Tháng 10, ngày 2

Trong Thư gửi nhi đồng cả nước nhân dịp Tết Trung thu, Chủ tịch Hồ Chí Minh khen ngợi “Trung thu này, các cháu tiến bộ nhiều, cũng như kháng chiến ta tiến bộ nhiều”. Người tin chắc: “Bất kỳ ở đâu, tinh thần các cháu cũng đều hăng hái vui vẻ. Vì các cháu đều biết rằng: giặc Pháp và phản động Mỹ không thể ăn cướp ông trăng Trung thu của các cháu”. Người hứa với nhi đồng cả nước: “Đến ngày kháng chiến thắng lợi, thì Bác cháu ta sẽ cùng nhau ăn những cái Tết Trung thu rất vui vẻ, sung sướng tưng bừng”.

– Báo Sự thật, số 143, ngày 2-10-1950.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 6, tr. 98-99.

Tháng 10, ngày 6

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện tới các chiến sĩ mặt trận Cao – Bắc – Lạng sau khi Đông Khê được giải phóng, địch buộc phải rút khỏi Cao Bằng.

Bức điện có đoạn:

“Hiện nay tình hình rất có lợi cho ta. Vậy các chiến sĩ phải quyết tâm tiêu diệt địch cho kỳ hết để giành lấy toàn thắng.

Bác theo dõi cuộc chiến đấu anh dũng của các chú từng giờ. Bác sẽ có giải thưởng đặc biệt cho những bộ đội và chiến sĩ nào lập chiến công nhiều nhất”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 142/SL, bổ nhiệm Phó Đổng lý văn phòng Bộ Nội vụ thay ông Trần Hữu Dực được chỉ định giữ chức vụ khác.

– Sắc lệnh số 143/SL, bổ nhiệm ông Trần Hữu Dực, nguyên Phó Đổng lý văn phòng Bộ Nội vụ giữ chức Phó Chủ nhiệm Tổng cục Cung cấp Bộ Tổng tư lệnh.

– Sắc lệnh số 144/SL, thành lập trong Bộ Canh nông một vụ hợp tác xã nông nghiệp chuyên trách về các tổ chức hợp tác nông nghiệp trong toàn quốc.

– Sắc lệnh số 145/SL, bổ nhiệm Giám đốc Vụ Hợp tác xã nông nghiệp Bộ Canh nông.

– Hồ Chí Minh với các lực lượng vũ trang nhân dân, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1975, tr. 88.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 6, tr. 102.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 10, ngày 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi các chiến sĩ ở mặt trận Đông Khê sau khi binh đoàn Lơpagiơ bị tiêu diệt. Người viết: “Từ ngày kháng chiến đến nay, trận này là trận đầu tiên bộ đội ta đánh vận động liên tiếp luôn mấy ngày. Đó là một cuộc thử thách lớn…

Các chú đã hoàn thành bảy phần mười cuộc thử thách một cách dũng cảm. Các chú cố gắng mà tiêu diệt nốt binh đoàn Sáctông nhé.

Bác và Tổng Tư lệnh đã ra lệnh khao các chú một bữa thịt bò”.

Cùng ngày, Người làm việc với Tướng Trần Canh, cố vấn quân sự Trung Quốc.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 6, tr. 103.

– Hoàng Tranh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc, Nxb. Giải phóng quân, Bắc Kinh, 1987, tr. 131 (bản Trung văn).

Tháng 10, trước ngày 9

Trong không khí chiến thắng của Chiến dịch Biên giới, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi tặng Tướng Trần Canh một chai rượu sâm banh chiến lợi phẩm kèm theo một bài thơ chữ Hán. Bài thơ mượn ý bài Lương Châu từ của Vương Hàn, nhà thơ đời Đường (Trung Quốc), để diễn tả vui mừng trước thắng lợi:

“Hương tân” mỹ tửu dạ quang bôi,

Dục ẩm tỳ bà mã thượng thôi.

Túy ngoạ sa trường quân mạc tiếu

Địch nhân hưu phóng nhất nhân hồi.

Dịch thơ:

“Sâm banh” rượu ngọt chén lưu ly,

Toan nhắp, tỳ bà dục ngựa đi.

Say khướt sa trường cười chớ vội,

Chẳng cho địch thoát một tên về ¹²⁾.

– Thơ chữ Hán Hồ Chí Minh, Nxb. Văn học, Hà Nội, 1990, tr. 39-40.

Tháng 10, ngày 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết gửi Tướng Trần Canh một bức thư bằng chữ Hán. Toàn văn bức thư (dịch sang tiếng Việt) như sau:

“Anh Đông ¹³⁾:

1- Cần đề phòng máy bay địch bắn phá.

2- Đề nghị viết tóm tắt lại thành văn bản mấy điểm trước mắt chúng tôi cần làm mà hôm qua anh nói với tôi. Ví dụ:

a/ Khen thưởng bộ đội, động viên nhân dân

b/ Sửa đường, chuẩn bị “rời đô”

c/ Huấn luyện cán bộ, chấn chỉnh bộ đội…

d/ Tạm thời xác định phương hướng trận đánh sau, chuẩn bị triển khai chiến dịch này…

Chúc anh mạnh khoẻ.

9/10

Đinh của anh ¹⁴⁾“.

– Hoàng Tranh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc, Nxb. Giải phóng quân, Bắc Kinh, 1987, tr. 131 (bản Trung văn).

– Sách ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc, Nxb. Đại bách khoa toàn thư Trung Quốc, Bắc Kinh, 1995, tr. 46.

Tháng 10, ngày 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 146/SL, chỉ định ông Trần Sâm, Tư lệnh Bộ Tư lệnh địa phương Liên khu IV, làm Uỷ viên quân sự Uỷ ban kháng chiến hành chính Liên khu IV.

