Hồ Chí Minh – Biên niên tiểu sử – Tập 5 (Năm 1953 – Tháng 4)

Tháng 4, ngày 1

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Con voi với con muỗi, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 104. Bài báo đề cập đến nhận xét của một đại biểu Quốc hội Pháp khi đến thăm vùng tạm bị chiếm đã nói rằng, cuộc kháng chiến của nhân dân ta như một cuộc chiến tranh giữa “con muỗi với con voi”. Người phê phán đó là một nhận xét sai lầm và khẳng định:

“Nay tuy châu chấu đấu voi,
Nhưng mai voi sẽ bị lòi ruột ra”.

– Báo Nhân dân, số 104, từ ngày 1 đến ngày 5-4-1953.

Tháng 4, ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho các đơn vị bộ đội ta có nhiệm vụ tác chiến ở Thượng Lào. Người nhắc nhở các cán bộ, chiến sĩ phải ghi nhớ “giúp nhân dân nước bạn tức là mình tự giúp mình” và để làm tròn nhiệm vụ, các chiến sĩ phải:

– Vượt mọi khó khăn, thi đua diệt địch, chiến đấu anh dũng.

– Nêu cao tinh thần quốc tế, tôn trọng chủ quyền, tôn trọng phong tục tập quán, kính yêu nhân dân.

– Giữ gìn kỷ luật, giữ gìn danh dự.

– Có quyết tâm cao và tranh được nhiều thắng lợi.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng tới ông M. Racôxi (M. Rakosi), Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòa nhân dân Hunggari nhân dịp kỷ niệm lần thứ tám ngày nhân dân Hunggari được giải phóng khỏi ách thống trị của bọn phát xít xâm lược Hítle (4-4-1945 – 4-4-1953).

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Cách mạng và kháng chiến, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2307. Bài báo chỉ rõ: Trước đây Việt Nam là một nước thuộc địa và phong kiến, cách mạng Việt Nam là cách mạng dân tộc dân chủ mới, chống phong kiến rồi tiến dần lên chủ nghĩa xã hội. Ngày nay, nước ta lập thành Nhà nước dân chủ cộng hòa, nhưng đế quốc Pháp và Mỹ muốn cướp nước ta mà đồng minh của chúng là địa chủ phong kiến, cho nên ta phải kháng chiến cứu nước.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 64, 65.

– Báo Cứu quốc, số 2307, ngày 3-4-1953.

Tháng 4, ngày 6

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Chế độ nhà nước dân chủ cộng hòa, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2309, ca ngợi chế độ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã đánh đổ nền thống trị của đế quốc và phong kiến, đưa nhân dân ta lên con đường vẻ vang. Tác giả kết luận: Nhà nước ta đã trở thành Nhà nước của nhân dân.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nhân dịp Hội nghị quốc tế bảo vệ quyền lợi thanh niên, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân,số 105, viết về Hội nghị thanh niên 70 nước vừa họp ở Viên (Thủ đô nước Áo) để thảo luận những biện pháp giữ gìn và bảo vệ quyền lợi của thanh niên. Bài báo chỉ rõ: Thanh niên Việt Nam muốn giữ gìn và bảo vệ quyền của mình phải hăng hái tham gia kháng chiến, ra sức rèn luyện phẩm chất cách mạng, không quản ngại khó khăn gian khổ, hy sinh, phải yêu lao động, bảo vệ của công, chống quan liêu, tham ô, lãng phí, yêu Tổ quốc, dũng cảm hy sinh vì Tổ quốc. Phải gắn lòng yêu nước nồng nàn với tinh thần quốc tế chân chính, trung thành vớinhân dân, với Đảng và Chính phủ.

– Báo Cứu quốc, số 2309, ngày 6-4-1953.

– Báo Nhân dân, số 105, từ ngày 6 đến ngày 10-4-1953.

Tháng 4, trước ngày 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Bộ Chính trị nghe đồng chí Võ Nguyên Giáp báo cáo về kế hoạch mở chiến dịch Thượng Lào. Người nhắc nhở: Phải chú ý chính sách đoàn kết quốc tế.

– Võ Nguyên Giáp: Một số ý kiến về kháng chiến chống Pháp, tài liệu đánh máy, lưu tại Viện Hồ Chí Minh.

Tháng 4, ngày 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện tại lớp chỉnh Đảng Trung ương khoá III. Người đã điểm lại tình hình thế giới sau Cách mạng Tháng Mười Nga: phe đế quốc ngày càng suy yếu, phe dân chủ hoà bình ngày càng mạnh lên và liên hệ với tình hình nước ta để nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải làm tốt chính sách ruộng đất, không được tham ô, lãng phí, phải gương mẫu, thẳng thắn nhận khuyết điểm và phê bình tốt, có làm được những điều trên thắng lợi của ta mới nhanh chóng được.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 68-72.

Tháng 4, ngày 12

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 149/SL, về Chính sách ruộng đất, gồm hai chương: Chương I: Nội dung chính sách ruộng đất; Chương II: Cơ quan thi hành.

– Sắc lệnh số 150/SL, về việc lập Tòa án nhân dân đặc biệt, gồm 14 điều quy định về mục đích, nhiệm vụ, tổ chức, thành phần, quyền hạn và lề lối làm việc của Tòa án nhân dân đặc biệt, nhằm bảo đảm thi hành chính sách ruộng đất.

