường kỷ luật lao động, nâng cao tinh thần trách nhiệm, chống mọi hành động tự do chủ nghĩa và dân chủ quá trớn. Đi đôi với việc tăng gia sản xuất và tiết kiệm phải coi chống đầu cơ tích trữ, chống tham ô lãng phí là một nhiệm vụ chung của cán bộ và nhân dân.

– Báo Nhân dân, số 1150, ngày 1-5-1957; số 1151, ngày 3-5-1957.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 8, tr. 347-350.

Tháng 5, khoảng đầu tháng

Nhân dịp kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động (1-5), Chủ tịch Hồ Chí Minh thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất và cờ danh dự cho cán bộ và nhân dân tỉnh Kiến An (nay thuộc thành phố Hải Phòng) vì có nhiều thành tích trong công tác chống hạn.

Cũng dịp này, Người và Chính phủ đã tặng thưởng nhiều huân chương cho các nhân sĩ, trí thức các tôn giáo.

Cũng nhân dịp Quốc tế Lao động, Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu cho ông Nguyễn Văn Lợi, thợ thủ công, người theo đạo Thiên chúa ở Phát Diệm (Ninh Bình) về thành tích sáng chế ra máy xe cói thủ công.

– Báo Nhân dân, số 1150, ngày 1-5-1957; số 1152, ngày 4-5-1957; số 1168, ngày 20-5-1957.

Tháng 5, ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự Hội nghị Bộ Chính trị bàn về công tác chuẩn bị Đại hội Đảng. Người đề nghị cử đồng chí Tôn Đức Thắng phụ trách Ban Thống nhất và cử thư ký vào mỗi ban chuyên trách như Tiểu ban tổng kết kinh nghiệm; Tiểu ban đường lối; Tiểu ban đấu tranh thống nhất; Ban sửa đổi Điều lệ Đảng; Ban tổ chức đại hội.

Người đề nghị Bộ Chính trị tăng cường trao đổi, hội ý để tránh họp nhiều, ảnh hưởng việc chuẩn bị chung.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, ngày 3-5-1957, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương Đảng, khóa II.

Tháng 5, ngày 4

Sáng, tại vườn hoa trong Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Phạm Văn Đồng tiếp Đoàn nghị sĩ Quốc hội Anh do ông Hêrôn Đêvít dẫn đầu đang thăm Việt Nam.

– Báo Nhân dân, số 1153, ngày 5-5-1957.

Tháng 5, ngày 5

Sáng, tại vườn hoa trong Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đồng chí Hoàng Quốc Việt, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tiếp Đoàn đại biểu Công đoàn Inđônêxia đang thăm Việt Nam.

– Báo Nhân dân, số 1154, ngày 6-5-1957.

Tháng 5, ngày 6

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 016-SL, tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đoàn chuyên gia hàng không Trung Quốc sang giúp Việt Nam xây dựng ngành hàng không dân dụng.

– Sắc lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 5, ngày 7

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì phiên họp thứ ba của Ban sửa đổi Hiến pháp, nghe đồng chí Trần Huy Liệu, Tổng thư ký của ban, báo cáo những công việc mà Ban thư ký đã thực hiện giữa hai phiên họp; thảo luận và quyết định những nội dung sẽ thảo luận vào phiên họp thứ tư.

– Báo Nhân dân, số 1157, ngày 9-5-1957.

Tháng 5, ngày 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì phiên họp Hội đồng Chính phủ bàn việc chuẩn bị đón tiếp Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Xôviết tối cao Liên Xô K.E.Vôrôsilốp cùng Đoàn đại biểu Chính phủ Liên Xô sắp sang thăm Việt Nam; bàn những vấn đề về chống bệnh quan liêu, giấy tờ và giáo dục quan điểm lao động trong các tầng lớp nhân dân.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1987, t.7, tr.974.

