Tháng 1, ngày 1

8 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đại diện các ban, ngành, đoàn thể quần chúng ở Trung ương và Hà Nội, các vị khách quốc tế đến chúc mừng Người nhân dịp năm mới 1955.

10 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tham dự buổi lễ mừng Trung ương Đảng và Chính phủ về Thủ đô tổ chức tại Quảng trường Ba Đình và đọc lời chúc mừng năm mới. Người nêu rõ, trong năm mới, nhân dân ta có các nhiệm vụ: Đấu tranh đòi thi hành Hiệp định Giơnevơ; sớm khôi phục nền kinh tế bị chiến tranh tàn phá; nâng cao đời sống nhân dân; đấu tranh bảo vệ hoà bình; củng cố an ninh quốc phòng; đẩy mạnh cải cách ruộng đất, thực hiện “người cày có ruộng”.

Người kêu gọi toàn dân ta chống tham ô, lãng phí; thực hiện cần, kiệm, liêm, chính; đoàn kết chặt chẽ từ Bắc đến Nam để xây dựng lại đất nước và đấu tranh cho thống nhất, độc lập, dân chủ trong cả nước; tăng cường đoàn kết quốc tế, kiên quyết chống lại âm mưu của đế quốc Mỹ tăng cường can thiệp vào Đông Dương.

Sau khi kết thúc cuộc míttinh, Chủ tịch Hồ Chí Minh bước xuống lễ đài gặp đội phòng cháy, chữa cháy và bảo vệ, do đồng chí Lục Văn Giới phụ trách. Người bắt tay tất cả bảy đội viên rồi nói:

“Nhân dịp năm mới, Bác chúc các chú thất nghiệp. Nếu các chú có việc làm luôn thì nhà dân cháy hết…”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện văn chúc mừng năm mới tới:

– Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Xôviết tối cao Liên Xô K.E.Vôrôsilốp.

– Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô G.M.Malencốp.

– Chủ tịch nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa Mao Trạch Đông.

– Uỷ viên trưởng Hội đồng nhân dân tối cao nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Triều Tiên Kim Đẩu Phụng.

– Chủ tịch nước Cộng hoà dân chủ Đức V.Pích.

– Chủ tịch Đoàn Chủ tịch nước Cộng hoà nhân dân Anbani H.Lêsi.

– Chủ tịch Hội đồng quốc gia nước Cộng hoà nhân dân Ba Lan A.Davátxki.

– Chủ tịch Đoàn Nghị viện nhân dân tối cao nước Cộng hoà nhân dân Bungari G.Đamianốp.

– Chủ tịch Đoàn Chủ tịch nước Cộng hoà nhân dân Hunggari Ixvan Đôbi.

– Chủ tịch Đoàn Chủ tịch nước Cộng hoà nhân dân Rumani P.Gơrôda.

– Chủ tịch nước Cộng hoà Tiệp Khắc A.Dapôtốtxki.

– Chủ tịch Đoàn Chủ tịch nước Cộng hoà nhân dân Mông Cổ G.Xanu.

– Tổng thống nước Cộng hoà Ấn Độ R. Pơraxát.

– Thủ tướng nước Cộng hoà Ấn Độ G. Nêru.

– Tổng thống Liên bang Miến Điện ¹⁾ Ba U.

– Thủ tướng Liên bang Miến Điện U Nu.

Cùng ngày, Diễn văn chúc mừng năm mới trong dịp lễ mừng Trung ương Đảng và Chính phủ về Thủ đô của Chủ tịch Hồ Chí Minh đăng trên báo Nhân dân, số 306.

Trong bài, Người cổ vũ toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ chính để thiết thực chào mừng năm mới. Đó là ra sức tăng gia sản xuất, khôi phục kinh tế, nâng dần mức sống của dân; củng cố quốc phòng, giữ gìn hoà bình; đấu tranh thực hiện thống nhất đất nước, hoàn thành cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân trong cả nước.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp và nói chuyện với cán bộ nhân viên cơ quan Văn phòng Phủ Thủ tướng và đại biểu đơn vị bộ đội bảo vệ Phủ Chủ tịch.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, tập 7, tr. 428-430, 431.

– Báo Nhân dân, số 306, ngày 1-1-1955; số 308, ngày 3-1-1955.

– Ảnh tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Báo Hà Nội mới, số 9938, ngày 4-10-1996.

Tháng 1, ngày 2

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Về “Ý kiến bạn đọc”, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 307.

Trong bài, Người biểu dương mục Ý kiến bạn đọc trên báo Nhân dân và đề ra những công việc cần làm: Cho đăng trên báo những ý kiến của bạn đọc đối với công việc chung của xã hội; những điều bạn đọc góp ý đúng cần được sửa chữa, thực hiện ngay; các cơ quan chức năng phải tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện đó.

