Tháng 8, ngày 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chức mừng tới Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Mao Trạch Đông nhân kỷ niệm lần thứ 26 Ngày thành lập Giải phóng quân Trung Quốc.

Cùng ngày, bài viết của Người: Chúc mừng nhân dân Giải phóng quân Trung Quốc, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 127, nêu ý nghĩa to lớn và nguyên nhân của những thắng lợi mà Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc đã đạt được trong 26 năm qua. Người nhắc nhở quân đội ta cần học tập tinh thần quyết chiến quyết thắng của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc.

– Báo Nhân dân, số 127, từ ngày 1 đến ngày 5-8-1953.

Tháng 8, ngày 3

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Tiêu chuẩn đảng viên Đảng Lao động Việt Nam, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2393, nêu bảy tiêu chuẩn của người đảng viên là: 1. Không bóc lột người; 2. Suốt đời phụng sự nhân dân; 3. Luôn trau dồi lập trường tư tưởng của giai cấp công nhân; 4. Luôn đặt lợi ích của Đảng, của nhân dân lên trên hết, trước hết; 5. Chấp hành tuyệt đối mọi kỷ luật của Đảng; 6. Liên hệ chặt chẽ với quần chúng; 7. Thường xuyên thật thà tự phê bình và phê bình.

– Báo Cứu quốc, số 2393, ngày 3-8-1953.

Tháng 8, ngày 6

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nhi đồng kháng chiến, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 128, nêu tóm tắt câu chuyện về gương dũng cảm của em Năm, 14 tuổi ở vùng địch tạm chiếm vì chỉ biết một điều “Yêu Tổ quốc, yêu Bác Hồ”, em đã mưu trí, gan dạ, tỉnh táo không mắc mưu địch và đã trở thành một chiến sĩ anh dũng, một chiến sĩ thi đua và được tặng huân chương.

– Báo Nhân dân, số 128, từ ngày 6 đến ngày 10-8-1953.

Tháng 8, ngày 7

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm và nói chuyện tại lớp chỉnh huấn của các nhân sĩ và trí thức công tác tại các cơ quan trung ương. Người giải đáp một số thắc mắc mà anh chị em đặt ra; nêu khái quát tình hình trong và ngoài nước, sách lược của ta đối với thực dân Pháp và can thiệp Mỹ. Kết thúc bài nói, Người chỉ rõ: “Trong lúc khó khăn của dân tộc, khí tiết của người cán bộ là không sợ gì hết, không sợ kẻ địch, không sợ khó khăn gian khổ. Cái gì khó khăn, cực khổ, cán bộ phải xung phong làm trước. Muốn cho xứng đáng là người cán bộ cách mạng, mong các cô các chú phải có khí tiết ấy”.

Cùng ngày, bài viết của Người: Nghĩa vụ đảng viên, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2396, nêu rõ người đảng viên có những nghĩa vụ sau: Cố gắng học tập chủ nghĩa Mác – Lênin, nâng cao trình độ giác ngộ; giữ gìn kỷ luật của Đảng, hăng hái tham gia sinh hoạt nội bộ và công tác cách mạng, kiên quyết chấp hành chính sách và nghị quyết của Đảng, đấu tranh chống những hiện tượng trái với lợi ích của Đảng; ra sức phụng sự nhân dân, củng cố mối liên hệ giữa dân với Đảng; giữ vững kỷ luật của Đảng và các đoàn thể cách mạng, làm gương mẫu trong mọi công việc.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t. 7, tr. 107-116.

– Báo Cứu quốc, số 2396, ngày 7-8-1953.

Tháng 8, ngày 10

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Quyền lợi đảng viên, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2398, nêu rõ người đảng viên có nhữngquyền lợi: quyền tự do ngôn luận (trên các báo chí và trong các cuộc hội nghị của Đảng); quyền bầu cử và ứng cử vào các cơ quan lãnh đạo của Đảng; quyền đề nghị, thanh minh, khiếu nại trước các cơ quan Đảng (từ chi bộ đến trung ương)…

– Báo Cứu quốc, số 2398, ngày 10-8-1953.

Tháng 8, ngày 14

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Chế độ dân chủ tập trung của Đảng, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2401.

