Hồ Chí Minh – Biên niên tiểu sử – Tập 6 (Năm 1956 – Tháng 4)

Việt Nam - Hồ Chí MinhTháng 4, ngày 1

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nhân dân Việt Nam kỷ niệm một người Mỹ, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 759.

Tác giả cho biết: Ngày 26-3-1956, Uỷ ban Bảo vệ hòa bình thế giới của Việt Nam, Trường đại học Nhân dân Việt Nam và Hội Văn nghệ Việt Nam đã long trọng kỷ niệm ngày sinh cụ Phơrăngcơlanh – một nhà khoa học Mỹ nổi tiếng thế giới5). Đối với những người Mỹ tốt như cụ, thì không những Việt Nam mà cả thế giới đều kính trọng.

– Báo Nhân dân, số 759, ngày 1-4-1956.

Tháng 4, ngày 2

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh chiêu đãi Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô A.I. Micaian và các vị trong Đoàn đại biểu Chính phủ Liên Xô sang thăm Việt Nam.

Trong buổi chiêu đãi, Người đã đọc lời chúc mừng.

– Báo Nhân dân, số 761, ngày 3-4-1956.

Tháng 4, ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc míttinh của nhân dân Thủ đô chào mừng Đoàn đại biểu Chính phủ Liên Xô sang thăm nước ta tổ chức tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội.

Đọc diễn văn tại cuộc míttinh, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Cách mạng Tháng Mười Nga thành công đã thức tỉnh các dân tộc bị áp bức, mở đường giải phóng cho nhân dân các nước thuộc địa và phụ thuộc, trong đó có nước Việt Nam ta”. Người ca ngợi những thắng lợi to lớn mà Đảng, Chính phủ và nhân dân Liên Xô đã giành được trong gần 40 năm qua; bày tỏ lòng biết ơn về sự ủng hộ và giúp đỡ nhiệt tình của nhân dân Liên Xô đối với nhân dân ta trong kháng chiến cũng như trong công cuộc xây dựng đất nước. Nhắc lại những nhiệm vụ trước mắt của cách mạng nước ta, Người nói: “Củng cố miền Bắc là để có cơ sở vững mạnh đấu tranh thống nhất nước nhà. Một ngày nước ta chưa thống nhất thì toàn thể đồng bào ta phải kiên quyết đấu tranh để thực hiện Nam Bắc một nhà, xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh”.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nông nghiệp nước Mỹ và nông nghiệp Liên Xô, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 761.

Tác giả so sánh tình hình nông nghiệp ở Mỹ với Liên Xô và đánh giá cao những thành tựu của nhân dân Liên Xô trên lĩnh vực nông nghiệp.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.8, tr. 142-146.

– Báo Nhân dân, số 761, ngày 3-4-1956.

Tháng 4, ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện chúc mừng Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Itxvan Đôbi, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Ăngđơrát Hêghêđốt, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nước Cộng hòa nhân dân Hunggari Gianốt Bônđốcxki nhân kỷ niệm ngày Quốc khánh nước này.

Chiều, Người dự buổi chiêu đãi do Đại biện lâm thời nước Cộng hòa nhân dân Hunggari tại nước ta tổ chức nhân kỷ niệm Quốc khánh nước này.

– Báo Nhân dân, số 762, ngày 4-4-1956; số 763, ngày 5-4-1956.

Tháng 4, ngày 5

Chiều, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh chiêu đãi Đoàn đại biểu Chính phủ Liên Xô. Sau đó, Người dự chiêu đãi do Đại sứ Liên Xô tại nước ta tổ chức nhân dịp Đoàn đại biểu Chính phủ Liên Xô do đồng chí A.I. Micaian dẫn đầu sang thăm Việt Nam.

Tháng 4, ngày 6

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng Quốc vương Tuynidi Sasiđi Môhamét Lamin nhân ngày Tuynidi tuyên bố độc lập.

– Báo Nhân dân, số 777, ngày 19-4-1956.

Tháng 4, ngày 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu chiến sĩ thi đua nông nghiệp Trung Quốc sang dự Đại hội liên hoan chiến sĩ thi đua nông nghiệp và đại biểu các tổ đổi công gương mẫu toàn miền Bắc.