– Biên bản họp Hội đồng Chính phủ, ngày 8-5-1957, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 5, ngày 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện chúc mừng các vị lãnh đạo Nhà nước Tiệp Khắc nhân kỷ niệm lần thứ 12 ngày giải phóng Tiệp Khắc.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và nói chuyện thân mật với các chuyên gia thủy lợi Liên Xô đến chào Người trước khi về nước.

– Báo Nhân dân, số 1157, ngày 9-5-1957.

– Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác thủy lợi, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 1990, tr.196.

Tháng 5, ngày 15

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn chuyên gia nông nghiệp Trung Quốc sang giúp Việt Nam.

– Ảnh tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, ngày 16

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Ban Bí thư bàn kế hoạch củng cố nông trường. Phát biểu trong hội nghị, Người nêu lên một số ý kiến:

– Cần nắm lại số lượng đảng viên trong các nông trường, vì đó là sức chính của ta;

– Sở dĩ có tình trạng này là vì gốc còn quan liêu, số lượng người trong một nông trường quá lớn, cần phải giảm bớt;

– Cần phải làm thí điểm một số nông trường, sau đó rút kinh nghiệm, nhân rộng ra;

– Cần phải có kế hoạch giải quyết số nhân lực thừa ra. Phải chú trọng giáo dục và giải quyết tốt những quyền lợi cho họ. Hai việc đó phải đi đôi;

– Cần giảm bớt số cán bộ ở trên bộ. Chỉ để lại những người làm được việc, còn lại đưa xuống nông trường. Cần chỉnh đốn lại các tổ chức: chi bộ, đoàn thanh niên, công đoàn để làm nòng cốt.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Hội nghị chỉnh huấn cán bộ trung, cao cấp quân đội nghiên cứu Nghị quyết Hội nghị lần thứ 12 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa II). Nói chuyện với hội nghị, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: Từ ngày hòa bình lập lại, quân đội ta vẫn giữ vững truyền thống tốt đẹp và hoàn thành nhiệm vụ. Tuy vậy, “trên con đường phát triển cách mạng của mình,… chỉ có không ngừng đấu tranh, phê bình và tự phê bình, nhận rõ đúng, sai, phát huy cái đúng, khắc phục cái sai, mới có thể làm cho mình, cho Đảng, cho cách mạng tiến bộ mãi”.

Về nhiệm vụ xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, Người nói: “Năm nay, một mặt phải tiếp tục thực hiện kế hoạch huấn luyện cho quân đội, một mặt phải chuẩn bị thực hiện các chế độ chính quy và phải nghiên cứu giải quyết dần các vấn đề củng cố hậu phương”. Đối với mỗi cán bộ, chiến sĩ, Người yêu cầu phải “tiến hành phê bình và tự phê bình, khắc phục những nhận thức, tư tưởng mơ hồ, lệch lạc; tiến tới một bước làm cho trình độ chính trị, tư tưởng của quân đội phù hợp với yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng nói chung và nhiệm vụ xây dựng quân đội nói riêng”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng ông R.Pơraxát nhân dịp ông được bầu làm Tổng thống nước Cộng hòa Ấn Độ.

– Biên bản họp Ban Bí thư, ngày 16-5-1957, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương Đảng, khóa II.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996, t. 8, tr. 351-353.

– Báo Nhân dân, số 1164, ngày 16-5-1957.

Tháng 5, ngày 17

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu Uỷ ban Liên lạc những người Công giáo yêu Tổ quốc, yêu hoà bình Việt Nam do linh mục Vũ Xuân Kỷ dẫn đầu.

– Ảnh tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, ngày 18

Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì phiên họp thứ tư của Ban sửa đổi Hiến pháp để thông qua hai bản báo cáo mà Ban thư ký đã trình bày tại phiên họp thứ ba và quyết định từ tháng 6-1957 sẽ tiến hành việc thảo luận các vấn đề chủ yếu của bản Hiến pháp sửa đổi.

– Báo Nhân dân, số 1171, ngày 23-5-1957.

