Tháng 8, ngày 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi thi đua chuẩn bị tổng phản công.

Sau khi nhắc lại ba mục đích của Thi đua ái quốc, kiểm điểm những kết quả đạt được sau một năm thi đua và chỉ ra những khuyết điểm chính của phong trào, Người kêu gọi:

“Hiện nay, kháng chiến đã đến thời kỳ đẩy mạnh cuộc cầm cự, chuẩn bị tổng phản công, thì phong trào Thi đua ái quốc cũng phải nhằm vào mục đích ấy. Vì vậy, chương trình thi đua trong giai đoạn này vẫn là diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc ngoại xâm. Nhưng tiến lên một bước mạnh hơn… tất cả mọi việc ích lợi cho dân sinh quốc kế, quan hệ với kháng chiến kiến quốc, ta đều phải thi đua. Thi đua phải là toàn dân, toàn diện.

Trong các việc thi đua ái quốc, cần phải nêu rõ tinh thần cần, kiệm, liêm, chính.

Khẩu hiệu Thi đua ái quốc, hiện nay là: Tất cả để chiến thắng. Chiến thắng giặc thực dân. Chiến thắng giặc dốt. Chiến thắng giặc đói. Chiến thắng mọi tính xấu trong mình ta”.

– Báo Sự thật, số 116, ngày 1-8-1949.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 656-660.

Tháng 8, ngày 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 83/SL, bổ nhiệm Đại tá Vũ Hiển, quyền Tổng tham mưu phó Quân đội quốc gia Việt Nam, giữ chức Phó Tư lệnh Liên khu III thay Đại tá Hoàng Minh Thảo cử giữ chức vụ khác.

– Sắc lệnh số 84/SL, bổ nhiệm Đại tá Hoàng Minh Thảo, Phó Tư lệnh Liên khu III, giữ chức Tư lệnh Liên khu IV thay cho Thiếu tướng Nguyễn Sơn cử giữ chức vụ khác.

– Sắc lệnh số 85/SL, bổ nhiệm Thiếu tướng Trần Đại Nghĩa, Giám đốc Nha Quân giới, kiêm chức Cục trưởng Cục pháo binh.

– Sắc lệnh số 86/SL, bổ nhiệm Phó Đổng lý quân vụ Bộ Quốc phòng.

– Sắc lệnh số 87/SL, sửa đổi điều 2 của Sắc lệnh số 206/SL ngày 19-8-1948 về việc thành lập Hội đồng Quốc phòng tối cao.

“Điều 2 mới” ghi rõ: Hội đồng Quốc phòng tối cao gồm các vị:

+ Chủ tịch Chính phủ: kiêm Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng tối cao.

+ Ông Phạm Văn Đồng, Phó Thủ tướng: Phó Chủ tịch.

+ Ông Lê Văn Hiến, Bộ trưởng Bộ Tài chính: Uỷ viên.

+ Ông Phan Kế Toại, Bộ trưởng Bộ Nội vụ: Uỷ viên.

+ Ông Phan Anh, Bộ trưởng Bộ Kinh tế: Uỷ viên.

+ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Tổng Tư lệnh Quân đội quốc gia và Dân quân Việt Nam: Uỷ viên.

+ Ông Tạ Quang Bửu, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng: Uỷ viên.

– Sắc lệnh số 88/SL, thêm vào điều 8 khoản 2 của Sắc lệnh số 131 ngày 20-6-1946 về trường hợp khám nhà khi phạm pháp quả tang; sửa đổi điều 2 khoản 2 và điều 6 của Sắc lệnh số 13 ngày 24-1-1946 về thủ tục lập biên bản khám nhà.

 – Sắc lệnh số 89/SL, bãi bỏ chức Tổng Thanh tra Bộ Canh nông.

– Sắc lệnh số 90/SL, chỉ định uỷ viên Uỷ ban kháng chiến hành chính Hà Nội.

– Sắc lệnh số 91/SL, bổ nhiệm Chánh Văn phòng Bộ Giao thông công chính.

– Sắc lệnh số 92/SL, cho phép ông Hoàng Thiếu Sơn thôi giữ chức Chánh Văn phòng Bộ Quốc gia Giáo dục.

– Sắc lệnh số 93/SL, về việc thành lập “Hội đồng xét cấp bậc cho quân nhân”.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 8, trước ngày 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen về thành tích đắp đê của đồng bào huyện Quỳnh Côi (nay thuộc Quỳnh Phụ), Thái Bình.

