Tháng 5, ngày 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 207-B/SL, thưởng Huân chương Kháng chiến hạng nhất cho ông Nguyễn Chiến Mã, Cục trưởng CụcNghiên cứu thuộc Tổng cục Chính trị, Bộ Quốc phòng.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Mấy khuyết điểm của báo chí ta, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 181 nêu lên nhữngkhuyết điểm mà báo chí ta mắc phải như: nặng về biểu dương thành tích, ít nói đến thiếu sót, có phê bình nhưng chỉ làm rất nhẹ, không thành khẩn mà chỉ phê cho có chuyện…

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Báo Nhân dân, số 181, từ ngày 1 đến ngày 5-5-1954.

Tháng 5, ngày 3

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Mật thám Mỹ, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2588, 2590, 2591, 2593, 2595, 2596, 2600.

Bài báo trích nhật ký của tên Gôrơ làm trong Đại sứ quán Mỹ tại Liên Xô. Gôrơ không chỉ là một quan chức ngoại giao mà còn là một tên mật thám lợi hại. Trong thời gian ở Liên Xô, lợi dụng danh nghĩa nhân viên ngoại giao, hắn đã đi nhiều nơi để dò xét nhiều khu căn cứ quân sự. Hắn còn mua chuộc một số quan chức ngoại giao nước khác làm mật thám cho Mỹ, hòng tiêu diệt Liên Xô, tiêu diệt chủ nghĩa cộng sản.

– Báo Cứu quốc, các ngày 3, 5, 7, 10, 12, 14 và 19-5-1954.

Tháng 5, ngày 6

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Giặc Pháp – Mỹ tàn sát đồng bào công giáo, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 182.

Bài viết trích bức thư của đồng bào Thiên Chúa giáo tỉnh Hưng Yên, tố cáo tội ác dã man của thực dân Pháp đã dùng máy bay do Mỹ viện trợ ném bom xuống nhà thờ thôn Vân và Đông Bồ (huyện Ân Thi) trong lúc giáo dân và linh mục đang hành lễ, giết hại gần 300 giáo dân, phá hủy nhà thờ.

– Báo Nhân dân, số 182, từ ngày 6 đến ngày 8-5-1954.

Tháng 5, ngày 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Thư khen ngợi bộ đội, dân công, thanh niên xung phong và đồng bào Tây Bắc đã chiến thắng vẻ vang ở Điện Biên Phủ. Người nhắc nhở quân và dân ta: “Thắng lợi tuy lớn nhưng mới là bắt đầu. Chúng ta không nên vì thắng mà kiêu, không nên chủ quan khinh địch. Chúng ta kiên quyết kháng chiến để tranh lại độc lập, thống nhất, dân chủ, hòa bình…”.

Cùng ngày, Người gửi điện chúc mừng tới Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Tiệp Khắc Antônin Dapôtốtxky (Atonin Zápotocki) nhân kỷ niệm lần thứ 9 ngày nước Cộng hòa nhân dân Tiệp Khắc được giải phóng.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 272-275.

Tháng 5, khoảng ngày 9, ngày10

16 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh gọi điện sang Thông tấn xã Việt Nam đọc cho cán bộ trực ban là Nguyễn Dĩnh Cao chép bức thư gửi cô y tá Jênviơ Đờ Galát (Gênvière de Gallard) bị bắt ở Điện Biên Phủ, đồng ý cho phép cô ở lại chăm sóc thương binh Pháp và được phóng thích vào đợt cuối cùng.

– Tạp chí Người làm báo, tháng 5-1997.

– Kỷ yếu “50 năm Điện Biên Phủ”, Trung tâm tư liệu Lịch sử Việt Nam cận, hiện đại, Paris (bản tiếng Pháp), 4-2004, bài viết của G.De Gallard.

Tháng 5, ngày 12

Thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi toàn thể cán bộ và chiến sĩ ở mặt trận Điện Biên Phủ, đăng báo Nhân dân, số 184. Trong thư, Người nhắc nhở không được chủ quan, khinh địch; phải luôn luôn sẵn sàng chiến đấu để giành thắng lợi lớn hơn nữa. Người và Chính phủ dự định tặng thưởng cho các chiến sĩ và cán bộ đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ huy hiệu “Chiến sĩ Điện Biên Phủ”.

Cùng số báo trên, đăng bài thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Quân ta toàn thắng ở Điện Biên Phủ, ký bút danh C.B.