Tháng 5, ngày 19

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm chùa Thầy và chùa Trầm ở xã Sài Sơn, Quốc Oai, Sơn Tây; thăm xã Trầm Lộng, Chương Mỹ, Hà Đông (nay thuộc Hà Tây), nơi Người đọc thư chúc Tết đồng bào, cán bộ, bộ đội dịp Tết âm lịch năm 1947.

– Ảnh tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Ban Nghiên cứu lịch sử Đảng Hà Sơn Bình: Bác Hồ với cán bộ, nhân dân các dân tộc Hà Sơn Bình, 1980, tr.148.

Tháng 5, ngày 20

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng một số đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước ra sân bay Gia Lâm đón Đoàn đại biểu Chính phủ Liên Xô do Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Xôviết tối cao Liên Xô K.E.Vôrôsilốp dẫn đầu sang thăm Việt Nam. Trong lời chào mừng, Người khẳng định: Nhân dân Việt Nam đã đi theo con đường cách mạng vô sản và nhờ vậy đã làm Cách mạng Tháng Tám thành công, đã kháng chiến thắng lợi. Người cảm ơn sự giúp đỡ của Đảng và Nhà nước Liên Xô đối với nhân dân Việt Nam trong công cuộc xây dựng đất nước.

16 giờ, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và nói chuyện thân mật với Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp và các vị khách Liên Xô.

19 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh chiêu đãi Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp và các vị khách Liên Xô. Đọc diễn văn tại buổi chiêu đãi, Người ca ngợi những cống hiến của Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp đối với nhân dân và Tổ quốc Xôviết; nói về những thành tựu của Liên Xô và phong trào giải phóng dân tộc, về sự giúp đỡ vô tư của nhân dân Liên Xô đối với nhân dân Việt Nam.

Về ý nghĩa vĩ đại của Cách mạng Tháng Mười Nga, Người nói: “Riêng đối với nhân dân Việt Nam, ánh sáng của Cách mạng Tháng Mười đã giúp cho Cách mạng Tháng Tám thành công, giúp cho kháng chiến thắng lợi”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 100-SL/L002, quy định chế độ báo chí;

– Sắc lệnh số 101-SL/L003, quy định về quyền tự do hội họp;

– Sắc lệnh số 102-SL/L004, quy định quyền lập hội;

– Sắc lệnh số 103-SL/L005, bảo đảm quyền tự do thân thể, quyền bất khả xâm phạm đối với nhà ở, đồ vật, thư tín của nhân dân.

– Báo Nhân dân, số 1169, ngày 21-5-1957.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 8, tr.354-355; 356-358.

– Công báo nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, năm 1957, số 26, tr.459, 483, 560; số 29, tr.497-499.

– Viện Nghiên cứu Khoa học pháp lý (Bộ Tư pháp): Tập sắc lệnh do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký về nhà nước và pháp luật, 3-1993, tr.87.

Tháng 5, ngày 21

6 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự và tham gia Đoàn Chủ tịch cuộc míttinh của nhân dân Hà Nội chào mừng đồng chí K.E.Vôrôsilốp và Đoàn đại biểu Chính phủ Liên Xô sang thăm Việt Nam.

8 giờ 30, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự buổi tiếp các đại biểu nhân dân, các địa phương và các dân tộc đến chào Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Xôviết tối cao Liên Xô K.E.Vôrôsilốp. Phát biểu trong buổi tiếp khách của Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp, Người cảm ơn Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp và các vị khách Liên Xô đã sang thăm hữu nghị Việt Nam. Người căn dặn các đại biểu phải cố gắng học tập kinh nghiệm Liên Xô, học tập tinh thần phấn đấu không ngừng và tinh thần tự lực cánh sinh của nhân dân Liên Xô trong công cuộc xây dựng đất nước.

18 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp.

19 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự tiệc do Thủ tướng Phạm Văn Đồng chiêu đãi Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp và các vị khách Liên Xô.

