Tháng 9, ngày 2

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm anh chị em cán bộ, nhân viên Văn phòng Trung ương Đảng.

Người bước vào hội trường, ngồi xuống trước rồi bảo mọi người ngồi xuống theo. Các cán bộ, thanh niên khoẻ mạnh, nhanh chân đến trước vây xung quanh Chủ tịch. Các chị, các cô vì có các cháu nhỏ đi theo không chen kịp, đành ngồi phía sau hội trường.

Khi được báo cáo là anh chị em đã đến đủ, Người nói:

– Để ổn định trật tự cho buổi “diễn thuyết” được thành công, các cô các chú phải ngồi đúng vị trí của mình. Riêng diễn giả được phép thay đổi chỗ.

Người đứng dậy đi xuống cuối hội trường hô:

– Đằng sau, quay!

Rồi bắt đầu nói chuyện ngay.

Thế là các chị, các cô, các cháu nhỏ lại được gần Người nhất.

Trong ngày, Chủ tịch trực tiếp đánh máy trả lời tám câu hỏi của phóng viên báo Praxa Thipatay (Thái Lan), ông Naiut Thorn Pholkul, về tình hình cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam. Về mối quan hệ Việt – Thái, Người tuyên bố: “Bao giờ Việt Nam cũng cần thân thiện với nước Thái, và nước Thái thân thiện với Việt Nam, vì chúng ta là bà con láng giềng”.

– Tài liệu lưu trữ của Viện Hồ Chí Minh.

– Tài liệu lưu trữ của Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, Bộ Quốc phòng.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 675-677.

Tháng 9, ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ toạ phiên họp Hội đồng Chính phủ để nghe báo cáo về tình hình thế giới trong hai tháng 7 và 8, báo cáo của các Bộ: Quốc phòng, Ngoại giao, Giáo dục, Nông nghiệp, v.v. và thảo luận một số vấn đề liên quan tới các Bộ trong chương trình công tác tháng 9.

Kết thúc Hội nghị, Chủ tịch nhắc lại những chỉ thị về việc chuẩn bị thu – đông và nhắc Hội đồng lưu ý sự biến chuyển nhanh chóng của thời cuộc để chuẩn bị đối phó với khó khăn, cũng như để nắm kịp thời cơ giành chiến thắng.

Trong thời gian họp, Người cùng đại biểu Quốc hội và Chính phủ tiếp Đoàn đại biểu kháng chiến hành chính Nam Trung Bộ do cụ Lê Đình Thám dẫn đầu, nghe Đoàn báo cáo tình hình kháng chiến ở địa phương và nhận tặng phẩm của đồng bào, các cơ quan và đoàn thể địa phương.

– Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 2, tr. 106.

Tháng 9, ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 102/SL, về việc thành lập Hội đồng Giáo dục.

– Sắc lệnh số 103/SL, quy định Nhà máy phốt phát Nghệ An là một doanh nghiệp quốc gia.

– Sắc lệnh số 104/SL, cấp thêm cho Cục tiếp tế vận tải 50 triệu đồng để dùng vào việc tiếp tế.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 9, ngày 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng bằng khen cho cán bộ công nhân Nhà máy cơ khí Trần Hưng Đạo ⁵⁾ về thành tích đã sản xuất được những máy móc cần thiết cho kháng chiến.

– Báo Hà Nội mới, ngày 18-4-1990.

Tháng 9, ngày 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 105/SL, bãi bỏ Sắc lệnh số 246/SL ngày 14-10-1948 và ấn định lại mức phí cấp hằng tháng của các vị trong Chính phủ kể từ ngày 1-8-1949.

– Sắc lệnh số 106/SL, bãi bỏ Sắc lệnh số 245/SL ngày 14-10-1948 và ấn định lại mức phí cấp hằng tháng của các vị trong Ban Thường trực Quốc hội kể từ ngày 1-8-1949.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 9, ngày 18

Tối, từ Khâu Lấu, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi thuyền xuôi theo sông Đáy về huyện lỵ Sơn Dương để thăm lớp học của cán bộ kháng chiến.