Người kết luận: “Ý kiến bạn đọc là những ý kiến đấu tranh. Cái mới đấu tranh với cái cũ, cái tốt đấu tranh với cái không tốt. Đấu tranh thì phải đấu tranh đến kết quả thắng lợi. Như thế, “Ý kiến bạn đọc” mới thật có ích”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Phó Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện tới Chủ tịch Mao Trạch Đông và Thủ tướng Chu Ân Lai cảm ơn lời chúc mừng của Chính phủ và nhân dân Trung Quốc nhân lễ mừng Trung ương Đảng và Chính phủ về Thủ đô.

17 giờ, Người tiếp đại biểu các dân tộc miền núi về dự buổi lễ trọng thể mừng Trung ương Đảng và Chính phủ về Thủ đô.

Người hỏi thăm sức khoẻ, đời sống của bà con các dân tộc miền núi, đánh giá cao công lao to lớn của bà con các dân tộc miền núi trong sự nghiệp giải phóng đất nước. Người căn dặn đồng bào phải ra sức xây dựng khối đại đoàn kết trong công cuộc bảo vệ hoà bình, xây dựng lại đất nước.

Người nói: “Đây có tất cả các dân tộc thiểu số và Kinh trong cả nước. Thật là một khối đại đoàn kết. Đoàn kết là thế nào? Là thương yêu, giúp nhau thi đua làm nhiệm vụ, thi đua tăng gia sản xuất, học văn hoá. Trước mình đoàn kết mà kháng chiến thắng lợi. Nay mình đoàn kết để giữ hoà bình. Đoàn kết là lực lượng to. Đế quốc nào đến xâm lược, mình cũng đánh thắng được cả”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và chúc thọ các cụ thân sinh một số đồng chí Trung ương và gặp các cháu lớp mẫu giáo cơ quan Văn phòng Trung ương Đảng.

– Báo Nhân dân, số 307, ngày 2-1-1955; số 311, ngày 6-1-1955.

– Ảnh tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 1, ngày 3

Bài của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Đại hội văn công, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 308.

Đây là bài Người viết nhân dịp khai mạc Đại hội văn công toàn quốc. Người phân tích: “Xã hội thế nào, văn nghệ thế ấy. Văn nghệ của dân tộc ta vốn rất phong phú, nhưng dưới chế độ thực dân và phong kiến, nhân dân ta bị nô lệ, thì văn nghệ cũng bị nô lệ, bị tồi tàn, không thể phát triển được.

Trong kháng chiến, nhân dân ta vùng dậy phá ách nô lệ, giành lại tự do, nhờ vậy văn nghệ ta cũng được vươn mình giải phóng”. Người nhắc nhở các văn nghệ sĩ phải biết trân trọng truyền thống đấu tranh gian khổ trong thời kỳ kháng chiến và không ngừng học tập, rèn luyện để ngày càng tiến bộ.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 434.

Tháng 1, ngày 4

Bài của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Chiếc mề đay, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 309.

Bài báo vạch rõ việc Tổng thống Pháp tặng Bửu Lộc Huân chương Bắc đẩu bội tinh và Quốc trưởng Bảo Đại tặng Tướng Nava Đệ nhất đẳng bảo quốc Huân chương chỉ là những “trò chơi”. Bài báo kết luận:

            “Mề đay biến thành trò cười

Tặng nhau chẳng bõ là mười nhiếc nhau”.

Cùng ngày, Người gửi điện chúc mừng Tổng thống Ba U và Thủ tướng U Nu, nhân ngày tuyên bố độc lập của Liên bang Miến Điện (4-1-1948).

– Báo Nhân dân, số 309, ngày 4-1-1955; số 310, ngày 5-1-1955.

Tháng 1, ngày 5

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Một số thư khổng lồ, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 310.

Bài báo viết: Từ sau ngày ký Hiệp định Giơnevơ về Đông Dương¹ đến cuối tháng 12-1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận được 1.184.000 thư của đồng bào cả nước, trong đó có 6.748 thư của đồng bào Nam Bộ. Đồng bào cả nước đã bày tỏ tình cảm kính yêu vô hạn đối với lãnh tụ và ý chí quyết tâm đấu tranh cho hoà bình, thống nhất, độc lập và dân chủ trong cả nước. Bài báo kết luận:

            “Toàn dân, toàn quốc một lòng

Chúng ta nhất định thành công hoàn toàn”.

Cùng ngày, Người trả lời phỏng vấn của phóng viên Hãng thông tấn Press trust of India.

Nội dung bài trả lời phỏng vấn tập trung vào chính sách ngoại giao của Việt Nam Dân chủ Cộng hoà sau khi Hiệp định Giơnevơ được ký kết.

– Báo Nhân dân, số 310, ngày 5-1-1955.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.7, tr.435-437.

Tháng 1, ngày 6

Bài của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Tự do kiểu Mỹ, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 311.