– Báo Nhân dân, số 1170, ngày 22-5-1957.

Tháng 5, trước ngày 23

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Liên bang Nam Tư I. B.Titô, nhân kỷ niệm ngày sinh của ông.

– Báo Nhân dân, số 1171, ngày 23-5-1957.

Tháng 5, ngày 23

7 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp thăm Trường đại học Tổng hợp Hà Nội. Nói chuyện với 2.400 sinh viên, và 350 giáo sư, cán bộ, nhân viên của năm trường đại học: Y dược, Tổng hợp, Bách khoa, Nông lâm, Sư phạm và cơ quan Bộ Giáo dục, Người chỉ rõ: “Việc nghiên cứu chủ nghĩa Mác – Lênin trước hết là phải tôn trọng lao động, liên hệ chặt chẽ lao động chân tay với lao động trí óc…, việc nghiên cứu lịch sử và thời sự nhất là lịch sử 40 năm gần đây để rút ra những bài học cần thiết cho việc xây dựng đất nước”.

Người nhắc nhở thầy và trò các trường đại học phải cố gắng dạy và học để hoàn thành nhiệm vụ của mình.

Trước lúc ra về, Người đã bắt nhịp hát bài Kết đoàn tiễn chào Chủ tịch .E.Vôrôsilốp.

Chiều, tại Đại sứ quán Liên Xô, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự tiệc chiêu đãi của Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp. Trong bữa tiệc, Người và Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp đã đọc diễn từ.

– Báo Nhân dân, số 1172, ngày 24-5-1957.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 8, tr. 359-360.

Tháng 5, trước ngày 24

Nhân dịp kỷ niệm 2.500 năm ngày Phật đản, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng Quốc vương Khme Nôrôđôm Xuramarít và Hoàng hậu. Cũng trong dịp này, Người gửi tặng Quốc vương Khme và Hoàng hậu một lư hương cổ.

– Báo Nhân dân, số 1186, ngày 7-6-1957.

Tháng 5, ngày 24

6 giờ 20, Chủ tịch Hồ Chí Minh và một số đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta ra sân bay Gia Lâm tiễn Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp và Đoàn đại biểu Chính phủ Liên Xô lên đường về nước, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm hữu nghị chính thức Việt Nam. Trong diễn văn tiễn đưa, Người có thơ rằng:

“Quan sơn muôn dặm một nhà,

Vì trong bốn biển đều là anh em”.

– Báo Nhân dân, số 1173, ngày 25-5-1957.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 8, tr. 361-362.

Tháng 5, ngày 25

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự Hội nghị Ban Bí thư, bàn bổ sung Chỉ thị 21 và nghe báo cáo về vấn đề đền bù cho trung nông.

– Biên bản Hội nghị Ban Bí thư, ngày 25-5-1957, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương Đảng, khóa II.

Tháng 5, ngày 26

Chiều, tại sân vận động Cột cờ Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh xem trận thi đấu bóng đá hữu nghị giữa đội tuyển Hà Nội và đội tuyển Vương quốc Khme.

– Báo Nhân dân, số 1175, ngày 27-5-1957.

Tháng 5, ngày 27

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu bóng đá Vương quốc Khme sang thăm và thi đấu hữu nghị tại Việt Nam, đến chào Người trước khi đoàn lên đường về nước.

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Đại hội chiến sĩ thi đua nông nghiệp và tổng kết công tác đổi công toàn quốc. Nói chuyện với đại hội, Người khen ngợi những thành tích của các chiến sĩ thi đua nông nghiệp, phê bình một số khuyết điểm của các cấp lãnh đạo chưa thực hiện tốt việc tiết kiệm, còn biểu hiện quan liêu. Các chiến sĩ thi đua chưa chú ý đào tạo chiến sĩ thi đua mới, chưa phát huy tốt những kinh nghiệm, sáng kiến. Trong việc xây dựng tổ đổi công còn biểu hiện thiếu dân chủ, lãnh đạo chưa chặt chẽ. Người nhấn mạnh: Nhiệm vụ của chiến sĩ nông nghiệp và của các tổ đổi công là lãnh đạo, giúp đỡ đồng bào nông dân khôi phục và phát triển kinh tế nông thôn. Anh hùng, chiến sĩ thi đua là những người con ưu tú của Tổ quốc, những người giúp việc tốt của Đảng và Chính phủ, là đội quân tiên phong của nông thôn tiến dần lên chủ nghĩa xã hội.

