Tháng 5, ngày 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ thị cho Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định về việc cải thiện đời sống của công nhân, công chức và cán bộ. Nội dung cụ thể như sau:

1. Cấp cho mỗi người công nhân, công chức và cán bộ:

Một cái màn.

Một cái chăn.

Một áo trấn thủ đủ dùng trong 3 năm.

2. Phát thuốc phòng sốt rét.

3. Chăm sóc chu đáo đối với người ốm.

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 158/SL, truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng nhất cho liệt sĩ Nguyễn Văn Luân (cán bộ đoàn thể, quê Vĩnh Phúc, hy sinh ngày 10-9-1952), liệt sĩ Đào Mạnh Vy (tức Thế An, quê ở Cao Bằng, hy sinh ngày 5-12-1951), thưởng Huân chương Kháng chiến hạng nhất cho đồng bào Mèo xã Tú Lệ, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái.

– Báo Nhân dân, số 109, từ ngày 26-4 đến ngày 1-5-1953.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh  gửi thư cho Hội nghị phổ biến kế hoạch tác chiến cho các đơn vị trong chiến dịch Sầm Nưa. Trong thư có đoạn: “Lần này là lần đầu tiên mà các chú nhận một nhiệm vụ quan trọng và vẻ vang như nhiệm vụ này, tức là giúp nhân dân nước bạn. Giúp nhân dân nước bạn là tự giúp mình”. Người yêu cầu bộ đội:

“ – Vượt mọi khó khăn, thi đua diệt địch, chiến đấu anh dũng.

– Nêu cao tinh thần quốc tế, tôn trọng chủ quyền, tôn trọng phong tục tập quán, kính yêu nhân dân nước bạn.

– Tuyệt đối giữ gìn kỷ luật, giữ gìn danh tiếng Quân đội nhân dân Việt Nam…”.

– Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Đường tới Điện Biên Phủ, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1999, tr. 414.

Tháng 5, ngày 4

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Dân chủ tập trung, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2329. Tác giả giải thích về dân chủ tập trung: ở nước ta, chính quyền là của nhân dân, do nhân dân làm chủ. Nhân dân bầu ra các đại biểu thay mặt mình vào các hội đồng nhân dân, ủy ban kháng chiến hành chính địa phương, Quốc hội cùng Chính phủ trung ương để thi hành chính quyền. Thế là dân chủ. Mặt khác, các cơ quan chính quyền là thống nhất tập trung. Thế là vừa dân chủ vừa tập trung.

– Báo Cứu quốc, số 2329, ngày 4-5-1953.

Tháng 5, ngày 5

Khi đọc văn kiện “Đề nghị về chế độ làm việc của cố vấn và cán bộ Việt Nam với Chính phủ và cán bộ Lào”, Chủ tịch Hồ Chí Minh sửa chữa một số ý trong văn kiện và ghi ngoài lề “Văn kiện này cũng cần giữ gìn bí mật. Cán bộ Việt – Lào cần biết, nhưng không nên biên chép lại”. Trong phần cuối văn kiện, Người ghi lời căn dặn: “Thật thà đoàn kết về tinh thần và trong công tác. Thật thà tự phê bình và phê bình lẫn nhau. Cán bộ Việt tuyệt đối tránh bao biện. Cán bộ Lào thì nên tránh khách khí”.

– Hồ Chí Minh: Biên niên những sự kiện và tư liệu về tình hữu nghị và đoàn kết chiến đấu Việt – Lào, lưu tại Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam.

Tháng 5, ngày 8

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Quyền lợi và nghĩa vụ của nhân dân, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2332. Bài báo chỉ rõ, trước cách mạng, nhân dân chỉ có nghĩa vụ chứ không có quyền lợi. Chỉ có dưới chế độ dân chủ cộng hòa, nhân dân vừa có nghĩa vụ vừa có quyền lợi: quyền tự do tư tưởng, tự do tổ chức, tự do tín ngưỡng, quyền ứng cử, bầu cử, quyền bình đẳng nam nữ… Các dân tộc đều có quyền lợi như nhau.

Bài báo kết luận: Mỗi người vừa có quyền lợi vừa có nghĩa vụ cho nên phải hăng hái làm nghĩa vụ của mình trong mọi công việc.

– Báo Cứu quốc, số 2332, ngày 8-5-1953.