Phê phán phóng viên Hãng tin U.P. (Mỹ) ca ngợi “không khí tự do” của Hải Phòng, vùng quân Pháp đang tập kết để rút khỏi miền Bắc, Người viết:

“Tự do tham ô, tự do hủ hoá, tự do làm đĩ, tự do giết người, cướp của – Đó là “tự do” kiểu Mỹ và tay sai của chúng là bọn Ngô Đình Diệm đang triệt để thi hành”.

– Báo Nhân dân, số 311, ngày 6-1-1955.

Tháng 1, ngày 7

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Trắng và đen, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 312.

Trong bài, Người lên án tệ phân biệt chủng tộc ở Mỹ, và kết luận:

“Ai sang Niu Oóc mà coi

“Tự do” nắm đuốc mà soi Hoa Kỳ

“Tự do” soi thấy những gì

Bên thì nô lệ, bên thì dã man”.

Tối, Người dự buổi liên hoan văn nghệ và gặp mặt thân mật các đại biểu hai miền Nam, Bắc dự Hội nghị đại biểu toàn quốc Mặt trận Liên – Việt.

Cùng ngày, Người gửi tặng Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) đường và mật ong. Đó là những sản phẩm mà nhân dân các tỉnh Quảng Ngãi, Hoà Bình, Hà Giang gửi biếu Người.

– Báo Nhân dân, số 312, ngày 7-1-1955; số 314, ngày 9-1-1955; số 317, ngày 12-1-1955.

Tháng 1, ngày 8

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Tinh thần quốc tế nhường cơm sẻ áo, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 313.

Trong bài, Người bày tỏ sự biết ơn chân thành của nhân dân ta đối với sự giúp đỡ của nhân dân Trung Quốc. Người kêu gọi đồng bào ta phải thực hành tiết kiệm, sử dụng có hiệu quả sự giúp đỡ đó để ổn định đời sống và xây dựng lại đất nước.

– Báo Nhân dân, số 313, ngày 8-1-1955.

Tháng 1, ngày 10

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Lực lượng to lớn của nhân dân, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 315.

Nhân dịp đập thuỷ lợi Công Chu (Thanh Hoá) được xây dựng lại, Người biểu dương sức mạnh đoàn kết của nhân dân ta trong hàn gắn vết thương chiến tranh, xây dựng lại đất nước. Người viết: “Tục ngữ có câu “Mọi người đồng lòng, tát bể Đông cũng cạn“. Bể Đông còn tát cạn được, thì việc khó khăn tày trời cũng nhất định thành công”.

Cùng ngày, Người đến thăm và nói chuyện với Hội nghị đại biểu Mặt trận Liên – Việt toàn quốc.

Bài nói của Người gồm bốn nội dung chính:

1. Đại đoàn kết toàn dân.

2. Đoàn kết rộng rãi và lâu dài.

3. Đoàn kết rộng rãi, chặt chẽ, đồng thời phải luôn luôn củng cố.

4. Bốn mục đích đấu tranh của Mặt trận là: Hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ.

Người nhấn mạnh: “Muốn thống nhất, phải có hoà bình. Muốn độc lập thì phải thống nhất. Muốn thật sự độc lập thì phải có dân chủ. Bốn điểm đó như bầu trời có 4 phương: Đông, Tây, Nam, Bắc; như một năm có 4 mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông, không thể tách rời nhau, không thể thiếu một điểm nào”.

Cùng ngày, bài viết Một lời nói phải của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh Đ.X., đăng báo Cứu quốc, số 2691.

Trong bài Người dẫn lời của Giám mục Trần Hữu Đức tố cáo tội ác của bọn Ngô Đình Diệm đã lừa bịp, ép buộc một số đồng bào Công giáo di cư vào Nam.

– Báo Nhân dân, số 315, ngày 10-1-1955.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.7, tr.438-439.

– Báo Cứu quốc, số 2691, ngày 10-1-1955.

Tháng 1, ngày 11

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: 1-1-1955, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 316.

Bài viết về lễ mừng Trung ương Đảng và Chính phủ về Thủ đô tổ chức ngày 1-1-1955.

Trong bài, Người ca ngợi tình đoàn kết của nhân dân Việt Nam với nhân dân yêu chuộng hoà bình trên thế giới.

– Báo Nhân dân, số 316, ngày 11-1-1955.

Tháng 1, ngày 12

Hai bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đăng báo Nhân dân, số 317.

Ở bài Trong 10 năm bị hất cẳng hai lần, bút danh C.B., Người phân tích mâu thuẫn giữa các nước đế quốc đối với vấn đề Đông Dương; đồng thời, chỉ ra những yếu kém của thực dân Pháp: năm 1940, bị Nhật hất cẳng, năm 1950, lại bị Mỹ hất cẳng và kết luận:

“Chỉ tham mấy triệu đôla

Tuy bị hất cẳng, vẫn la đà theo đuôi”.

Bài Hội nghị Băng Cốc² là một âm mưu mới của đế quốc Mỹ để tiến thêm một bước trong việc phá hoại hoà bình ở Đông Dương và Đông – Nam Á, bút danh T.L..