– Báo Nhân dân, số 1176, ngày 28-5-1957.

Tháng 5, trước ngày 28

Được tin Chủ tịch Vinhem Pích ốm nặng, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện hỏi thăm sức khỏe và chúc Chủ tịch mau bình phục.

– Báo Nhân dân, số 1176, ngày 28-5-1957.

Tháng 5, ngày 29

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Ban Bí thư, bàn về vấn đề tổ chức phụ nữ ở nông thôn. Sau khi nghe báo cáo của đồng chí Hà Thị Quế, Người có ý kiến: “Chưa nên làm Ban Chấp hành Liên hiệp Phụ nữ, để đợi sau khi củng cố chi bộ Ban cán sự Phụ nữ, nới rộng quyền, nên bổ sung thông tư tháng 1-1957”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm và nói chuyện với Hội nghị cán bộ sửa sai ngoại thành Hà Nội. Người khen ngợi khu vực ngoại thành Hà Nội đã khắc phục khó khăn, hoàn thành bước hai công tác sửa sai và căn dặn các địa phương ngoại thành phải cố gắng thi đua sản xuất và thực hành tiết kiệm; củng cố các tổ đổi công; kiện toàn các tổ chức quần chúng; hoàn thành nghĩa vụ thuế nông nghiệp đối với Nhà nước.

Đối với cán bộ, Người nhắc nhở: Cán bộ sửa sai phải gương mẫu, tránh bao biện làm thay; cán bộ các địa phương phải cố gắng học tập, không ỷ lại vào cán bộ sửa sai; phải đoàn kết với nhau để hoàn thành nhiệm vụ.

– Biên bản Hội nghị Ban Bí thư, ngày 29-5-1957, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương Đảng, khóa II.

– Báo Nhân dân, số 1178, ngày 30-5-1957.

Tháng 5, cuối tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì phiên họp Hội đồng Chính phủ thảo luận và thông qua dự thảo sắc luật về bầu cử hội đồng nhân dân và ủy ban hành chính các cấp; sắc luật về chế độ xuất bản; sắc luật quy định về những trường hợp phạm pháp quả tang và những trường hợp khẩn cấp; sắc luật về việc kiểm dịch ở biên giới và các cửa khẩu; thảo luận về việc sáp nhập hai huyện Phổ Yên, Phú Bình tỉnh Thái Nguyên và một số xã thuộc hai tỉnh Phú Thọ và Bắc Giang vào Khu tự trị Việt Bắc.

Người chỉ thị cho các địa phương phấn đấu hoàn thành nhanh gọn việc thu hoạch vụ chiêm, chú trọng việc bảo vệ các công trình thủy lợi trong mùa mưa bão.

– Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 5, ngày 30

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm thành phố Hải Phòng.