Trên sông, Người làm bài thơ:

ĐI THUYỀN TRÊN SÔNG ĐÁY

Dòng sông lặng ngắt như tờ,

Sao đưa thuyền chạy, thuyền chờ trăng theo.

Bốn bề phong cảnh vắng teo,

Chỉ nghe cót két tiếng chèo thuyền nan.

Lòng riêng riêng những bàn hoàn,

Lo sao khôi phục giang san Tiên Rồng.

Thuyền về, trời đã rạng đông,

Bao la nhuốm một màu hồng đẹp tươi.

– Ban Tuyên huấn Tỉnh uỷ Hà Tuyên: Bác Hồ với Hà Tuyên, 1986, tr. 91.

– Hồ Chí Minh: Thơ, Nxb. Văn học, Hà Nội, 1975, tr. 59.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t.5, tr.690.

Tháng 9, ngày 19

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư tới Hội nghị Trung du ⁶⁾. Trong thư, Người nêu rõ ý nghĩa của Hội nghị, phân tích tầm quan trọng về quân sự và kinh tế của các tỉnh trung du, biểu dương “đại đa số cán bộ, nhất là cán bộ Bắc Ninh, tinh thần vững chắc, tận tuỵ làm việc, hiểu các công tác, đi sát với dân”, đồng thời chỉ ra những khuyết điểm ở nhiều địa phương và yêu cầu các cán bộ phải kiên quyết tẩy trừ và giúp đồng chí mình tẩy trừ những khuyết điểm đó. “Phải làm sao cho các tỉnh trung du thành một phòng tuyến kiên cố của ta, một nghĩa địa mênh mông của giặc”.

–  Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 678-679.

Tháng 9, ngày 23

Lời cảm ơn đồng bào của Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc đồng bào đã bán gạo rẻ giúp Người khao thưởng bộ đội nhân dịp Quốc khánh, đăng trên báo Sự thật, số 119. Người viết:

“Sự thực là đồng bào khao thưởng bộ đội, chứ không phải riêng tôi.

Một lần nữa nhân danh tôi và nhân danh bộ đội, tôi trân trọng cảm ơn đồng bào, và gửi đồng bào lời chào thân ái và quyết thắng”.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 108/SL, bãi bỏ Hội đồng sản xuất kỹ nghệ thuộc Bộ Kinh tế.

– Sắc lệnh số 109/SL, bổ sung về việc truy tố những vụ vi phạm thể lệ mậu dịch.

– Sắc lệnh số 110/SL, về việc thành lập Ban căn cứ địa Việt Bắc.

– Báo Sự thật, số 119, ngày 23-9-1949.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 680.

Tháng 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Thư gửi các đồng chí Liên khu IV, nhân dịp ông Nguyễn Chí Thanh vào công tác.

Bức thư có đoạn:

“Xem lại những công việc trong thời kỳ vừa qua, các đồng chí đã lượm được khá ưu điểm:

Như nội bộ đoàn kết hơn, Bình – Trị – Thiên được chấn chỉnh hơn, sự lãnh đạo của đoàn thể tuy chưa được đều nhưng đã bao khoát hơn trước.

Nhưng vẫn còn nhiều khuyết điểm như:

– Còn nhiều xu hướng cá nhân, bản vị, địa phương.

– Sự lãnh đạo về chính quyền, nhất là về kinh tế, không được quán xuyến.

– Dân vận chưa được đầy đủ, Mặt trận chưa đoàn kết được tất cả thân sĩ, trí thức.

– Một số cán bộ chưa thực hiện Cần Kiệm Liêm Chính, thậm chí hủ hoá. Phần nhiều khuyết điểm do đó mà ra.

– Chưa vận dụng được cả nhân lực, vật lực, tài lực để phụng sự kháng chiến, nhất là ở Thanh Hoá”.