Trong bài, Người nêu rõ nguyện vọng chính đáng và quyết tâm của nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh vì hoà bình, tiến bộ xã hội và tình hữu nghị giữa các dân tộc. Người tố cáo đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai phá hoại Hiệp định Giơnevơ về Đông Dương và vạch rõ: Đế quốc Mỹ chuẩn bị họp Hội nghị Khối quân sự Đông Nam Á ở Băng Cốc vào ngày 23-2-1955 và đưa vấn đề Đông Dương vào chương trình nghị sự là một bước mới trong việc phá hoại hoà bình ở Đông Dương và Đông Nam Á.

– Báo Nhân dân, số 317, ngày 12-1-1955.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.7, tr.442-445.

Tháng 1, ngày 13

Hai bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đăng báo Nhân dân, số 318.

Trong bài So sánh Bắc, Nam, bút danh C.B., Người trích dẫn một số bài viết của báo chí phương Tây ca ngợi những thành tựu về các mặt kinh tế, chính trị, quân sự ở miền Bắc dưới chế độ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và sự phản động, thối nát của chế độ Mỹ – Diệm ở miền Nam Việt Nam. Người kết luận:

“Vì ai hỗn loạn thế này

Vì đế quốc Mỹ làm thầy tên Ngô”.

Trong bài Nhân dân Việt Nam ủng hộ lời tuyên bố của Bộ Ngoại giao và bức thư của Bộ Tổng tư lệnh phản đối đế quốc Mỹ và tay sai của chúng vi phạm Hiệp định Giơnevơ. Thái độ làm lơ của Chính phủ Anh là không đúng, bút danh T.L., Người khẳng định Lời tuyên bố của Bộ Ngoại giao và Bộ Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam hoàn toàn phù hợp với nguyện vọng của nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh cho hoà bình, độc lập, dân chủ và tiến bộ xã hội. Người tố cáo đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai phá hoại Hiệp định Giơnevơ: Chúng đàn áp dã man nhân dân miền Nam Việt Nam, âm mưu đặt miền Nam Việt Nam, Lào, Campuchia vào khu vực bảo hộ của Khối quân sự Đông Nam Á; chúng cưỡng bức đồng bào Công giáo di cư vào Nam, v.v.. Đồng thời, Người cũng phê phán thái độ không đúng của Chính phủ Anh, đồng Chủ tịch Hội nghị Giơnevơ đã làm ngơ và bào chữa cho những hành động của đế quốc Mỹ và tay sai, không sao gửi những văn kiện của Chính phủ ta phản đối Mỹ và đồng minh của Mỹ vi phạm hiệp định cho các chủ tịch và các nước dự Hội nghị Giơnevơ.

16 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận quốc thư của Chủ tịch nước Cộng hoà dân chủ Đức uỷ nhiệm ông Giôhanét Cơních làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền tại Việt Nam.

Trong lời đáp, Người bày tỏ niềm tin tưởng tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước sẽ ngày càng được củng cố và phát triển.

Cùng ngày, Người mở tiệc chiêu đãi Đại sứ Giôhanét Cơních và phu nhân tại Phủ Chủ tịch.

– Báo Nhân dân, số 318, ngày 13-1-1955; số 319, ngày 15-1-1955.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.7, tr.448-451.

Tháng 1, ngày 14

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện cho Thủ tướng Cộng hoà dân chủ Đức Ốttô Grốttơvôn, cảm ơn Điện chúc mừng năm mới và mừng ngày Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà về Thủ đô Hà Nội của Thủ tướng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện cho đồng chí V. Sécvancốp, Thủ tướng nước Cộng hoà nhân dân Bungari, cảm ơn đã chúc mừng Chính phủ, nhân dân Việt Nam và cá nhân Chủ tịch trong dịp năm mới.

Hai bài báo của Chủ tịch Hồ Chí Minh đăng báo Nhân dân, số 319.

Bài Chịu đấm mà không được ăn xôi, bút danh C.B., viết về cái chết của hai võ sĩ quyền Anh người Mỹ với câu thơ kết luận:

   “Chịu đấm chết mà không được ăn xôi

    Để bọn bầu tư bản nó ngồi nó ăn”.

Trong bài Hội nghị Khối xâm lược Đông Nam Á sắp họp ở Băng Cốc là một bóng tối uy hiếp hoà bình và an ninh châu Á, bút danh T.L., Người tiếp tục lên án đế quốc Mỹ và các nước chư hầu chuẩn bị tổ chức Hội nghị Băng Cốc vào ngày 23-2-1955 để thực hiện âm mưu chống phá phong trào cách mạng, phá hoại hoà bình ở châu Á, Đông Nam Á và Đông Dương.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 220-SL, tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cho các đoàn văn công Nam Bộ, Quân đội, Thừa Thiên, Lao – Hà.