Sáng, đến thăm Nhà máy ximăng, nói chuyện với cán bộ và công nhân nhà máy, Người căn dặn: “Người công nhân trước đây là người làm thuê cho tư bản. Bây giờ là người làm chủ đất nước. Phải xứng đáng với vai trò của mình”. Tiền đồ của mỗi một người phải gắn bó với tiền đồ của nhà máy, của đất nước. Vì vậy việc cải thiện đời sống phải gắn với lao động sản xuất. Công cuộc xây dựng lại đất nước ngày nay như đào một cái giếng uống nước, trồng cái cây ăn quả, “Người đào giếng phải chịu khát rồi mới có nước. Người trồng cây phải cố gắng vun trồng thì cây mới chóng có quả”. Người phê phán một số quan niệm không đúng giữa lao động chân tay và lao động trí óc; mong cán bộ, công nhân nhà máy thực hiện tốt việc thi đua sản xuất và thực hành tiết kiệm; có kỷ luật lao động nghiêm; học tập văn hóa và chính trị tốt. Phải luôn luôn đoàn kết, thật thà phê bình và tự phê bình.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Quân y viện 12, nhà trẻ miền Nam và cảng Hải Phòng. Nói chuyện thân mật với thủy thủ và công nhân tàu HC.15, Người nói: “muốn xây dựng một nước xã hội chủ nghĩa phải có công nghiệp hiện đại, giao thông vận tải hiện đại, cảng hiện đại, v.v.. Vì vậy, các cô, các chú phải sản xuất để có năng suất bốc dỡ cao, sử dụng hết công suất máy móc…, phải đoàn kết một lòng…, phải có dân chủ bàn bạc, nhưng chú ý dân chủ phải có tổ chức kỷ luật…, phải nâng cao tinh thần dân chủ tập thể, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư…”. Sau đó, Người lên thăm, chụp ảnh lưu niệm với các thủy thủ tàu Giécginxcô của Liên Xô đang bốc xếp hàng ở cảng.

Chiều, tại Nhà hát thành phố Hải Phòng, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với hơn 500 đại biểu các tầng lớp nhân dân Hải Phòng. Người chuyển lời chào của Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp tới cán bộ và nhân dân Hải Phòng. Người khen ngợi những thay đổi to lớn của thành phố sau 2 năm giải phóng và chỉ rõ, mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng tương lai và tiền đồ là tốt đẹp. Mỗi người dân phải xác định tiền đồ của mình luôn gắn bó với tương lai và tiền đồ của dân tộc, của đất nước, vì vậy phải cố gắng lao động sản xuất; phải có ý thức coi lao động là trách nhiệm, là vẻ vang. Người căn dặn cán bộ và nhân dân Hải Phòng hết sức chú ý việc đắp đê, phòng chống lụt; chú ý làm tốt công tác bình dân học vụ và xóa nạn mù chữ; chú ý đề phòng bệnh cúm, bảo vệ sức khỏe nhân dân, v.v..

19 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và nói chuyện thân mật với chuyên gia các nước bạn sang giúp ta đang công tác ở Hải Phòng.

Cùng buổi tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với gần một vạn đại biểu cán bộ, đảng viên và đoàn viên thanh niên thành phố Hải Phòng. Sau khi biểu dương những thành tích mà cán bộ, đảng viên và đoàn viên thanh niên đã giành được sau 2 năm khôi phục và xây dựng thành phố, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn:

Tất cả đảng viên, cán bộ, đoàn viên phải nâng cao tinh thần trách nhiệm.

Từ khi hòa bình lập lại, chí khí phấn đấu có giảm sút, uể oải. Miền Bắc mới được giải phóng, đất nước còn chia cắt, kinh tế mới bước đầu xây dựng, vì vậy chí khí phấn đấu phải càng cao.

Phải có tính tổ chức, tính kỷ luật. Kỷ luật lao động, kỷ luật của Đảng, của Chính phủ và của các đoàn thể cũng phải giữ chặt chẽ.

Phải có lòng tin, tin vào Đảng, tin nhân dân và tự tin vào bản thân mình.

Người cũng nêu những yêu cầu và nhiệm vụ trước mắt mà cán bộ và nhân dân Hải Phòng phải thực hiện.

– Báo Nhân dân, số 1180, ngày 1-6-1957.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 8, tr. 363 – 364; 365-366; 367-379; 380- 389.

