Tháng 5, ngày 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi anh chị em lao động cả nước nhân ngày Quốc tế Lao động 1-5. Người kêu gọi giai cấp công nhân, nhân dân lao động đẩy mạnh phong trào thi đua ái quốc “để chuẩn bị đầy đủ đặng chuyển mạnh sang tổng phản công. Trọng tâm thi đua là:

Quân đội thi đua giết giặc lập công,

Công nhân thi đua tăng gia sản xuất,

Nông dân thi đua sản xuất lương thực,

Trí thức thi đua sáng tác, phát minh,

Cán bộ thi đua cần, kiệm, liêm, chính,

Toàn dân thi đua tích cực tham gia kháng chiến”.

Cùng ngày, báo Nhân dân, số 6, đăng bài của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Đảng Lao động Việt Nam với lao động trí óc, ký bút danh C.B, sau khi nhắc lại Tuyên ngôn của Đảng ta “Đảng Lao động Việt Nam sẽ gồm những công nhân, nông dân và lao động trí óc yêu nước nhất, hăng hái nhất, cách mạng nhất” và “Lao động trí óc cần được khuyến khích giúp đỡ, phát triển tài năng”, Người chỉ rõ: “lao động trí óc có nhiệm vụ rất quan trọng trong sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc, trong công cuộc hoàn thành dân chủ mới để tiến đến chủ nghĩa xã hội” và “Muốn đạt mục đích ấy, trí thức ta cần cải tạo tư tưởng, sửa đổi lề lối làm việc”.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 13/SL, bãi bỏ các thứ đóng góp về nông nghiệp cho ngân sách toàn quốc và quỹ địa phương như: thuế điền thổ, thóc công lương, thóc nộp cho quỹ xã, thóc đắp đường… bãi bỏ việc mua thóc định giá; đặt chế độ thu thuế nông nghiệp bằng thóc tính theo hoa lợi.

– Sắc lệnh số 14/SL, thành lập cơ quan Sở Kho thóc trong Bộ Tài chính và nhập Cục Tiếp tế vận tải thuộc Bộ Kinh tế vào Sở Kho thóc.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 6, tr. 200-201, 202-204.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, đầu tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho cán bộ và chiến sĩ Trung đoàn 209 cảm ơn các chiến sĩ đã gửi biếu Người một món quà quý: đó là lá cờ Pháp – chiến lợi phẩm trong chiến thắng Mạo Khê. Người mong muốn các chiến sĩ “thi đua diệt nhiều địch, cướp nhiều súng, lấy nhiều cờ, thắng nhiều trận hơn nữa”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 6, tr. 223.

Tháng 5, trước ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho đồng bào tỉnh Quảng Yên ²⁾ khen ngợi những thành tích của đồng bào “đã hết lòng giúp công, giúp của, giúp đỡ bộ đội, săn sóc thương binh.

Nhờ vậy mà bộ đội ta đã giết được nhiều giặc, thu được nhiều thắng lợi trong chiến dịch đường số 18 ³⁾.

– Báo Quân đội nhân dân, số 25, ngày 4-5-1951.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 6, tr. 205.

Tháng 5, ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự Hội nghị Bộ Chính trị bàn về vấn đề quân sự và ngân sách kháng chiến. Sau khi bàn bạc, Người giao cho một số đồng chí chỉ đạo việc nghiên cứu chế tạo, lắp súng ĐKZ ở Vân Nam (Trung Quốc) rồi chuyển về.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, Phông Ban Chấp hành Trung ương khóa II.

Tháng 5, ngày 6

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 15/SL, thành lập và quy định nhiệm vụ cho tổ chức Ngân hàng quốc gia Việt Nam.

– Sắc lệnh số 16/SL, bổ nhiệm ông Nguyễn Lương Bằng giữ chức Tổng Giám đốc và ông Lê Viết Lượng giữ chức Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng quốc gia Việt Nam.

– Sắc lệnh số 17/SL, bãi bỏ Nha Ngân khố quốc gia và Nha Tín dụng sản xuất thuộc Bộ Tài chính và giao mọi công việc của Nha Ngân khố quốc gia và Nha Tín dụng sản xuất cho Ngân hàng quốc gia phụ trách.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, ngày 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen học sinh Trường phổ thông Việt Bắc đã lao động, tiết kiệm được một số tiền để giúp vào việc mua công trái.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Kinh tế Liên Xô thành công lớn, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 7, nhân dịp kỷ niệm ngày Liên Xô chiến thắng phát xít Đức (9-5). Bằng những dẫn chứng về kinh tế – xã hội, tác giả khẳng định sự phát triển của Liên Xô “càng khuyến khích lòng tự tin hăng hái của nhân dân các nước dân chủ mới, gồm cả Việt Nam ta” và khuyến khích nhân dân ta “cố gắng theo gương thi đua của nhân dân Liên Xô”.

– Báo Nhân dân, số 7, ngày 7-5-1951.

– Tài liệu đánh máy, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, ngày 12

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 19/SL, cho phép Ngân hàng quốc gia Việt Nam được phát hành hai loại giấy bạc loại hai mươi đồng (20đ) và năm mươi đồng (50đ).