– Hồ Chí Minh với quê hương Các Mác, Nxb. Thông tấn, Hà Nội, 2004, tr.280.

– Bản thảo đánh máy, có sửa chữa, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Báo Nhân dân, số 319, ngày 14-1-1955.

– Sắc lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 1, ngày 15

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Đạo đức công dân, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 320.

Trong bài, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: Nước ta là nước dân chủ, nghĩa là nhà nước do nhân dân làm chủ, nhân dân có quyền lợi làm chủ, thì phải có nghĩa vụ làm tròn bổn phận công dân, giữ đúng đạo đức công dân, tức là: Tuân theo pháp luật Nhà nước; tuân theo kỷ luật lao động; giữ gìn trật tự chung; đóng thuế đúng kỳ, đúng số để xây dựng lợi ích chung; hăng hái tham gia công việc chung; bảo vệ tài sản công cộng; bảo vệ Tổ quốc.

Người phê phán một số biểu hiện trái với đạo đức công dân và phân tích nguyên nhân dẫn tới những hiện tượng đó; vạch rõ tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức công dân; nêu ra một số biện pháp giáo dục đạo đức; kết hợp giữa giáo dục đạo đức với dùng pháp luật để ngăn cản những hành động có hại cho nhân dân, bảo vệ lợi ích chung của đại đa số nhân dân.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.7, tr.452-453.

Tháng 1, ngày 17

Hai bài báo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đăng báo Nhân dân, số 322.

Bài Những người điên cuồng, bút danh C.B., lên án một số tướng lĩnh cao cấp trong quân đội Mỹ đã gây nhiều tội ác trong các cuộc chiến tranh xâm lược Trung Quốc, Triều Tiên, Nam Việt Nam. Trong số đó có những kẻ đã điên thật sự như Phoréttan, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ, nhảy từ lầu 12 xuống đất. Những kẻ khác thì đang điên cuồng gây ra những cuộc chiến tranh mới, kể cả định dùng cả bom nguyên tử.

Bài Hiệp ước Manila³ đẩy nước Pháp đi vào con đường mưu gây lại chiến tranh xâm lược Đông Dương, bút danh T.L., tố cáo đế quốc Mỹ lôi kéo Pháp vào những hoạt động quân sự của Mỹ ở Đông Nam Á (ký Hiệp ước Manila, thành lập Khối quân sự Đông Nam Á (SEATO)). Người kêu gọi nhân dân Pháp đẩy mạnh cuộc đấu tranh bảo vệ hoà bình, phản đối Hiệp ước Manila và bày tỏ tình hữu nghị của nhân dân Việt Nam với nhân dân Pháp: “Lời nói trước sau như một của nhân dân Việt Nam là kiên quyết triệt để thi hành Hiệp định Giơnevơ và đòi đối phương cũng phải làm như vậy. Nhân dân Việt Nam luôn luôn cố gắng lập lại quan hệ kinh tế và văn hoá với nước Pháp trên nguyên tắc bình đẳng và hai bên cùng có lợi”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp đồng chí Hà Kế Tấn – chỉ huy Đại đoàn bộ đội bảo vệ Thủ đô và thăm Tiểu đoàn 600.

– Báo Nhân dân, số 322, ngày 17-1-1955.

– Ảnh tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 1, ngày 18

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Mỹ nhiều lo ngại, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 323.

Trong bài, Người viết về sự lo ngại của Chính phủ Mỹ trước sự lớn mạnh của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa; sự phát triển của phong trào đấu tranh cho hoà bình, dân chủ tại các nước tư bản và sự lớn mạnh của phong trào đòi độc lập dân tộc tại các nước Đông Nam Á.

19 giờ, Người dự tiệc của Bộ Ngoại giao chiêu đãi các vị đại sứ và khách nước ngoài nhân kỷ niệm lần thứ năm ngày nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đặt quan hệ ngoại giao với Trung Quốc, Liên Xô và các nước dân chủ nhân dân.

– Báo Nhân dân, số 323, ngày 18-1-1955; số 324, ngày 19-1-1955.

Tháng 1, ngày 19

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Thôi đừng ích kỷ hại nhân, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 324.

Trong bài, Người lên án bọn đầu cơ nhân lúc Chính phủ tổ chức bán gạo cho nhân dân vùng thiếu ăn đã lợi dụng mua vét, tích trữ gạo, thu lợi bất chính.

19 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ khai giảng khoá I, Trường đại học Nhân dân ²⁾. Nói chuyện tại buổi lễ, Người nhắc nhở các giáo sư, cán bộ nhà trường và sinh viên phải quán triệt mục đích, nội dung học tập trong xã hội mới. Người nói: “Những điều nên làm: Phải vạch rõ ranh giới, chia rõ phải trái.