– Ảnh tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 4, ngày 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng Tổng thống nước Cộng hòa Hồi giáo Pakixtan Iskanđê Mida nhân kỷ niệm ngày Pakixtan tuyên bố độc lập.

– Báo Nhân dân, số 767, ngày 9-4-1956.

Tháng 4, ngày 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Hội nghị cán bộ cải cách miền biển.

Nói chuyện tại hội nghị, Người nhấn mạnh cải cách ở miền biển cũng cần thiết như cải cách ở đồng bằng, vì dân lao động ở miền biển cũng khổ như dân lao động ở đồng bằng. Người chỉ rõ: “Muốn cải cách tốt thì cán bộ phải làm đúng đường lối, chính sách của Đảng và Chính phủ, trước hết là phải đoàn kết nhân dân lao động, thứ hai là liên hiệp với chủ thuyền”. Người yêu cầu phải phân biệt từng hạng chủ thuyền để có chủ trương và biện pháp xử lý thích hợp và căn dặn cán bộ phải biết dựa vào quần chúng; chú trọng việc cải thiện đời sống cho nhân dân lao động; công việc phải thiết thực; chống máy móc. Đặc biệt quan tâm đến vấn đề bảo vệ miền biển, Người phân tích: “Đồng bằng là nhà, mà biển là cửa. Giữ nhà mà không giữ cửa có được không? Kẻ gian tế vào chỗ nào trước? Nó vào ở cửa trước. Vì vậy, ta phải giáo dục cho đồng bào biết bảo vệ bờ biển… Nếu để nó lọt vào, thì người bị thiệt hại trước là đồng bào miền biển. Nếu mình không lo bảo vệ miền biển, thì đánh cá, làm muối cũng không yên”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn cán bộ và thuỷ thủ các tàu biển Liên Xô giúp ta chuyên chở cán bộ, bộ đội miền Nam tập kết ra miền Bắc.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Angiêri, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 768.

Người cho biết Angiêri là thuộc địa của Pháp đã hơn 100 năm. Nhân dân Angiêri đã nhiều lần nổi dậy khởi nghĩa chống Pháp. Thực dân Pháp đã đưa nhiều binh sĩ sang đàn áp dã man. Con đường mà nhân dân Angiêri lựa chọn là kháng chiến để giành lấy tự do, độc lập.

Người khẳng định nhân dân Việt Nam luôn luôn đồng tình và ủng hộ cuộc kháng chiến của nhân dân Angiêri. Chính phủ Pháp cần giải quyết vấn đề Angiêri như đã giải quyết vấn đề Marốc và Tuynidi.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 262-SL, để cụ Bùi Kỷ và ông Nguyễn Văn Xước thôi giữ chức Uỷ viên Uỷ ban Hành chính Liên khu 3, để nhận công tác khác.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.8, tr. 149-151.

– Báo Nhân dân, số 768, ngày 10-4-1956.

– Sắc lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

– Ảnh tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 4, ngày 13

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Lòng phấn khởi của nông dân, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 771.

Trong bài, Người nêu rõ chính sách của Đảng và Chính phủ là giảm nhẹ dần sự đóng góp của nhân dân; đẩy mạnh thi đua tăng gia sản xuất và tiết kiệm, trước hết là tăng gia sản xuất lương thực nhằm dần dần nâng cao đời sống của nhân dân.

Để khuyến khích nông dân tăng gia sản xuất, Chính phủ đã định ra biểu thuế mới có lợi cho nông dân, đơn giản hơn, nhẹ hơn… Nhờ vậy mà nông dân càng hăng hái thi đua tăng gia sản xuất và tiết kiệm.

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm triển lãm hàng tiểu thủ công mỹ nghệ toàn miền Bắc.

– Báo Nhân dân, số 771, ngày 13-4-1956.

– Ảnh tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 4, ngày 16

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Tư bản phương Tây lúng túng, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 774.

Tác giả cho rằng: Mỹ và các nước phương Tây thực hiện chính sách “cấm vận” đối với Liên Xô nhằm làm cho Liên Xô lúng túng, nhưng thực ra chúng lại bị lúng túng bởi chính sách “cấm vận” đó.

– Báo Nhân dân, số 774, ngày 16-4-1956.