– Sắc lệnh số 20/SL, ấn định một đồng Việt Nam do Ngân hàng quốc gia Việt Nam phát hành có giá trị bằng mười đồng do Bộ Tài chính phát hành.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, ngày 13

Chủ tịch Hồ Chí Minh điện cho Đại hội Liên khu Việt Bắc họp ở Yên Bái phải giải quyết vấn đề lương thực, thực hiện đúng kế hoạch tài chính.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, tr. 412.

Tháng 5, ngày 14

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 22/SL, về việc đổi tên Bộ Kinh tế thành Bộ Công thương.

– Sắc lệnh số 22/SL, về việc thành lập Sở Mậu dịch, một cơ quan kinh doanh trong Bộ Công thương; bãi bỏ Cục Ngoại thương và Sở Nội thương được thành lập năm 1947 và năm 1950.

– Sắc lệnh số 23/SL, cho phép Bộ Giao thông Công chính phát hành hai loại tem in hình “Chủ tịch Hồ Chí Minh”, loại 20 đồng (gồm hai triệu con tem), loại 100 đồng (gồm ba triệu con tem).

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, ngày 15

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư đến Đại hội đại biểu Đảng bộ Liên khu Việt Bắc lần thứ nhất. Trong thư, Người lưu ý các đại biểu về những vấn đề cấp bách nhất là vấn đề thiếu lương thực, việc tạm vay thóc chiêm và vấn đề thuế nông nghiệp. Người yêu cầu: Đại hội đại biểu Đảng bộ Liên khu Việt Bắc cần phải thảo luận ba điểm này và quyết định kế hoạch để thi hành cho thiết thực và hợp lý, cho được việc và dân khỏi than phiền.

– Văn kiện Đảng bộ Liên khu Việt Bắc, t. VII, tr. 12.

– Quân đội nhân dân Việt Nam – Bộ Tư lệnh Quân khu I: Tổng kết chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ chiến lược quân sự của Liên khu Việt Bắc trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1990, t.1, tr. 58.

Tháng 5, ngày 16

Chủ tịch Hồ Chí Minh nghe ông Lê Văn Hiến, Bộ trưởng Bộ Tài chính báo cáo kết quả hội nghị tài chính. Sau đó, Người đề nghị ngành tài chính phải có chính sách khuyến khích sản xuất lương thực, thu thuế công thương nghiệp để có nhiều thóc gạo cho bộ đội ăn no, đánh thắng.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 24/SL, chỉ định ông Trần Vỹ, Chỉ huy trưởng mặt trận Hà Nội làm Ủy viên quân sự Ủy ban kháng chiến hành chính Hà Nội thay ông Phùng Thế Tài.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 2, tr. 413.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, trước ngày 17

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ cho phép Hội hồng thập tự Việt Nam trao trả cho quân đội Pháp hài cốt đã hỏa thiêu của tướng Háctơman.

– Báo Cứu quốc, số 1823, ngày 22-5-1951.

Tháng 5,  ngày 19

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đại biểu Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận,… đến chúc thọ Người nhân ngày sinh. Nói chuyện với các đại biểu, Người chỉ rõ: “Khả năng của nhân dân rất nhiều, nhưng cán bộ phải biết giải thích cho nhân dân hiểu rõ”, mọi người sẽ nô nức phục vụ và việc gì cũng sẽ làm được.

Sau đó, Người tiếp các nhà báo. Trả lời câu hỏi của các nhà báo về chính sách của Chính phủ, Người nói:

“Thống nhất tài chính,

Chỉnh đốn biên chế,

Thu thuế nông nghiệp,

 Đẩy mạnh thi đua.

đều nhằm mục đích làm cho kháng chiến tiến mạnh, tăng gia sản xuất được nhiều và việc đóng góp của đồng bào được giản đơn, tiện lợi hơn”.

Ngoài ra, Người còn trả lời một số câu hỏi về quan hệ quốc tế và vấn đề hòa bình thế giới.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Quyết định số 25-QĐ, ân xá cho một phạm binh thuộc Đại đoàn 308 và ân giảm hạn tù cho 16 phạm binh khác.

– Báo Cứu quốc, số 1822, 1827, ngày 21 và 28-5-1951.

– Bản chụp Quyết định, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, sau ngày 19

Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh máy thư gửi hàng binh Pháp Anbe Clavie (Albert Clavier). Toàn văn bức thư như sau:

“Anbe ⁴⁾ thân mến,

Rất cảm ơn vì những lời cháu đã chúc Bác nhân sinh nhật Bác và vì đóng góp của cháu vào phong trào mua công trái của chúng tôi. Chúc cháu đạt kết quả trong công việc, trong học tập cũng như trong việc thi đua trồng rau xanh.

Chào thân ái

Bác Hồ”

– Bút tích bức thư (bằng tiếng Pháp), lưu tại Trung tâm lưu trữ quốc gia I, Phông Phủ Thủ tướng.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia,  Hà Nội, 2002, t. 6, tr. 224.