Vạch rõ ranh giới là phải nhận rõ ai là bạn, ai là thù? Đối với người, ai làm gì lợi ích cho nhân dân, cho Tổ quốc ta đều là bạn. Bất kỳ ai làm điều gì có hại cho nhân dân và Tổ quốc ta tức là kẻ thù. Đối với mình, những tư tưởng và hành động có lợi ích cho Tổ quốc, cho đồng bào là bạn. Những tư tưởng và hành động có hại cho Tổ quốc và đồng bào là kẻ thù. Thế là chẳng những ở ngoài, mà chính ở trong mình ta cũng có bạn và thù. Vì vậy chúng ta cần phải ra sức tăng cường bạn ở trong và ở ngoài, kiên quyết chống lại kẻ thù ở ngoài và ở trong mình ta”.

Người căn dặn thanh niên học sinh phải làm điều phải, tránh điều trái dù là những việc nhỏ. Thanh niên phải yêu Tổ quốc, yêu nhân dân; phải có tinh thần dân tộc vững chắc và tinh thần quốc tế đúng đắn. “Nhiệm vụ của thanh niên không phải là hỏi nước nhà đã cho mình những gì. Mà phải tự hỏi mình đã làm gì cho nước nhà? Mình phải làm thế nào cho ích lợi nước nhà nhiều hơn? Mình đã vì lợi ích nước nhà mà hy sinh phấn đấu chừng nào?”. Thanh niên cần phải có chí khí hăng hái và tinh thần tiến lên, gan dạ, sáng tạo, vượt mọi khó khăn, gian khổ để tiến mãi không ngừng.

– Báo Nhân dân, số 324, ngày 19-1-1955.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.7, tr.454-457.

Tháng 1, ngày 20

Hai bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh đăng báo Nhân dân, số 325.

Bài Những lời thắm thiết (phần I) bút danh C.B.. Bài báo dẫn lời bác sĩ Lý Tôn Ân, Bệnh viện Hiệp Hoà, Thượng Hải (Trung Quốc), nói tại Hội nghị chính trị hiệp thương toàn quốc, về những thay đổi trong nhận thức tư tưởng của một trí thức cũ và những thay đổi của một bệnh viện lớn từ sau ngày nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa ra đời.

Bài Đề nghị ngày 15-1 của Liên Xô hoàn toàn hợp với quyền dân tộc của nhân dân Đức, với lợi ích hoà bình châu Âu và thế giới, bút danh T.L.. Trong bài, Người cho biết: Trái với những điều các nước Đồng minh đã thoả thuận sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, Mỹ và các nước phương Tây đã ký Hiệp ước Pari⁴ âm mưu vũ trang lại nước Đức. Trong khi đó, Chính phủ Liên Xô đã ra tuyên bố kiên trì đấu tranh cho một nước Đức thống nhất, hoà bình, dân chủ và phản đối những điều khoản của Hiệp ước Pari, một hiệp ước đe dọa hoà bình ở nước Đức và sự ổn định của châu Âu.

– Báo Nhân dân, số 325, ngày 20-1-1955.

Tháng 1, ngày 21

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Những lời thắm thiết (phần II), bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 326.

Bài báo cho biết: Tại Hội nghị chính trị hiệp thương toàn quốc (Trung Quốc), Tướng Lưu Văn Huy phát biểu cảm tưởng của một người xuất thân từ một gia đình đại địa chủ và quân phiệt đã đi theo cách mạng và ca ngợi công lao của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch Mao Trạch Đông đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc cùng những thành tựu của nhân dân Trung Quốc sau ngày giải phóng.

Cùng ngày, Bài nói chuyện tại buổi lễ khai mạc Trường đại học Nhân dân Việt Nam ngày 19-1-1955 của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đăng báoNhân dân, số 326.

– Báo Nhân dân, số 326, ngày 21-1-1955.

Tháng 1, ngày 22

Hai bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đăng báo Nhân dân, số 327.

Bài Những lời thắm thiết (phần III), bút danh C.B., dẫn lời ông Chu Thúc Kỳ, đại biểu giới công thương Trung Quốc, nói về những thành tựu trong công cuộc cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh theo hướng xã hội chủ nghĩa ở Trung Quốc.

Bài Chính sách trước sau như một của Liên Xô sử dụng năng lượng nguyên tử vào mục đích hoà bình là mưu lợi ích cho nhân dân thế giới, bút danh T.L.. Trong bài, Người cho biết: Sau khi đã sản xuất thành công bom nguyên tử và bom khinh khí, ngày 14-1-1955, Chính phủ Liên Xô đã ra tuyên bố nói rõ mục đích nghiên cứu, phát triển kỹ thuật nguyên tử là phục vụ hoà bình. Nhân dân Liên Xô đã đưa vào sử dụng nhà máy điện nguyên tử có công suất 5.000KW, đang có kế hoạch xây dựng những nhà máy có công suất từ 5 đến 10 vạn KW và sẵn sànggiúp đỡ nhân dân các nước khác phát triển kỹ thuật nguyên tử phục vụ hoà bình. Người cũng lên án đế quốc Mỹ âm mưu sử dụng kỹ thuật nguyên tử để chạy đua vũ trang.