Bài viết nêu hệ thống tổ chức của Đảng từ chi ủy đến trung ương và chỉ rõ: Toàn thể đảng viên các cấp được tổ chức thống nhất theo một nguyên tắc nhất định: Dân chủ tập trung. Sau khi giải thích thế nào là dân chủ tập trung, Người kết luận: Muốn cho Đảng mạnh, phải mở rộng dân chủ, đồng thời thực hiện sự lãnh đạo tập trung, nâng cao tính tổ chức và kỷ luật.

– Báo Cứu quốc, số 2401, ngày 14-8-1953.

Tháng 8, ngày 16

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng tới ông Kim Nhật Thành, Thủ tướng nội các nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên nhân dịp Quốc khánh nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Việc đình chiến ở Triều Tiên, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 130. Bài viết trích dẫn ý kiến của một bí thư chi bộ xã về việc đình chiến ở Triều Tiên. Câu trả lời chung là: Mỹ yếu nên phải đình chiến; Triều Tiên đình chiến, Mỹ sẽ tiếp tục giúp Pháp đánh ta, song chúng nhất định sẽ thất bại. Nhiệm vụ của quân và dân ta là đoàn kết một lòng, quyết tâm đánh thắng giặc Pháp xâm lược.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t. 7, tr. 125.

– Báo Nhân dân, số 130, từ ngày 16 đến ngày 20-8-1953.

Tháng 8, ngày 17

Chủ tịch Hồ Chí Minh giảng bài tại lớp chỉnh Đảng Trung ương về cách viết. Người nêu lên yêu cầu hiện nay không cho phép viết dài vì vừa tốn mực, vừa đọc lâu. Trước khi viết bài phải nhớ là viết vì mục đích gì? Viết cho ai và viết cái gì? Viết để làm gì? Người trả lời: viết để phục vụ tuyên truyền cho nhân dân phải ngắn gọn dễ hiểu; còn viết về địch phải vạch rõ tội ác của chúng để gây lòng căm thù địch. Cuối cùng, Người kết luận “viết cũng như mọi việc khác, phải có chí, chớ giấu dốt...”.

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Hệ thống tổ chức của Đảng, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2403, nêu rõ: Cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng là Đại hội đại biểu toàn quốc. Trong khoảng thời gian giữa hai kỳ Đại hội cơ quan cao nhất của Đảng là Trung ương. Trung ương cử ra Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Khi cần, Trung ương có thể triệu tập Hội nghị đại biểu toàn quốc. Những nghị quyết của Hội nghị phải do Trung ương phê chuẩn mới được thi hành. Ở các xã, huyện, tỉnh, khu cũng có đại hội của cấp mình để bầu ra chi ủy, huyện ủy, tỉnh ủy… Trung ương và các cấp có thể lập ra các ban. Ban của cấp nào do ban chấp hành đảng ủy cấp ấy lãnh đạo.

– Báo Cứu quốc, số 2403, ngày 17-8-1953.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t. 7, tr. 117-124.

Tháng 8, ngày 18

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 176/SL, sửa đổi Điều 12 và Điều 26 bản “Điều lệ tạm thời thuế nông nghiệp” để giảm nhẹ sự đóng góp của nông dân, nhất là nông dân nghèo.

– Quyết định số 177-QĐ, ân giảm tội tử hình xuống 20 năm tù cho một phạm nhân.

– Quyết định số 178-QĐ, bác đơn xin ân giảm tội tử hình của ba phạm nhân, ân giảm tội tử hình xuống khổ sai chung thân cho bốn phạm nhân, ân giảm tội tử hình xuống 20 năm khổ sai cho ba phạm nhân và ân giảm tội tử hình xuống 15 năm khổ sai cho một phạm nhân khác.

– Sắc lệnh số 179/SL, cho phép ông Nghiêm Tử Trình được từ chức Ủy viên Ủy ban kháng chiến hành chính
Hà Nội.

– Bản chụp Sắc lệnh và Quyết định, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 8, ngày 21 

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Tình hình nước Pháp rất nghiêm trọng, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 131, viết về cuộc bãi công lớn nhất của công nhân Pháp kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, chống đàn áp, đòi tăng lương và phản đối cuộc chiến tranh do bọn phản động Pháp tiến hành ở Việt Nam. Phong trào đã lôi cuốn một bộ phận giai cấp tư sản Pháp và hầu hết tầng lớp trí thức Pháp tham gia.