Bài thơ ca ngợi tinh thần dũng cảm, gan dạ vượt nhiều gian khổ, khó khăn của quân và dân ta trong chiến dịch Điện Biên Phủ.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 276, 277-279.

Tháng 5, ngày 14

Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn của phóng viên Hãng Thông tấn Nam Dương Antara (Inđônêxia).

Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ mục đích cuộc chiến đấu của nhân dân Việt Nam là: Thực hiện một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất, dân chủ, tự do và khẳng định lập trường của Đảng và Chính phủ ta là quyết tâm kháng chiến đến thắng lợi cuối cùng, nhưng cũng sẵn sàng giải quyết tình hình bằng thương lượng hòa bình trên cơ sở Chính phủ Pháp phải thật sự tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của nước Việt Nam.

Trước việc Mỹ dùng con bài viện trợ quân sự cho Pháp nhằm can thiệp vào Đông Dương, Người khẳng định nhân dân Việt Nam kiên quyết chống lại sự can thiệp và xâm lược của đế quốc Mỹ vào Đông Dương, châu Á, Thái Bình Dương.

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng “hoan nghênh chính sách của Chính phủ Ấn Độ, Nam Dương và Diến Điện đeo đuổi để chống lại việc mở rộng chiến tranh xâm lược và bênh vực cách giải quyết hòa bình vấn đề Đông Dương và Triều Tiên”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh ủng hộ đòi hỏi chính đáng của nhân dân Inđônêxia đòi lại miền Tây Irian.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 280-282.

Tháng 5, ngày 15

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự phiên họp Hội đồng Chính phủ bàn về tình hình sản xuất, nghe báo cáo về tình hình quân sự, về Hội nghị Giơnevơ, về cải cách ruộng đất, tình hình thu chi trong bốn tháng đầu năm 1954 và một số vấn đề kinh tế khác.

Tại phiên họp, Người nói: Tất cả chúng ta hãy cùng nhau thi đua với bộ đội, đẩy mạnh công tác, nhất định sẽ thu được nhiều thắng lợi mới.

– Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, ngày 16

Tại phiên họp bế mạc của Hội đồng Chính phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh lưu ý các đại biểu:

– Vấn đề giải thích Hội nghị Giơnevơ đã có bản giải thích của Chính phủ. Các nơi sẽ căn cứ vào đó mà làm.

– Đẩy mạnh sản xuất và tiết kiệm để phục vụ tiền tuyến và phòng đói.

– Việc cử cán bộ tham gia phát động quần chúng giảm tô, cải cách ruộng đất là một dịp để rèn luyện cán bộ. Các cơ quan phải cố gắng sắp xếp để mỗi cán bộ nhân viên đều được đi phát động quần chúng… Bây giờ công việc ngày càng nhiều, khu giải phóng mở rộng. Trước ta chỉ có kháng chiến, bây giờ thêm đấu tranh ngoại giao. Cho nên vấn đề cán bộ Bộ Nội vụ cần đặc biệt chú ý.

Về nội chính: Điều chỉnh cấp bậc cho cán bộ và nhân viên.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Đức cha và các con, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 185.

Bài báo kể chuyện Giáo hội Pháp phái hơn 100 linh mục vào các nhà máy tuyên truyền đạo trong công nhân Pháp nhằm phá hoại phong trào bãi công. Nhưng chính những linh mục này lại đứng về phía công nhân tham gia biểu tình, bãi công, chống lại tư bản Pháp.

– Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

–  Báo Nhân dân, số 185, từ ngày 16 đến ngày 18-5-1954.

Tháng 5, ngày 19

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh có cuộc gặp gỡ với đại biểu các chiến sĩ đã lập thành tích xuất sắc trong chiến dịch Điện Biên Phủ và gắn huy hiệu cho Hoàng Quang Vinh, người đã bắt sống tướng Đờ Caxtơri (De Castries).

Gắn huy hiệu xong, Người đề nghị để đạo diễn Liên Xô R.Cácmen cùng chụp ảnh với các chiến sĩ. Người nói vui:

– Phải cười tươi lên đấy! Ai cười to, Bác cưới cho vợ đẹp.

Tối, Người mở tiệc chiêu đãi các chiến sĩ đã lập công trong chiến thắng Điện Biên Phủ và các bạn Liên Xô.

– Lời kể của Hoàng Quang Vinh.

– R.Cácmen, Ánh sáng hay vũng đầm, Nxb. Thanh niên cận vệ, Mátxcơva, 1968, bản tiếng Việt.