Tháng 5, ngày 11

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng ông Antônin Dapôtốtxki, Chủ tịch nước Cộng hòa Tiệp Khắc, nhân dân và Chính phủ Tiệp Khắc nhân dịp kỷ niệm Quốc khánh nước này. Người chúc nhân dân Tiệp Khắc thu được nhiều thắng lợi rực rỡ mới trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, bảo vệ hòa bình và dân chủ
thế giới.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Anh hùng Triều Tiên, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 111, ca ngợi tinh thần chiến đấu anh dũng của các chiến sĩ Quân đội nhân dân Triều Tiên trong cuộc kháng chiến chống Mỹ xâm lược. Người nêu tấm gương của Tôn Nghị Tế và Bạch Vương Đình đã lấy thân mình bịt lỗ châu mai để đồng đội tiến lên tiêu diệt địch trong trận đánh tại cao điểm 854 ngày 22-9-1952, và kết luận: “Chỉ có quân đội nhân dân, quân đội cách mạng mới có những chiến sĩ oanh liệt như vậy. Cuộc kháng chiến của nhân dân Triều Tiên và Việt Nam nhất định thắng lợi”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.7, tr. 73.

– Báo Nhân dân, số 111, từ ngày 11 đến ngày 15-5-1953.

Tháng 5, ngày 15

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nhiệm vụ của Nhà nước dân chủ mới, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2337, nêu rõ: “Nhiệm vụ của Nhà nước dân chủ mới là: Xây dựng chính quyền, quân đội, kinh tế, văn hóa; giáo dục đạo đức công dân với lòng yêu Tổ quốc, yêunhân dân, yêu lao động, yêu khoa học, bảo vệ của công…”.

– Báo Cứu quốc, số 2337, ngày 15-5-1953.

Tháng 5, ngày 16

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Giúp dở và giúp đỡ, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 112, so sánh viện trợ của Mỹ đối với các nước tư bản chủ nghĩa và sự giúp đỡ của Liên Xô đối với các nước dân chủ nhân dân Đông Âu và chỉ rõ: Hai mục đích khác nhau, nên hai kết quả cũng khác nhau.

– Báo Nhân dân, số 112, từ ngày 16 đến ngày 20-5-1953.

Tháng 5, ngày 18

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện cho Chủ tịch Ủy ban Dân tộc giải phóng Trung ương Cao Miên (Campuchia) Sơn Ngọc Minh nhân dịp kỷ niệm ngày tuyên bố độc lập. Người chúc nhân dân Cao Miên cùng nhân dân Việt Nam và Lào đoàn kết chiến đấu chống kẻ thù chung là thực dân Pháp và can thiệp Mỹ.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 74.

Tháng 5, trước ngày 19

Nhân dịp ngày sinh lần thứ 63, Chủ tịch Hồ Chí Minh làm bài thơ chữ Hán nhan đề Thất cửu ¹⁾.

“THẤT CỬU

Nhân vị ngũ tuần thường thán lão

Ngã kim thất cửu chính khang cường

Tự cung thanh đạm, tinh thần sảng,

Tố sự thung dung nhật nguyệt trường”.

Dịch thơ:

SÁU MƯƠI BA TUỔI

Chưa năm mươi đã kêu già,

Sáu ba, mình vẫn nghĩ là đương trai.

Sống quen thanh đạm nhẹ người,

Việc làm tháng rộng ngày dài ung dung”.

(Bản dịch của Xuân Thủy)

– Hồ Chí Minh: Thơ, Nxb. Văn học, Hà Nội, 1990, tr. 41-42.

Tháng 5, ngày 19

Tại Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm các cháu nhi đồng con em của cán bộ các cơ quan trung ương (lớp mẫu giáo nhỏ tuổi).

Người thăm nơi ăn, ở, học của các cháu và nhắc nhở các cô giáo phải cố gắng nuôi và dạy các cháu chu đáo. Người chụp ảnh chung với các cô giáo và các cháu.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 16/SL, thưởng Huân chương Kháng chiến hạng nhất cho bộ đội Kiến An, có nhiều thành tích diệt địch, phá hủy nhiều vũ khí của địch trong tháng 4-1953.

– Tài liệu xác minh khoa học của Bảo tàng Hồ Chí Minh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, ngày 20

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 162/SL, về việc lấy đồng bạc Ngân hàng quốc gia Việt Nam làm đơn vị tiền tệ trong toàn quốc (trừ Nam Bộ) kể từ ngày 1-6-1953.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, ngày 21

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho Hội nghị cán bộ Tổng cục Cung cấp lần thứ nhất. Trong thư, Người bày tỏ niềm vui trước những kết quả đạt được của Tổng cục và căn dặn anh chị em: Phải luôn luôn nâng cao tinh thần trách nhiệm; phải thật lòng thương yêu binh sĩ, phải chỉnh đốn tổ chức và công tác; mở rộng dân chủ, thật thà phê và tự phê bình, gây phong trào thiết thực chống quan liêu, tham ô, lãng phí… nhằm phát triển và củng cố những kết quả đã đạt được.