Cuối thư, Người mong các đồng chí Liên khu IV kiên quyết sửa chữa những khuyết điểm và phát huy những ưu điểm nói trên, “thì mọi việc sẽ thành công”.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 682-683.

Tháng 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho nhi đồng nhân dịp Tết Trung thu kháng chiến lần thứ ba. Trong thư, Người viết:

“Trung thu năm nay, Bác cũng chưa có quà gì biếu các cháu. Nhưng chắc rằng năm sau, các cháu sẽ có Tết Trung thu linh đình là Tết Trung thu kháng chiến hoàn toàn thắng lợi.

Bác gửi các cháu nhiều cái hôn”.

Trong tháng, Người còn viết Thư gửi các Hội mẹ chiến sĩ Liên khu IV, báo tin Người vẫn thường nhận được thư, quà của các cụ, các bà gửi cho, và được biết các cụ, các bà hăng hái thi đua ái quốc làm kiểu mẫu cho con cháu, vẫn cố gắng học chữ, học làm tính, thương yêu săn sóc chiến sĩ như con cháu ruột thịt. “Thật là đáng kính, đáng quý”.

Người mong rằng: “khắp cả nước, các liên khu, các tỉnh, các làng, ở đâu cũng có Hội mẹ chiến sĩ. Còn các chiến sĩ thì phải hiếu với mẹ nuôi bằng cách thi đua giết nhiều giặc, cướp nhiều súng, lập nhiều công làm cho rạng danh và đền bồi công ơn của các bà mẹ chiến sĩ”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 681, 689.

Tháng 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen ngợi sinh viên Trường đại học Y khoa Việt Bắc.

– Báo Cứu quốc, ngày 28-9-1949.

Tháng 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm và ghi trên trang đầu cuốn Sổ Vàng của Trường Nguyễn Ái Quốc Trung ương ⁷⁾ lời dạy:

“Học để làm việc,

làm người,

làm cán bộ.

Học để phụng sự đoàn thể,

”        ”      giai cấp và nhân dân,

”        ”     Tổ quốc và nhân loại.

Muốn đạt mục đích, thì phải

Cần, kiệm, liêm, chính,

Chí công, vô tư.

HỒ CHÍ MINH

9-49″.

– Bút tích ghi trong Sổ Vàng của Trường, lưu tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Tháng 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bức thư dưới đây gửi cụ Mai Công Uyển, xã Hiệp Hoà, huyện Đại Từ (Thái Nguyên):

“Thưa cụ,

Cụ có lòng tốt biếu tôi 20 kilô gạo để khao thưởng bộ đội. Tôi rất cảm ơn cụ. Nhưng tôi xin cụ phải nhận số tiền là 100 đồng. Nếu cụ không chịu nhận tiền, thì tôi không dám nhận gạo của cụ. Vì lần này tôi nhờ đồng bào bán rẻ, chứ không phải quyên của đồng bào. Cụ sẵn lòng giúp thì xin để lần khác, cụ sẽ ủng hộ.

Chúc cụ mạnh khoẻ và sống lâu.

Chào thân ái và quyết thắng

                                                                          Tháng 9 năm 1949

HỒ CHÍ MINH”.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 685.

Tháng 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bài Việt Bắc quyết thắng, chỉ ra những điều kiện Việt Bắc có thể chiến thắng địch. Song, như Người nói, “điều kiện tuy sẵn, nhưng phải chuẩn bị đầy đủ mới đánh thắng được”.

Chuẩn bị thế nào? Bài viết phân tích và đề ra những nhiệm vụ cụ thể của ba lực lượng quân sự Vệ quốc quân, bộ đội địa phương và dân quân du kích, của “chiến sĩ nhà nông” trên mặt trận sản xuất nông nghiệp.

Làm được những việc đó, như kết luận của bài viết, “Việt Bắc quyết thắng, và Việt Bắc nhất định thắng”.

– Bút tích lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 686-688.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)