– Phim “Việt Nam trên đường thắng lợi”.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Philatốp, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 186.

Bài báo viết về khả năng sản xuất một loại thuốc mới – thuốc Philatốp – của Bộ Y tế nước ta dùng chữa bệnh cho nhân dân.

– Báo Nhân dân, số 186, từ ngày 19 đến ngày 21-5-1954.

Tháng 5, ngày 22

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Văn hóa Mỹ, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 187.

Bài báo viết về thực trạng văn hóa Mỹ và vạch rõ ở Mỹ những hoạt động văn hóa lành mạnh, kêu gọi bình đẳng, không phân chia giàu nghèo thì bị Chính phủ Mỹ cấm đoán. Trái lại, những tiểu thuyết, kịch bản đầy chuyện khủng bố, giết người ghê tởm thì chúng lại muốn truyền bá thứ “văn minh” đó ra khắp thế giới.

– Báo Nhân dân, số 187, từ ngày 22 đến ngày 25-5-1954.

Tháng 5, ngày 25

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Tuyên truyền, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 188.

Bài báo nêu lên tầm quan trọng của công tác tuyên truyền, và lưu ý cán bộ tuyên truyền phải giáo dục nhân dân dùng mọi hình thức đập tan tuyên truyền giả dối và thâm độc của địch.

– Báo Nhân dân, số 188, từ ngày 25 đến ngày 27-5-1954.

Tháng 5, ngày 26

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nói láo trên trời dưới đất nghe, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2605.

Bài báo trích dẫn những lời tuyên bố xuyên tạc của một số tướng lĩnh Pháp về những “thắng lợi” của chúng ở Việt Nam, rằng ở Việt Nam, quân đội Pháp đã chiếm đóng tất cả các thành thị và làm chủ đường giao thông, cho nên thế thắng là nằm trong tay chúng, rằng “chắc chắn Điện Biên Phủ sẽ không đưa lại kết quả gì cho Việt Minh”.

Song, thắng lợi của ta ở Điện Biên Phủ đã chứng tỏ: “Bọn chúng chủ quan và nói láo mất mùa”.

– Báo Cứu quốc, số 2605, ngày 26-5-1954.

Tháng 5, ngày 28

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nội bộ Pháp lủng củng, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2606.

Bài báo phân tích những thất bại ngày càng lớn, mang tính tất yếu của binh lính Pháp tại chiến trường Việt Nam. Trước thất bại ấy, bọn chính trị Pháp đổ lỗi cho giới quân sự Pháp, nội bộ chúng lủng củng!

Cuối bài báo, tác giả lưu ý chúng ta chớ vì thế mà chủ quan khinh địch.

– Báo Cứu quốc, số 2606, ngày 28-5-1954.

Tháng 5, ngày 31

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Pháp vỡ đầu, Mỹ càng méo mặt, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2608.

Bài báo nói về thất bại đau đớn của thực dân Pháp ở Điện Biên Phủ. Thất bại đó cũng là nỗi nhục nhã cho bọn can thiệp Mỹ, bởi vì chính Mỹ đã vạch ra Kế hoạch Nava, đã giúp rất nhiều tiền bạc, vũ khí cho Pháp thực hiện kế hoạch ấy.

Trên thực tế, Mỹ ngày càng tiến sâu vào chiến tranh Đông Dương dưới nhiều hình thức. Bài báo khái quát: “Thế là Mỹ dần dần trở nên kẻ địch chính của quân đội và nhân dân ta”.

– Báo Cứu quốc, số 2608, ngày 31-5-1954.

Tháng 5

Tại cuộc họp Bộ Chính trị bàn về chủ trương đàm phán ở Hội nghị Giơnevơ, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Ta kháng chiến, ta đàm phán cũng đều nhằm một mục đích giành độc lập, thống nhất thật sự cho dân tộc. Hiện nay, súng ở trên mặt trận bắn càng nhiều, càng trúng địch chừng nào thì trên bàn họp Giơnevơ ta lại càng thêm lợi thế chính trị chừng ấy. Giải quyết vấn đề theo nguyên tắc có lợi cho ta và địch có thể thừa nhận, nhưng trước hết là có lợi cho ta. Giải quyết vấn đề là phải có quan điểm toàn cục. Trong Hội nghị Giơnevơ ít nhất phải tranh thủ được thắng lợi chính trị”.

– Bản sao Biên bản họp Bộ Chính trị, lưu trữ tại Bộ Quốc phòng.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)