– Sắc lệnh số 151/SL, về việc trừng trị những địa chủ chống pháp luật (ở những nơi phát động quần chúng), gồm 14 điều quy định nhữnghành động chống lại pháp luật, hình thức và mức độ xử phạt đối với những hành động đó.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 4, ngày 16

Hai bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 107:

– Bài Lực lượng to lớn của quần chúng, chỉ rõ: “Lực lượng của quần chúng là vô cùng to lớn. Quần chúng đã tự giác, tự động thì việc gì to mấy, khó mấy cũng làm được”.

– Bài Chống bệnh quan liêu, mệnh lệnh và làm trái pháp luật, giới thiệu tóm tắt bản báo cáo của An Tử Văn, Thứ trưởng Bộ Tổ chức của Đảng Cộng sản, kiêm Bộ trưởng Bộ Nhân sự của Chính phủ Trung Quốc nói về ý nghĩa, nội dung, quá trình tiến hành và kết quả của cuộc vận động ba chống (quan liêu, tham ô, lãng phí) ở Trung Quốc.

– Báo Nhân dân, số 107, từ ngày 16 đến ngày 20-4-1953.

Tháng 4, ngày 17

Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì phiên họp Hội đồng Chính phủ. Người đọc báo cáo về tình hình thế giới và trong nước từ cuối tháng 3 đến trung tuần tháng 4-1953, khẳng định phe đế quốc đang lúng túng và bị động,
phe ta ngày càng chủ động, mọi mặt công tác của ta đều tiến bộ.

Tổng kết phiên họp, Người nhận định: Tình hình quốc tế tuy có lợi cho ta, song chúng ta không được chủ quan, tự mãn. Với những mặt thuận lợi và tiến bộ đó, năm nay chúng ta có thể có sự chuyển hướng khá mạnh về chính trị, quân sự và kinh tế.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nhân dân dân chủ chuyên chính, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2317. Bài báo nêu bật sự khác biệt giữa nhà nước của ta với nhà nước cũ của thực dân phong kiến và chỉ rõ: Nhà nước của ta là nhà nước của nhân dânchống đế quốc và phong kiến, tính chất của nó là nhân dân dân chủ chuyên chính (dân chủ với nhân dân và chuyên chính với kẻ địch). Tất cả mọi quyền lực đều là của nhân dân, do giai cấp công nhân lãnh đạo, lấy công nông liên minh làm nền tảng.

– Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Báo Cứu quốc, số 2317, ngày 17-4-1953.

Tháng 4, ngày 20

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Mặt trận dân tộc thống nhất (Liên Việt) ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 2319. Bài báo chỉ rõ: Trong cách mạng dân tộc dân chủ và trong công cuộc kiến thiết đất nước, bốn giai cấp: công nhân, nông dân, tiểu tư sản và tư sản dân tộc đều là động lực của cách mạng. Cần đoàn kết tổ chức lại thành Mặt trận dân tộc thống nhất to lớn mạnh mẽ để góp phần đẩy mạnh sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc mau tới thắng lợi.

– Báo Cứu quốc, số 2319, ngày 20-4-1953.

Tháng 4, ngày 21

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn về vấn đề quân sự (bao gồm tình hình chiến sự, kế hoạch chỉnh quân chính trị, sửa đường vận tải), vấn đề phát động quần chúng, kế hoạch triệu tập Hội nghị toàn quốc và chế độ làm việc của các đồng chí Trung ương, kiến nghị bảo vệ sức khỏe cho Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Cùng ngày, hai bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 108:

– Bài Tinh thần yêu nước, Người cho biết: Nhân kỷ niệm ngày Đảng ra hoạt động công khai, các giới đồng bào từ Nam chí Bắc đã gửi nhiều thư tới Người báo cáo những việc đã làm, thể hiện lòng yêu nước của mình. Người khẳng định: “Già trẻ gái trai đều kháng chiến”, nhờ tinh thần yêu nước đó mà “ta càng thắng, giặc càng thua” và cuộc kháng chiến của ta nhất định thắng lợi.

– Bài Kênia anh dũng, ca ngợi cuộc đấu tranh của nhân dân Kênia chống thực dân Anh giành độc lập dân tộc và nêu rõ: Cuộc đấu tranh chính nghĩa đó nhất định thắng lợi, nhân dân Việt Nam đồng tình và ủng hộ nhân dân Kênia.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, Phông Ban Chấp hành Trung ương khóa II.

– Báo Nhân dân, số 108, từ ngày 21 đến ngày 25-4-1953.

Tháng 4, ngày 26

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Tình hình khó khăn của Pháp, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 109, viết về sự lệ thuộc của Pháp vào Mỹ trong cuộc chiến tranh xâm lược Đông Dương đã gây ra những hậu quả xấu trong đời sống của nhân dân Pháp. Bài viết cho biết, mặc dù được Mỹ giúp đỡ, thực dân Pháp vẫn liên tiếp thất bại, nhân dân các nước Đông Dương vẫn cùng nhân dân Pháp đoàn kết đấu tranh chống kẻ thù chung.

– Báo Nhân dân, số 109, từ ngày 26-4 đến ngày 1-5-1953.

Tháng 4, ngày 30

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 156/SL, giải thể Nha Công chính Hỏa xa và thành lập một cơ quan mới là Nha Công chính trực thuộc Bộ Giao thông Công chính, làm nhiệm vụ chỉ đạo công tác thủy nông, đê điều, vận tải và các công tác công chính khác.

– Sắc lệnh số 157/SL, bổ nhiệm chức Giám đốc Vụ Quản lý xuất nhập khẩu thuộc Bộ Công thương.