Tháng 5, ngày 31

Sáng, từ Hải Phòng, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm tỉnh Hải Dương. Trên đường về cơ quan Tỉnh ủy và Ủy ban Hành chính tỉnh, Người ghé thăm trại thiếu niên Tân Tiến, nơi nuôi dưỡng trẻ mồ côi; thăm cánh đồng xã Ái Quốc, huyện Nam Sách; thăm gia đình cụ Vũ Văn Trung, gia đình có ba con tham gia quân đội và một số gia đình nông dân xóm Vũ Thượng; hỏi thăm tình hình sản xuất và đời sống của nhân dân địa phương.

Nói chuyện với hơn 4.000 đại biểu cán bộ và nhân dân tỉnh Hải Dương, Người đã chuyển lời chào của Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp tới cán bộ và nhân dân địa phương. Người căn dặn phải hoàn thành tốt công tác sửa sai, cố gắng lao động sản xuất, thực hành tiết kiệm để xây dựng đất nước và từng bước cải thiện đời sống nhân dân. Trong ngày, tại thị xã Hải Dương, Người tiếp chuyện các chuyên gia nước ngoài đang công tác tại Hải Dương.

– Báo Nhân dân, số 1180, ngày 1-6-1957.

Tháng 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm và nói chuyện với lớp chỉnh huấn cán bộ trung, cao cấp trong quân đội do Bộ Quốc phòng tổ chức. Người biểu dương tinh thần nghiêm túc của các cán bộ quân đội trong việc nghiên cứu và học tập Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 12 và chỉ rõ: Cần tiếp tục học tập nâng cao giác ngộ xã hội chủ nghĩa. Phải học để phát huy tư tưởng đúng, uốn nắn tư tưởng không đúng. Người phân tích: chủ nghĩa cá nhân là ”tư tưởng mẹ”, nó đẻ ra những tư tưởng xấu như công thần, kiêu ngạo, kèn cựa, địa vị, đòi hỏi hưởng thụ, xa xỉ, lãng phí, v.v., đó là những biểu hiện trái với đạo đức cách mạng; phê phán những quan niệm không đúng về tiền đồ và khẳng định rằng tiền đồ của mỗi cá nhân nằm trong tiền đồ của tập thể, của dân tộc; đời sống chỉ có thể được cải thiện trên cơ sở phát triển sản xuất và thực hành tiết kiệm.

Người nhấn mạnh vấn đề đoàn kết “cũng là điểm mẹ”, nó sẽ đẻ ra ”nhiều điểm con cháu” tốt. Vì vậy, cán bộ chiến sĩ phải đoàn kết; quân dân phải đoàn kết, phải đoàn kết quốc tế. Đoàn kết phải biểu hiện bằng tinh thần đấu tranh phê bình và tự phê bình, ”không phải chỉ đoàn kết ngoài miệng mà phải thực sự, đoàn kết trong công tác, trong học tập”. Thực hiện tốt việc đoàn kết sẽ khắc phục được nhiều khó khăn và hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến theo dõi cuộc diễn tập của Sư đoàn 308 tại Sơn Tây. Người nói: Tác chiến của bộ đội chủ lực phải phối hợp chặt chẽ với chiến tranh du kích của toàn dân. Cần rút kinh nghiệm và phát huy những truyền thống tốt đẹp của sư đoàn trong kháng chiến chống Pháp vào nhiệm vụ huấn luyện và xây dựng đơn vị.

Nhân dịp kỷ niệm 2.500 năm ngày sinh Đức Phật, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng Nhà vua Campuchia Nôrôđôm Xuramarít và Hoàng hậu. Cũng trong dịp này, Người gửi tặng Nhà vua và Hoàng hậu một lư hương cổ.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.8, tr 390-393.

– Bộ Quốc phòng – Viện Lịch sử quân sự Việt Nam: Hồ Chí Minh – Biên niên những sự kiện và tư liệu về quân sự, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1990, tr.165.

 – Trung tâm Khoa học và xã hội nhân văn quốc gia: Viện nghiên cứu Tôn giáo: Hồ Chí Minh về vấn đề tôn giáo tín ngưỡng, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 1996, tr.390.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)