Cùng ngày, hai bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 113:

– Bài Phát động quần chúng, thông qua câu chuyện một cán bộ nông hội giải thích cho bà con nông dân về chính sách ruộng đất, tác giả chỉ rõ: Cần phải có những chính sách và hình thức phù hợp với trình độ của nhân dân. Có như vậy mới hoàn thành được nhiệm vụ.

– Bài Huân chương bằng vàng, viết về kinh nghiệm phòng chống thiên tai của nhân dân và cán bộ huyện Thiệu Nguyên, tỉnh Hắc Long Giang (Trung Quốc). Huyện đã được vinh dự mang tên Huyện phong sản (huyện sản xuất phong phú nhất) và bí thư huyện được thưởng huân chương bằng vàng. Người nhắc nhở cán bộ và nhân dân ta cần gắn phong trào phát động quần chúng, thực hiện chính sách ruộng đất vớiphong trào thi đua tăng gia sản xuất, làm cho lương thực càng đầy đủ, nhân dân càng no ấm, lực lượng kháng chiến càng dồi dào.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 75.

– Biên niên sự kiện Lịch sử Hậu cần Quân đội nhân dân Việt Nam (1944-1954), Tổng cục Hậu cần xuất bản, 1986, tr. 341-343.

– Báo Nhân dân, số 113, từ ngày 21 đến ngày 25-5-1953.

Tháng 5, ngày 22

Nhân dịp ngày Quốc tế Lao động 1-5, Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng nhất, hạng nhì, hạng ba cho 36 cá nhân và tặng Bằng khen cho 25 cá nhân có nhiều thành tích xuất sắc trong sản xuất và chiến đấu.

– Báo Cứu quốc, số 2344, ngày 25-5-1953.

Tháng 5, ngày 25

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Thành phần kinh tế ở nước ta, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2344. Bài báo khái quát các thành phần kinh tế, tính chất và vai trò của nó trong hoạt động kinh tế của nước ta hiện nay (vùng tự do). Và chỉ rõ: Kinh tế nước ta hiện cónhững thành phần sau:

– Kinh tế địa chủ phong kiến, bóc lột địa tô.

– Kinh tế quốc doanh có tính chất xã hội chủ nghĩa…

– Các hợp tác xã tiêu thụ và hợp tác xã cung cấp có tính chất nửa xã hội chủ nghĩa.

– Kinh tế cá nhân của nông dân và của thủ công nghệ, họ thường tự túc, ít có gì bán mà cũng ít khi mua gì. Đó là một thứ kinh tế lạc hậu.

– Kinh tế tư bản tư nhân. Họ bóc lột công nhân nhưng đồng thời họ cũng góp phần vào xây dựng kinh tế…

– Kinh tế tư bản quốc gia là Nhà nước hùn vốn với tư nhân để kinh doanh và do Nhà nước lãnh đạo. Trong loại này, tư bản của tư nhân là chủ nghĩa tư bản. Tư bản của Nhà nước là chủ nghĩa xã hội.

– Báo Cứu quốc, số 2344, ngày 25-5-1953.

Tháng 5, ngày 26

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: 18 lần rồi, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 114. Tác giả nêu lên những nguyên nhân gây nên 18 lần thay đổi Chính phủ ở Pháp kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai và cho rằng việc Chính phủ Maye (Mayer) ở Pháp vừa sụp đổ ngày 22-5 là do bị sa lầy trong cuộc chiến tranh ở Đông Dương và do bị lệ thuộc vào Mỹ. Người kết luận: “Chỉ điều đó cũng đủ rõ: thế địch yếu, thế ta mạnh”.

– Báo Nhân dân, số 114, từ ngày 26 đến ngày 30-5-1953.

Tháng 5, cuối tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cảm ơn Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Liên Việt, Bộ Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, Đảng; các đoàn thể nhân dân, bộ đội, các đoàn dân công, các anh hùng và chiến sĩ thi đua, kiều bào ở nước ngoài, cá nhân đồng bào, các cháu thanh niên và nhi đồng cùng nhiều bầu bạn trên thế giới đã gửi thư, điện chúc mừng nhân dịp ngày sinh lần thứ 63 của Người. Cuối thư, Người hứa: “Tôi quyết đưa tất cả tinh thần và sức lực để cùng đồng bào và bộ đội đẩy mạnh kháng chiến đến thắng lợi, kiến quốc đến thành công, đặng góp phần vào công cuộc bảo vệ hòa bình thế giới”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t. 7, tr. 78.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)