– Sắc lệnh số 147/SL, quy định “các uỷ viên Uỷ ban kháng chiến hành chính các cấp xã, tỉnh, từ nay trở đi lại bầu theo thể lệ cũ như đã định trong Sắc lệnh số 63 ngày 22-11-1945 và thủ tục giải quyết trong những trường hợp đặc biệt.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 10, ngày 11

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Đại đoàn Thất Khê (Đại đoàn 308).

Nói chuyện với cán bộ và chiến sĩ, Người phân tích tình hình thế giới, trong nước, ý nghĩa thắng lợi của Chiến dịch Biên giới. Người nhắc nhở một số cán bộ không nên bắt chước lối ăn mặc của địch dây dợ lằng nhằng ở vai, ở túi…

– Phạm Chí Nhân: Điện Biên Phủ – lắng đọng và suy ngẫm, Nxb. Văn hoá Thông tin, Hà Nội, 1994, tr. 36.

Tháng 10, ngày 12

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi ông Phan Phác, Tổng Tham mưu phó, trực tiếp phụ trách Ban tham mưu Mặt trận Biên giới, yêu cầu đưa Người đến gặp nhóm sĩ quan cao cấp Pháp vừa bị ta bắt trong chiến dịch.

Sau đó, với danh nghĩa “Cố vấn chính trị của mặt trận”, Người cải trang giống như một người bị thương ở đầu đến gặp các tù binh: Trung tá Lơpagiơ, chỉ huy binh đoàn Baya và Thiếu tá quân y Đuyarít.

Tiếp đó, Người gặp Trung tá Sáctông, chỉ huy trưởng phân khu Cao Bằng.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.

– Bác Hồ gặp các tù binh sĩ quan Pháp trong Chiến dịch Biên giới, Tạp chí Lịch sử quân sự, số 22, tháng 10-1987.

Tháng 10, ngày 14

Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ, gửi thư cám ơn và khen ngợi đồng bào Cao – Bắc – Lạng nhân dịp chiến thắng Biên giới.

Người căn dặn: “Để tiêu diệt hết giặc Pháp, để chống lại bọn can thiệp Mỹ, để giải phóng hoàn toàn Tổ quốc, chúng ta còn phải vượt qua bao nhiêu sự khó khăn cực khổ nữa. Chúng ta chớ vì thắng lợi mà chủ quan khinh địch”. Và kêu gọi: “Đồng bào Cao – Bắc – Lạng đã làm kiểu mẫu trong việc động viên nhân lực, vật lực, tài lực cho kháng chiến. Tôi chắc rằng đồng bào ba tỉnh ta sẽ luôn luôn cố gắng thêm để giữ lấy địa vị vẻ vang”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 6, tr. 104-105.

Tháng 10, ngày 23

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm và nói chuyện với Hội nghị tổng kết Chiến dịch Lê Hồng Phong II ¹⁵⁾.

Trong bài phát biểu, Người lưu ý một số điểm cụ thể cần tổng kết: đề cao kỷ luật; triệt để thi hành mệnh lệnh cấp trên; thương yêu đội viên; tôn trọng nhân dân; giữ gìn của công và chiến lợi phẩm; thành thật tự phê bình và phê bình. Người rút ra bài học kinh nghiệm lớn: 1- Trung ương lãnh đạo sáng suốt. Các cấp địa phương chỉ đạo đúng đắn. Các cơ quan quân, dân, chính đoàn kết, phối hợp chặt chẽ, hành động nhất trí; 2- Chiến sĩ ta rất hăng hái, anh dũng; 3- Nhân dân ta rất tốt; 4- Giặc chủ quan. Ngoài ra, Người còn đề cập đến một số điểm vềcông tác tuyên truyền; chống tư tưởng chủ quan khinh địch; phải tranh thủ thời gian và phải tuyệt đối giữ bí mật.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 6, tr. 108-112.

Tháng 10, ngày 30

Trong Lời kêu gọi và khuyên nhủ các chiến sĩ, đăng trên báo Sự thật, số 147, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ: Trong trận này, ta đã giành hai thắng lợi: “Thắng lợi thứ nhất, chúng ta đã tiêu diệt địch và đã giải phóng Cao Bằng, Đông Khê, Thất Khê. Thắng lợi thứ hai là ta đã thấy rõ những ưu điểm và khuyết điểm của ta”. Người căn dặn: “Chúng ta chớ vì thắng lợi mà kiêu căng, chủ quan khinh địch. Chúng ta phải nhớ rằng: trong toàn cuộc trường kỳ kháng chiến thì thắng lợi này chỉ mới là một bước đầu. Chúng ta còn phải đánh và phải thắng nhiều trận gay go hơn, to tát hơn nữa mới đi đến thắng lợi hoàn toàn”.

– Báo Sự thật, số 147, ngày 30-10-1950.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 6, tr. 106-107.

Tháng 10, khoảng cuối tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Bệnh viện Thuỷ Khẩu ¹⁶⁾.

Người đi một vòng qua cả ba khu điều trị, đến tận giường thăm hỏi từng thương binh bất động. Gặp gỡ và nói chuyện với thương binh nhẹ tại vườn chuối của bệnh viện, Người báo tin: “Quân ta thắng lợi rồi, ta không còn bị bao vây, cửa đã mở ra thế giới, Đảng và Bác không quên công lao của các chiến sĩ đã ngã xuống hoặc bị thương tật”.

Sau đó, Chủ tịch tiếp chuyện thân mật với một số cán bộ, nhân viên Trung Quốc công tác tại bệnh viện.

– Lịch sử Quân y viện 108 anh hùng, Tổng cục Hậu cần Quân đội nhân dân Việt Nam, 1990, tr. 15.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)