Tháng 4, ngày 18

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Lời lẽ ngay thẳng, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 776.

Tác giả viết về nước Cao Miên đối với chính sách của giới cầm quyền ở Mỹ.

Cao Miên là một nước trung lập, không tham gia Khối quân sự Đông Nam Á. Vì vậy mà Mỹ một mặt đe dọa cắt “viện trợ” cho Cao Miên, mặt khác thúc ép một số nước và chính quyền tay sai “tẩy chay” không buôn bán với Cao Miên. Mục đích của Mỹ là ép những nước nhận “viện trợ” tham gia chống cộng.

Song, sự đe dọa ấy không làm nao núng ý chí của nhân dân Cao Miên. Nhân dân sẵn sàng đóng thêm thuế, bù đắp cho những hao hụt của đất nước. Phong trào chống Mỹ vẫn lan rộng. Người cho rằng: Lời tuyên bố “Cao Miên sẽ đặt quan hệ ngoại giao với Liên Xô, sẽ ủng hộ việc Trung Hoa vào Liên hợp quốc” của ông Xihanúc “là lời ngay thẳng”, được nhân dân Cao Miên, nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới ủng hộ.

– Báo Nhân dân, số 776, ngày 18-4-1956.

Tháng 4, ngày 19

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Mặt trận Dân tộc thống nhất Xây Lan thắng lợi, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 777.

Bài báo cho biết nước Xây Lan6) là thuộc địa của Anh mới được giải phóng. Trong cuộc tổng tuyển cử vừa qua, Mặt trận Dân tộc thống nhất Xây Lan đã thắng lợi và tuyên bố thành lập một nước Xây Lan độc lập, không phụ thuộc vào Khối liên hiệp Anh, bãi bỏ mọi căn cứ quân sự của Anh trên đất Xây Lan, chống Khối quân sự Đông Nam Á, giữ chính sách trung lập và đặt quan hệ ngoại giao với Liên Xô, Trung Quốc…

Thắng lợi đó đã làm cho Mỹ và Anh lo sợ. Mỹ đe dọa sẽ cắt “viện trợ” cho Xây Lan, nhưng ông Banđaranaicơ, thủ lĩnh của Mặt trận và là Thủ tướng mới của Xây Lan tuyên bố: “Không thể dùng đôla mà mua chuộc được lòng tự trọng của Xây Lan”.

– Báo Nhân dân, số 777, ngày 19-4-1956.

Tháng 4, ngày 21

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Mỹ đi xuống dốc, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 779.

Bài báo giới thiệu dư luận các nước phản đối chính sách của Mỹ “một tay cầm bom nguyên tử để đe dọa, một tay cầm đồng đôla để mua chuộc”. Sự thừa nhận của Hãng tin Mỹ U.P., ngày 30-3-1956: “So với 10 năm trước… thì ngày nay địa vị của Mỹ… đang đi xuống dốc”.

– Báo Nhân dân, số 779, ngày 21-4-1956.

Tháng 4, ngày 22

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Một cuộc đi thăm có ý nghĩa chính trị to lớn, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 780.

Trong bài, Người đánh giá cao ý nghĩa chính trị chuyến đi thăm của hai lãnh tụ Liên Xô: Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng N.A. Bunganin, Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô N.X. Khơrútsốp đến nước Anh.

– Báo Nhân dân, số 780, ngày 22-4-1956.

Tháng 4, khoảng giữa tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen cụ Nguyễn Thị Xuyến, xã Nghi Tân, huyện Nghi Lộc, Nghệ An, 100 tuổi mà vẫn hăng hái học bình dân học vụ.

Người viết: “Tôi rất vui mừng được tin rằng, cụ năm nay thọ 100 tuổi. Tôi rất cảm động biết rằng, dù tuổi cao, sức yếu, cụ vẫn hăng hái xung phong đi học để làm gương cho con cháu noi theo. Tôi mong rằng đồng bào tỉnh ta đều noi gương ham học của bà cụ, đều hăng hái tham gia bình dân học vụ để sớm thanh toán nạn mù chữ trong cả tỉnh”.

Người tặng cụ một chiếc áo và huy hiệu để làm kỷ niệm.

– Báo Nhân dân, số 782, ngày 24-4-1956.