– Báo Nhân dân, số 327, ngày 22-1-1955.

Tháng 1, ngày 23

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Chúc mừng năm mới, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 328.

Trong bài, Người phân tích những sự kiện quan trọng của tình hình thế giới và trong nước năm 1954. Người đánh giá cao cuộc đấu tranh của nhân dân Liên Xô, Trung Quốc và các nước dân chủ nhân dân cho hoà bình và tiến bộ xã hội. Người nêu lên những thắng lợi của nhân dân ta trong cuộc đấu tranh chống thực dân, lập lại hoà bình trên miền Bắc, từng bước hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục kinh tế, phát triển sản xuất, ổn định đời sống cho nhân dân, mở rộng quan hệ ngoại giao với các nước khác. Người kết luận: Năm mới, với tinh thần và cố gắng mới, chúng ta quyết làm trọn nhiệm vụ để tranh lấy thắng lợi mới trong công cuộc hoà bình. Vậy có câu đối Tết nôm na:

“Hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ – Tam dương khai thái.

Đoàn kết, thi đua, tăng gia, tiết kiệm – Ngũ phúc lâm môn” ³⁾.

– Báo Nhân dân, số 328, ngày 23-1-1955.

Giáp Tết âm lịch

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp các cháu đoàn học sinh miền Nam lớp 8 Lê Khiết và Nguyễn Huệ tập kết ra Bắc. Trong số học sinh đó có Trần Đức Lương, sau này là Chủ tịch nước.

Người phát kẹo cho các cháu, mời các cháu ăn bánh, uống nước ngọt. Sau đó, Người cùng các cháu xem phim Irina về nhà ngay và phim hoạt hình Con nai vuông.

Người nói với các cháu:

“Các cháu thay mặt cho con em miền Nam tập kết được Đảng và Nhà nước nuôi ăn học, trở thành nhân tài cho đất nước. Các cháu phải ngoan, học giỏi, kính thầy, yêu bạn, luôn luôn hướng về miền Nam ruột thịt. Phải xứng đáng là con em của miền Nam thành đồng”.

– Tạp chí Trí thức và Công nghệ, tháng 5-2000.

Tháng 1, ngày 24 ( mồng 1 Tết Nguyên đán)

Nhân dịp Tết Ất Mùi 1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm công trường đập Thác Huống, Thái Nguyên; công trường đường sắt Hà Nội – Mục Nam Quan; một đơn vị quân đội thuộc Trung đoàn 141 (Đại đoàn 312) và một số gia đình nông dân xã Cam Giá, Đồng Hỷ – một xã đã hoàn thành cải cách ruộng đất.

Ở đập Thác Huống, Người chúc Tết anh chị em bộ đội, công nhân, cán bộ, dân công ở lại ăn Tết tại công trường; tặng công trường một số huy hiệu để thưởng cho những người thi đua khá nhất.

Tại đơn vị quân đội, Người căn dặn: “Phải đoàn kết giữa cán bộ và chiến sĩ, giữa chiến sĩ với nhau, giữa quân và dân. Trong kháng chiến ta đã thắng lợi vì toàn quân và toàn dân ta đoàn kết chặt chẽ. Trong cuộc đấu tranh hiện nay để củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập, dân chủ trong cả nước, cũng nhờ đoàn kết chặt chẽ mà nhất định ta thắng lợi”.

– Báo Nhân dân, số 331, ngày 27-1-1955.

– Tài liệu ảnh lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 1, ngày 26

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng Tổng thống Ragiăngđra Pơraxát, nhân kỷ niệm lần thứ năm ngày thành lập nước Cộng hoà Ấn Độ.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Phó Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện chúc mừng Thủ tướng Giaoaháclan Nêru nhân kỷ niệm lần thứ năm ngày thành lập nước Cộng hoà Ấn Độ.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.7, tr.458.

Tháng 1, ngày 27

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Những lời thắm thiết (phần IV), bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 331.

Trong bài, tác giả dẫn lời phát biểu của ông Đổng Viết Long, thay mặt những người theo đạo Thiên chúa ở Trung Quốc, nói về chủ trương tôn trọng tự do tín ngưỡng của Đảng Cộng sản và Chính phủ Trung Quốc.

– Báo Nhân dân, số 331, ngày 27-1-1955.

Tháng 1, ngày 28

Hai bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đăng báo Nhân dân, số 332.

Bài Chống vũ trang lại Tây Đức, bút danh C.B., nêu ra thiệt hại vô cùng to lớn về người và của do hai cuộc chiến tranh thế giới gây ra. Hai cuộc chiến tranh đó đều do giới tài phiệt Đức chủ mưu. Người cho rằng: cần chống việc vũ trang lại Tây Đức để góp phần bảo vệ hoà bình ở châu Âu và thế giới.