Cùng ngày, bài viết của Người: Chi bộ, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2406, nêu vai trò quan trọng của chi bộ, nó là sợi dây liên hệ giữa Đảng với quần chúng. Nhiệm vụ của chi bộ là: Luôn luôn tuyên truyền và tổ chức cho nhân dân hiểu và thực hiện chính sách của Đảng; luôn luôn chú ý đến tư tưởng và nhu cầu của nhân dân; luôn luôn quan tâm đến đời sống kinh tế, chính trị, văn hóa của nhân dân; chọn lọc và bồi dưỡng những phần tử hăng hái, giác ngộ cao, đủ tiêu chuẩn để giới thiệu cho Đảng.

– Báo Nhân dân, số 131, từ ngày 21 đến ngày 25-8-1953.

– Báo Cứu quốc, số 2406, ngày 21-8-1953.

Tháng 8, ngày 23

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm và nói chuyện tại lớp chỉnh huấn Quân khu I. Người nói: “Cố nhiên gia đình ai cũng có, không có không được. Nhưng mình là người cách mạng, người kháng chiến được Đảng giáo dục phải  trông xa thấy rộng hơn. Mình có gia đình, gia đình to nhất là giai cấp… nếu giai cấp chưa được giải phóng hoàn toàn thì mình chưa được giải phóng hoàn toàn…

Phải cân nhắc kỹ: hy sinh lợi ích gia đình nhỏ cho gia đình to, hay hy sinh gia đình to cho gia đình nhỏ của mình. Các cô các chú tự cân nhắc đúng thì sẽ ít thắc mắc về tiểu gia đình của mình. Phải hy sinh lợi ích riêng cho lợi ích chung…

Người ta ai chẳng có gia đình và thương gia đình. Nhưng cũng có những người hy sinh gia đình nhỏ cho đại gia đình. Thí dụ các liệt sĩ nước ta. Cũng có người biết như thế không muốn có tiểu gia đình để toàn tâm toàn ý cho đại gia đình”.

– Bài nói chuyện tại các lớp chỉnh huấn Quân khu I, ngày 23-8-1953, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 8, ngày 24

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Chủ nghĩa xã hội, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2408.

Bài viết nêu lên năm đặc điểm của chủ nghĩa xã hội: Mọi tư liệu sản xuất đều là của chung; lực lượng sản xuất chủ yếu là công nhân và nông dân; thực hiện khẩu hiệu “Làm nhiều hưởng nhiều, làm ít hưởng ít, không làm không hưởng”; sản xuất có kế hoạch; không có sự phân biệt giữa lao động trí óc và lao động chân tay, giữa thành thị và nông thôn.

– Báo Cứu quốc, số 2408, ngày 24-8-1953.

Tháng 8, ngày 25

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm và nói chuyện tại lớp chỉnh huấn cho cán bộ, công nhân viên chức các cơ quan Khu 1. Người giải đáp một số thắc mắc của anh, chị em học viên như: Vì sao phải chỉnh huấn? Mục đích của chỉnh huấn; vấn đề quyền lợi riêng của bản thân với gia đình và Tổ quốc, quan hệ với địa chủ, bà con, vợ con ở trong thành như thế nào cho đúng? Người còn đề cập đến vấn đề tư tưởng của một số cán bộ không muốn tiếp tục đấu tranh, không an tâm công tác, xem việc này hơn việc nọ. Kết thúc bài nói chuyện, Người khẳng định: “Vậy làm bất kỳ việc gì, cố mà thi đua, giúp anh em thi đua đều là anh hùng của dân tộc, không nên nghĩ chỗ này thì tiến bộ, chỗ khác không tiến bộ. Bất kỳ làm việc gì cũng phải cố gắng, kiên quyết an tâm công tác, sẽ vẻ vang và có thể thành anh hùng được”.

– Bài nói chuyện của Hồ Chủ tịch, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, Phông Hồ Chí Minh.

Tháng 8, ngày 26

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Ảo mộng của Mỹ, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 132, viết về những ảo mộng của Mỹ. Từ ảo mộng xây dựng một quân đội đồng minh mạnh mẽ ở châu Á đến ảo mộng “nguyên tử”, “khinh khí”, “lãnh đạo”, tất cả đều bị tan vỡ trước sức đoàn kết đấu tranh của nhân dân thế giới. Bài báo kết luận: Thật đúng với tên gọi “con cọp bằng giấy” mà nhân dân thế giới đã đặt cho Mỹ.