Tháng 4, từ ngày 19 đến ngày 24

Chủ tịch Hồ Chí Minh tham dự Hội nghị lần thứ chín (mở rộng) Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam23 và phát biểu bế mạc hội nghị ngày 24-4-1956.

Người chỉ ra những thiếu sót của Đảng như: Trình độ lý luận còn kém; nắm tình hình thực tế chưa tốt; dân chủ nội bộ còn chưa thật mở rộng; phê bình và tự phê bình chưa được phát huy, nhất là phê bình từ dưới lên. Người nêu ra biện pháp sửa chữa là: Tập thể lãnh đạo phải đi đôi với cá nhân phụ trách, phải định rõ chế độ làm việc; phải mở rộng dân chủ, mở rộng tự phê bình và phê bình, nhất là phê bình từ dưới lên; phải nâng cao trình độ lý luận, gắn công tác lý luận với thực tiễn cách mạng; liên hệ mật thiết với quần chúng; phải đề phòng bệnh sùng bái cá nhân,

phương pháp chủ yếu là giáo dục…

Về vấn đề chống sùng bái cá nhân, Người nói: “chúng ta cần có sự nhận định toàn diện đối với đồng chí Xtalin. Đồng chí Xtalin có công lao to lớn với cách mạng, nhưng cũng có sai lầm nghiêm trọng”.

Người kết luận: “Thật thà tự phê bình và thành khẩn phê bình là thứ vũ khí sắc bén nhất để sửa chữa khuyết điểm và phát triển ưu điểm… phải hoan nghênh những lời phê bình thành thật của nhân dân“.

Chủ tịch Hồ Chí Minh còn nói về ý nghĩa của Đại hội lần thứ XX Đảng Cộng sản Liên Xô.

– Báo Nhân dân, số 785, ngày 27-4-1956.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.8, tr. 155-158.

Tháng 4, ngày 25

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Tin tức nước Pháp, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 783.

Bài báo trả lời bạn đọc về tình hình xã hội, văn hoá nước Pháp và cho biết, ngày 5-4-1956, Pháp tiếp tục đưa vũ khí vào Angiêri. Trong cuộc chiến tranh ở Angiêri, Pháp tốn 250 nghìn triệu phrăng, gần bằng 1/4 tổng ngân sách quốc phòng của Pháp, dùng nửa triệu binh sĩ để chống lại 15.000 du kích Angiêri.

Tác giả dẫn lời báo Pháp Le Monde ngày 5-4-1956: “Đối với cuộc chiến tranh ở Angiêri, ai muốn viện lý do gì để ca tụng cũng được. Nhưng chỉ có ba chữ sau đây đủ làm cho những người Pháp chân chính cảm thấy đau đớn và nhục nhã. Đó là:

                        Trại tập trung ghê tởm

                        Nhục hình dã man

                        Khủng bố cả loạt”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 263-SL, bổ nhiệm các chức vụ Tổng thanh tra và Phó Tổng thanh tra Ban Thanh tra Trung ương của Chính phủ.

– Báo Nhân dân, số 783, ngày 25-4-1956.

– Sắc lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 4, cuối tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn của Rốt Xenxpô, phóng viên báo Anh Daily Telepress (Tin nhanh hằng ngày) về một số vấn đề quốc tế và trong nước.

Trả lời các câu hỏi về tình hình Việt Nam và việc thi hành Hiệp định Giơnevơ, Người nêu rõ: Hòa bình ở Việt Nam đang bị đe dọa vì Hiệp định Giơnevơ bị chính quyền miền Nam vi phạm nghiệm trọng… Nhân dân Việt Nam sẽ dùng mọi biện pháp đấu tranh bằng đường lối hòa bình để Hiệp định Giơnevơ được thực hiện triệt để.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.8, tr. 159-160.

Tháng 4, ngày 26

Tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh chiêu đãi Đoàn nghệ thuật múa rối Tiệp Khắc sang thăm và biểu diễn ở nước ta.

– Báo Nhân dân, số 785, ngày 27-4-1956.

Tháng 4, ngày 27

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 264-SL, thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đoàn nghệ thuật múa rối Tiệp Khắc nhân dịp đoàn sang thăm và biểu diễn tại Việt Nam.