Bài Đế quốc Mỹ không thể ngăn cản nổi nhân dân Trung Quốc giải phóng Đài Loan, bút danh T.L., tác giả cho rằng: Đài Loan là lãnh thổ của Trung Quốc, không có một thế lực nào có thể tách Đài Loan ra khỏi đất nước của nhân dân Trung Quốc.

– Báo Nhân dân, số 332, ngày 28-1-1955.

Tháng 1, ngày 29

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Vỏ quýt dày, có móng tay nhọn, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 333.

Trong bài, Người lên án đế quốc Mỹ âm mưu sử dụng vũ khí nguyên tử phục vụ chạy đua vũ trang và khẳng định nhân dân yêu chuộng hoà bình trên thế giới hoàn toàn có khả năng đoàn kết đấu tranh ngăn chặn những hành động gây chiến của chủ nghĩa đế quốc.

– Báo Nhân dân, số 333, ngày 29-1-1955.

Tháng 1, ngày 31

Bài của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Con số chính trị, bút danh C.B., đăng báo Nhân dân, số 335.

Trong bài, Người nhận xét: Kết quả cuộc bầu cử ở Pháp cho thấy uy tín của Chính phủ Pháp ngày càng giảm sút trước quần chúng vì Chính phủ Pháp đã ủng hộ chủ trương của Mỹ tái vũ trang Tây Đức và tham dự Hội nghị thành lập Khối quân sự Đông Nam Á⁵.

Tối, Người xem triển lãm Hình ảnh chiến đấu và trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam.

– Báo Nhân dân, số 335, ngày 31-1-1955.

– Bác đến, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1960, tr. 60.

Tháng 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Tổng đại diện Chính phủ Pháp tại Hà Nội – Giăng Xanhtơny. Người đã trao đổi với Xanhtơny về việc duy trì những cơ sở kinh tế của người Pháp ở Việt Nam trên tinh thần hợp tác, hữu nghị và cùng có lợi.

– Jean Sainteny: Face à Ho Chi Minh, Editions Séghers, Paris, 1970, p.161.

Đầu năm

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Trung đoàn 141 (Đại đoàn 312) đóng quân ở Bắc Ninh. Người đi thăm nơi ăn ở của cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị. Người biểu dương ý thức kỷ luật, nội vụ của cán bộ, chiến sĩ và nhắc nhở: “Ta còn nghèo, nhưng cán bộ đừng ỷ vào cái nghèo mà lơ là việc chăm sóc bộ đội… Có ít mà cán bộ hưởng cả, để chiến sĩ không có thì như thế là không biết thương yêu chiến sĩ; phải tiết kiệm”.

– Bác của chúng ta, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1985, tr.100-101.

Đầu năm

Tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh xem Đoàn văn công Liên khu 4 diễn vở cải lương Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài dựa theo một tích chuyện của Trung Quốc.

Giờ nghỉ sau màn đầu, Người đi vào hậu trường để thăm các diễn viên. Gặp diễn viên Ái Liên đóng vai Lương Sơn Bá, Người vòng tay, cúi mình, cất tiếng chào vui: “Xin kính chào hiền đệ!” (câu chào và cử chỉ của Lương Sơn Bá ở màn một).

Cuối buổi diễn, Người bước lên sân khấu và nói:

“Các cô chú, các cháu diễn hay rồi… Bây giờ các cô chú, các cháu có muốn biết ý kiến của Bác về vở diễn không?”.

Mọi người đồng thanh: Có ạ!

Người đi đi lại lại mấy bước, rồi cất tiếng đọc rõ từng câu, từng tiếng:

“Một đôi Sơn Bá – Anh Đài,

Chữ tình đáng trọng, chữ tài đáng thương.

Chỉ vì ông già dở dở ương ương,

Làm cho đôi lứa uyên ương không thành”.

Ngừng một lát, Người cất cao tiếng, nghiêm nghị nói:

“Đánh cho phong kiến tan tành,

Cho bao nhiêu Anh Đài, Sơn Bá sẽ được thành lứa đôi”.

– Bác Hồ với văn nghệ sĩ, Nxb. Tác phẩm mới, Hà Nội, 1985, tr. 177-179.

– Bác Hồ với văn nghệ sĩ, Nxb. Văn học, Hà Nội, 1995, tr. 220-221.

Đầu năm

Biết tin vợ và con đồng chí Vân Trang, cán bộ phiên dịch tiếng Việt của Đại sứ quán Trung Quốc ở Việt Nam mới từ Côn Minh đến Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh mời đồng chí Vân Trang và Đại sứ La Qu‎ý Ba đến dùng cơm. Người đặt tên cho con đồng chí Vân Trang là Việt Dũng.

– Tạp chí Hoa sen, Trung Quốc, tháng 1-1995.

– Báo Quân đội nhân dân, ngày 17-5-1997.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)