– Báo Nhân dân, số 132, từ ngày 26 đến ngày 31-8-1953.

Tháng 8, từ ngày 27 đến ngày 29

Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì phiên họp Hội đồng Chính phủ để nghe báo cáo và thảo luận về tình hình thế giới, tình hình quân sự, vấn đề xây dựng và củng cố Tây Bắc, công tác phát động quần chúng và các vấn đề về nội chính, kinh tế, văn hóa, xã hội, tôn giáo…

Phát biểu kết thúc phiên họp, Người nêu tóm tắt những kết quả của kỳ họp Hội đồng Chính phủ lần này là đã giải quyết được những vấn đề tương đối lớn như: thành lập Khu Tây Bắc, sửa đổi một số điểm về phát động quần chúng, thông qua chính sách tôn giáo, thành lập Bộ Công an…, và nhắc nhở cán bộ, ngành cần khắc phục khó khăn, phát huy tiến bộ để đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi.

– Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 8, ngày 28

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Chủ nghĩa cộng sản, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2411, nêu lên những đặc điểm của chủ nghĩa cộng sản: Mọi ngành sản xuất phát triển rất cao và không ngừng; tài sản là của chung toàn dân; xã hội có đời sống văn hóa cao. Thực hiện nguyên tắc: “Mọi người làm hết tài năng, ai cần dùng gì có nấy”.

– Báo Cứu quốc, số 2411, ngày 28-8-1953.

Tháng 8, trong tháng

Đêm khuya, Họp Hội đồng Chính phủ xong, Chủ tịch Hồ Chí Minh làm một bài thơ chữ Hán bằng bút chì trên một trang giấy nhỏ. Bài thơ như sau:

“Song ngoại nguyệt minh lung cổ thụ,

Nguyệt di thụ ảnh đáo song tiền.

Quân cơ, quốc kế thương đàm liễu,

Huề chẩm song bàng đối nguyệt miên”.

Sáng hôm sau, Người đưa cho Luật sư Phan Anh xem. Luật sư xin phép dịch ngay tại chỗ:

“Ngoài sân trăng sáng lồng cây,

Trăng đua bóng ngả, bóng cài bên song.

Việc quân, việc nước bàn xong,

Bên song ôm gối, gối cùng trăng mơ.

– Báo Sức khoẻ và đời sống, ngày 20-5-2000.

– Thơ ca chiến khu của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nxb. Thanh Niên, Hà Nội, 2001, tr. 360.

Tháng 8, cuối tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh tặng thưởng năm Huân chương Kháng chiến hạng nhất, bốn Huân chương Kháng chiến hạng nhì, 27 Huân chương Kháng chiến hạng ba và chín Bằng khen cho các đơn vị và cá nhân có nhiều thành tích trong sản xuất và chiến đấu.

– Báo Nhân dân, số 132, từ ngày 26 đến ngày 31-8-1953.

_________________________________

Chú thích (từ tháng 5 đến tháng 8)

¹⁾ Thất, cửu (bảy, chín) chỉ tuổi 63 của tác giả năm đó (7 x 9 = 63).

²⁾ Khóa VI khai giảng vào tháng 5-1953 (còn gọi là khóa chỉnh quân chính trị). Ngày 23-6-1953, lớp chỉnh quân chính trị cho cán bộ trung, cao cấp khai mạc tại Việt Bắc.

³⁾ Sự kiện Mỹ cho một toán đặc vụ nhảy dù xuống Liên Xô nhằm phá hoại, khủng bố và dò la tin tức về quân sự, kinh tế. Tòa án quân sự Liên Xô đã tuyên án tử hình đối với nhóm đặc vụ này.

⁴⁾ Đại hội có 251 chiến sĩ thi đua của bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích, ngoài ra còn có chiến sĩ dân công, cán bộgương mẫu và các bà mẹ chiến sĩ tham dự.

⁵⁾ Tạp chí trên đã đăng bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh ở số 250, ngày 21-8-1953 (bản tiếng Pháp).

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)