– Sắc lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 4, ngày 29

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nước Mỹ lo sợ, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 787.

Bài báo cho biết Mỹ rất lo sợ khi thấy sự phát triển mạnh mẽ của Liên Xô trên tất cả các mặt: quân sự, kinh tế, văn hoá… Liên Xô lại là nước đông dân hơn, giàu kinh nghiệm hơn, có chính sách ngoại giao chung sống hòa bình nên được nhiều người ủng hộ hơn… Ngoại trưởng Mỹ Đalét phải thú nhận: “Mỹ đang tìm cách để đưa gần đến ngày mà tình hữu nghị giữa Liên Xô và Mỹ sẽ trở lại đầy đủ hơn”.

– Báo Nhân dân, số 787, ngày 29-4-1956.

Tháng 4, trong tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Hội nghị tổng kết công tác nông, lâm, ngư nghiệp năm 1956.

Nói chuyện tại hội nghị, Người chỉ rõ sản xuất và cung cấp lương thực cho các nhu cầu của đất nước là nhiệm vụ quan trọng của nông dân và cán bộ nông lâm. Muốn thực hiện được nhiệm vụ đó, cán bộ phải tuyên truyền giải thích cho nông dân hiểu và làm chứ không thể gò ép mệnh lệnh. Phải chú ý việc phòng chống lụt, bão, sâu bọ. Phải chú trọng củng cố chất lượng các tổ đổi công vì “Tổ đổi công là một hình thức để tiến dần lên xã hội chủ nghĩa”.

Sau khi chỉ ra một số sai lầm, khuyết điểm của cán bộ nông, lâm, Người nhắc nhở: Nông dân phải chú trọng cả việc trồng cây công nghiệp, nuôi cá, trồng rừng. Cán bộ phải hiểu: “Làm cán bộ không phải là để thăng quan, phát tài. Chính phủ là đầy tớ của nhân dân. Cán bộ làm công tác gì cũng vì dân vì nước. Nếu làm tròn nhiệm vụ là vẻ vang, là anh hùng”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.8, tr. 152-154.

Tháng 4

Tại một cuộc họp Bộ Chính trị, như thường lệ, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói mọi người hãy làm một “tour d’horizon” (nhìn quanh chân trời), xem tình hình thế giới, trong nước ra sao, ai biết gì cứ nói. Đây là một cách lắng nghe ý kiến hết sức dân chủ mà Người thường làm. Một đồng chí đứng lên nói:

– Cải cách ruộng đất là cần, nhưng sao lại bắn giết nhiều người thế? Đến như anh Hoàng Văn Thái cũng bị gọi về kiểm điểm, vậy có nên xem lại không?

Nghe vậy, Người đã chỉ thị phải kiểm tra kỹ việc chấp hành chính sách cải cách ruộng đất. Chỉ mấy ngày sau, đã có các báo cáo gửi về phản ánh nhiều sai lầm nghiêm trọng đã xảy ra.

– Bác Hồ với cuộc kháng chiến chống Mỹ, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006, tr.75.

————–

Chú thích  – Từ tháng 1 đến tháng 4

[1]) Các hàng binh Âu – Phi trước ngày về nước đã tình nguyện tham gia xây dựng một số công trình.

2) Đại hội chiến sĩ thi đua toàn ngành giáo dục lần thứ nhất khai mạc ngày 17-2-1956 tại Hà Nội.

3) Đại hội giáo dục phổ thông toàn quốc họp từ ngày 14-3 đến ngày 27-3-1956 tại Hà Nội.

4) Tuynidi là thuộc địa của Pháp từ năm 1881. Tháng 6-1955, Tuynidi giành được quyền “tự trị”. Ngày 20-3-1956, Chính phủ Pháp tuyên bố thừa nhận quyền độc lập của nước Tuynidi.

5) B. Phơrăngcơlanh (Benjamin Franklin, 1706-1790), là một nhà khoa học nổi tiếng đã chế tạo ra cột thu lôi đầu tiên, giúp cho loài người thoát khỏi nạn sét đánh. Ông là một người có đạo đức và có lòng yêu nước nồng nàn đã góp phần to lớn vào công cuộc giải phóng của nhân dân Mỹ.

6) Nay gọi là Xri Lanca.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)