Người mong: “Đồng bào toàn huyện sẽ theo đà hăng hái ấy mà đẩy mạnh cuộc thi đua ái quốc, chuẩn bị Tổng phản công“… “Đồng bào các huyện khác trong tỉnh phải thi đua với đồng bào Quỳnh Côi. Cố làm cho Quỳnh Côi thành một huyện kiểu mẫu và Thái Bình thành một tỉnh kiểu mẫu”.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.

Tháng 8, ngày 13

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 95/SL, về việc thành lập ngạch thanh tra lao động và kiểm soát lao động.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 8, ngày 17

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 96/SL, ân xá tội tử hình cho một phạm nhân.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 8, ngày 19

Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước nhân kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9.

Nhấn mạnh đến những nhiệm vụ quan trọng của đồng bào, cán bộ và chiến sĩ trong giai đoạn mới, Người kêu gọi Vệ quốc quân và dân quân du kích phải thi đua đánh thật mạnh để tiêu hao và tiêu diệt địch, đồng bào hậu phương phải thi đua thực hiện khẩu hiệu “Tất cả để chiến thắng”, cán bộ các ngành và các cơ quan phải thi đua thực hành Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư. Mỗi người đều phải cố gắng làm tròn nhiệm vụ, mọi người đều phải thi đua làm tròn nhiệm vụ.

Nhân ngày lịch sử này, Người viết Thư gửi các cháu nhi đồng, khuyên các cháu cố gắng thi đua học tập và làm việc hơn nữa. “Ngày nay, người lớn kháng chiến để tranh lại độc lập thì mai sau các cháu phải giữ vững nền độc lập của ta”.

Cùng ngày, bài viết của Người nhan đề Thất bại và thành công, ký bút danh Lê Nhân, đăng trên báo Sự thật, số 117. Bài báo khẳng định: “Cán bộ được dân tin, dân phục, dân yêu, thì việc gì cũng thành công”.

Trong ngày, Người ký Sắc lệnh số 97/SL, cử ông Lê Viết Lượng giữ chức Chủ tịch Uỷ ban kháng chiến hành chính Liên khu IV, thay ông Hồ Tùng Mậu nhận công tác khác.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 663-668.

– Báo Sự thật, số 117, ngày 19-8-1949.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 8, ngày 20

Nhân dịp kỷ niệm Ngày Quốc khánh 2-9, để có gạo khao thưởng bộ đội, Chủ tịch Hồ Chí Minh lấy danh nghĩa cá nhân viết thư gửi các cụ phụ lão, các vị thân sĩ, nam nữ đồng bào, nhờ mỗi gia đình bán cho Người 10 kg gạo với những điều kiện: định giá 1 kg là 50 đồng. Gia đình nghèo thì thôi. Đồng bào nào bán giúp được nhiều thì càng hay. Đã bán thì phải nhận đủ tiền, “vì tôi không muốn để đồng bào thiệt thòi nhiều quá”.

Cuối thư, Người gửi lời cảm ơn trước đồng bào và tin chắc “đồng bào sẵn lòng giúp tôi việc đó”.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 98/SL, ân giảm cho hai phạm nhân từ tội tử hình xuống 15 năm khổ sai.

– Sắc lệnh số 99/SL, bác đơn xin ân giảm của Đặng Trần Dương, nguyên Trưởng ty Công an tỉnh Hà Nam, đã bị Toà án Quân sự Liên khu III kết án tử hình vì đã lạm dụng chức quyền, làm những điều sai trái.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 670-671.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi đồng bào Nghệ An. Người cảm ơn đồng bào đã tặng Người món quà quý trong dịp sinh nhật, đó là “thành tích thi đua 4 tháng đầu năm 1949”, và khuyên đồng bào thi đua phải thiết thực, bền bỉ, rộng khắp; tổ chức dân quân phải chặt chẽ, tập luyện hẳn hoi, vũ trang đầy đủ…

Cuối thư, Người mong đồng bào trong tỉnh tiếp tục thi đua và giúp nhau thi đua, “làm cho Nghệ An thành một tỉnh kiểu mẫu trong mọi công việc kháng chiến và kiến quốc”.

– Tài liệu lưu trữ của Uỷ ban nhân dân tỉnh Nghệ An.

– Ban Nghiên cứu Lịch sử Đảng Nghệ – Tĩnh: Bác Hồ với quê hương Nghệ – Tĩnh, Vinh, 1977, tr. 38-39.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 673.

Tháng 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư tới Hội nghị Canh nông Việt Bắc, góp một số ý kiến:

– Việc đặt kế hoạch phải sát với tình hình của địa phương và của dân.

– Thành tích sản xuất phải được tổng kết.