Tháng 5, ngày 20

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cảm ơn Quốc hội, Chính phủ, đồng bào trong nước và kiều bào nước ngoài, bộ đội và các cơ quan, đoàn thể nhân dân, các bà mẹ chiến sĩ và anh em thương binh, các cháu thanh niên và nhi đồng, bà con Hoa kiều và các nhân sĩ bạn bè ngoại quốc đã gửi quà, thư, điện chúc thọ nhân ngày sinh của Người.

Người viết: “Tuổi tuy hơi già, nhưng vì nước ta trẻ, dân ta trẻ, cho nên tinh thần và lực lượng tôi vẫn trẻ. Để báo đáp lòng yêu mến của đồng bào, tôi xin hứa rằng: Với sự giúp đỡ của Quốc hội và Chính phủ, với sự đôn đốc và ủng hộ của toàn dân, với ý chí kiên quyết thi hành mệnh lệnh của cán bộ và bộ đội, tôi quyết đưa cả tinh thần và lực lượng để phụng sự Tổ quốc, và hướng dẫn đồng bào cùng bộ đội đi đến:

Kháng chiến thắng lợi,

Kiến quốc thành công

Và  góp phần vào sự nghiệp giữ gìn dân chủ, hòa bình thế giới”.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Tự phê bình, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 9. Mở đầu bài báo Người viết:

“Dao có mài, mới sắc

Vàng có thui, mới trong

Nước có lọc, mới sạch.

Người có tự phê bình, mới tiến bộ”.

Và khẳng định: Đảng cũng thế. Người giải thích “Tự phê bình” là gì? và “tự phê bình phải thế nào?”, rồi chỉ rõ “Đảng đòi hỏi đảng viên và yêu cầu đồng bào thật thà tự phê bình, kiên quyết sửa khuyết điểm, để cùng nhau tiến bộ, để làm cho kháng chiến mau thắng lợi, kiến quốc mau thành công”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 6, tr. 213, 209-212.

– Báo Nhân dân, số 9, ngày 20-5-1951.

Tháng 5, ngày 25

Chủ tịch Hồ Chí Minh lên đường đến địa điểm họp Bộ Chính trị (mở rộng) dự kiến sẽ khai mạc vào ngày 25-5. Trời mưa to, nước suối dâng cao, Người đã bơi qua suối trong khi phần lớn số cán bộ không đến dự họp được.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 2, tr. 415.

Tháng 5, ngày 26

Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì cuộc họp Bộ Chính trị (mở rộng) bàn về công tác tài chính, thuế nông nghiệp, công thương nghiệp và phát hành tiền tệ.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 2, tr. 416.

Tháng 5, ngày 27

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhan đề Hiện tình thế giới, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 10. Với những dẫn chứng cụ thể, Người chỉ rõ “Mỹ, Anh, Pháp là thủ phạm gây chiến tranh thế giới”, “Liên Xô là thành trì hòa bình thế giới” và nêu lên sự phát triển mạnh mẽ của phong trào hòa bình trên toàn cầu. Đồng thời, Người nhấn mạnh: Việt Nam phải hăng hái ủng hộ phong trào hòa bình thế giới bằng cách “ra sức kháng chiến để tiêu diệt thực dân Pháp và đánh đổ can thiệp Mỹ” và đẩy mạnh thi đua ái quốc làm cho kháng chiến mau thắng lợi. Cuối cùng, Người khẳng định: “Nguy cơ chiến tranh thế giới tuy to, nhưng chúng ta cố gắng, nhân dân toàn thế giới cố gắng, thì lực lượng gây chiến phe Mỹ sẽ thua, lực lượng dân chủ hòa bình phe ta chắc thắng”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 6, tr. 215-220.

Tháng 5, khoảng giữa tháng đến trước ngày 28

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự Hội nghị cán bộ quân sự trước khi bước vào chiến dịch Quang Trung ⁵⁾. Người căn dặn: Muốn lấy được lòng dân, chúng ta cần phải làm cho nhân dân thấy chúng ta là bộ đội con em của dân, từ nhân dân mà ra. Chúng ta phải hết sức trau dồi và giữ vững kỷ luật chính trị. Nhưng như vậy cũng chưa đủ, chúng ta còn phải đánh cho thắng nữa mới được. Đánh thắng, giành lấy thắng lợi quân sự cũng tức là đặt cơ sở cho thắng lợi chính trị, tạo điều kiện thực hiện mục đích chính trị.

Cũng trong thời gian này Người căn dặn đồng chí Võ Nguyên Giáp chú trọng công tác vận động đồng bào công giáo. Người còn chỉ rõ: Trung ương cũng có chỉ thị cho khu ủy về vấn đề này.

– Sư đoàn 304, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1980, t. 1, tr. 34-35.

– Võ Nguyên Giáp: Một số ý kiến về kháng chiến chống Pháp, tài liệu đánh máy, lưu tại Viện Hồ Chí Minh.

Tháng 5, ngày 28

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Quyết định số 26-QĐ, ân giảm tội cho 5 phạm nhân và bác đơn xin ân giảm của 6 phạm nhân khác.

– Bản chụp Quyết định, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)