– Cán bộ phải đi sát dân, bám dân và đề xuất được nhiều phương pháp và biện pháp thi đua với tinh thần chiến sĩ xung phong trong mọi việc.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.

Tháng 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho đồng bào tỉnh Bắc Cạn vừa được giải phóng ⁴⁾.

Người nêu rõ những nguyên nhân thắng lợi và nhắc nhở quân và dân phải luôn luôn nhớ: “càng thất bại thì giặc Pháp càng liều mạng, càng dã man. Ta càng gần thắng lợi to, thì càng phải đề phòng gặp khó khăn nhiều.

Vì vậy chúng ta tuyệt đối chớ chủ quan khinh địch, chớ sơ suất kiêu ngạo”.

Trong tháng, Người còn viết thư cảm ơn và biểu dương cụ Nguyễn Ban ở xã An Tường, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam, 77 tuổi, trong ba tháng đã học xong chữ quốc ngữ.

Bức thư có đoạn: “Cụ chẳng những làm kiểu mẫu siêng năng cho con cháu mà lại còn tỏ cái ý chí hùng mạnh của dân tộc Việt Nam… Cụ thật xứng đáng bốn chữ “lão đương ích tráng”. Cụ là một tượng trưng phúc đức của nước nhà”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 661-662, 674.

Tháng 8

Sau khi thị xã Bắc Cạn được giải phóng, Chủ tịch Hồ Chí Minh có việc đi Ngân Sơn, qua Nà Phằc và nghỉ tối ở đấy.

Nhân dân trong huyện chưa dọn về, một số nhà đã bị giặc đốt cháy, bản làng xơ xác. Cán bộ huyện bàn nhau cất tạm chiếc lán bên đường để Người nghỉ lại qua đêm. Chỉ một ngày, lán đã dựng xong.

Trời gần tối, Chủ tịch cùng anh em trong đoàn tới nơi. Đồng chí cán bộ huyện báo cáo với Người tình hình của địa phương. Người nhắc nhở các cán bộ cần khẩn trương vận động đồng bào mau trở lại quê, khai phá ruộng vườn cũ. Chỉ vào chiếc lán mới dựng, Người hỏi:

– Nhà này của ai mới làm?

Đồng chí cán bộ huyện thưa:

– Thưa Bác, cách đây dăm ba cây số mới có lán của đồng bào. Chúng cháu dựng lán này để Bác nghỉ chân.

– Thế là các chú làm cho Bác xa dân. Chỉ có dăm ba cây số, nhân dân đi lại được, sao Bác không đi được?

Sáng hôm sau, mới sáng dậy, Người đã đi bộ vào lán thăm hỏi đồng bào.

– Chúng ta có Bác Hồ, Nxb. Lao động, Hà Nội, 1970, t. 2, tr. 64.

Tháng 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho nữ du kích Bùi Thị Cúc xã Ba Trại, huyện Bất Bạt, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc Hà Tây).

Người khen dân quân du kích xã Ba Trại đã anh dũng diệt giặc trong trận đánh ngày 16-2-1949, đặc biệt là “cháu Cúc đã tiêu diệt được 8 tên giặc để lập chiến công vẻ vang trong trận ấy”, và mong rằng “toàn thể nam nữ du kích trong tỉnh sẽ hăng hái thi đua diệt giặc lập công”.

Người thưởng cho Bùi Thị Cúc một chiếc khăn tay và hứa sẽ có một giải thưởng đặc biệt gọi là Giải thưởng Chuẩn bị tổng phản công cho chiến sĩ và đội du kích nào lập công to nhất từ nay đến cuối năm.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 672.

Tháng 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi Hội nghị tình báo. Thư có đoạn:

“1. Tình báo là tai mắt của quân đội. Tai phải nghe rõ, mắt phải thấy rõ tình hình của địch thì ta mới dễ đánh thắng địch.

2. Người xưa nói: “Biết địch, biết ta, thì trăm trận ta thắng cả trăm”. Biết địch là nhiệm vụ của tình báo.

3. Bên ta phải biết rõ bên địch, nhưng đồng thời không để địch biết ta. Vì vậy, nhiệm vụ của tình báo là hết sức giữ kín tình hình và tin tức của ta, không cho lọt đến địch.

Tình báo là một khoa học. Người làm tình báo ắt phải có bốn đức tính: bí mật – cẩn thận – khôn khéo – kiên nhẫn”.

– Tài liệu lưu trữ của Bảo tàng Hồ Chí Minh. H3-C7/14.

– Bộ Quốc phòng, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam: Sự nghiệp và tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1995, tr. 323.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)