Tháng 4, ngày 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục điều khiển phiên họp của Hội đồng Chính phủ, thảo luận thông qua chương trình kinh tế liên Bộ, kế hoạch quân sự và việc thay đổi nhân sự.

Cùng ngày, Người gửi thư cảm ơn Công đoàn vận tải sông Thao đã gửi biếu Người một áo trấn thủ rất đẹp.

Người căn dặn: Vận tải là một việc quan trọng cho Chính phủ và nhân dân. Rất mong mọi người ra sức cố gắng và thành công.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 2, tr. 37.

– Báo Cứu quốc, số 1206, ngày 1-4-1949.

Tháng 4, ngày 6

Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Lũng Tầu chuyển đến Khâu Lấu, xã Tân Trào, huyện Sơn Dương (Tuyên Quang).

– Ban Tuyên huấn Tỉnh uỷ Hà Tuyên: Bác Hồ với Hà Tuyên, 1986, tr. 88.

Tháng 4, ngày 15

Bài Thuốc đắng dã tật, nói thật mất lòng, ký bút danh L.T. của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đăng trên báo Sự thật.

Đề cập đến vấn đề phê bình, Người phê phán quan niệm cho rằng việc phê bình công khai sẽ làm mất uy tín, mất thể diện của người được phê bình và có thể sẽ bị địch lợi dụng. Theo Người, nghĩ như thế là “ốm mà sợ thuốc”, là không hiểu ý nghĩa và sức mạnh của phê bình.

Bài viết có đoạn:

“Một đoàn thể hoặc chính quyền mà che giấu khuyết điểm của cán bộ mình, là một đoàn thể hoặc chính quyền yếu ớt, thoái bộ. Đoàn thể và chính quyền có can đảm vạch rõ khuyết điểm của cán bộ mình, có phương pháp sửa chữa cho cán bộ, thì oai tín chẳng những không giảm bớt, mà lại thêm cao.

Cán bộ nào không dám công khai thừa nhận khuyết điểm của mình, e sợ lời phê bình của đồng sự và của nhân dân, không có can đảm sửa chữa khuyết điểm thì những người đó không xứng đáng là cán bộ.

Việc phê bình phải từ trên xuống và từ dưới lên. Cấp trên phê bình, chưa đủ. Đồng chí, đồng sự phê bình, chưa đủ. Phải hoan nghênh quần chúng phê bình nữa, thì sự phê bình mới hoàn toàn”.

– Báo Sự thật, số 109, ngày 15-4-1949.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 584-585.

Tháng 4, trước ngày 20

Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời điện phỏng vấn của báo Tribune. Về câu hỏi “Khi Việt Nam đã hoàn toàn độc lập thì sẽ đối với người Pháp thế nào?”, Người tuyên bố: “Việt Nam sẵn sàng cộng tác thân thiện với nhân dân Pháp. Những người Pháp tư bản hay công nhân, thương gia hay trí thức, nếu họ muốn thật thà cộng tác với Việt Nam thì sẽ được nhân dân Việt Nam hoan nghênh họ như anh em bầu bạn. Song nhân dân Việt Nam kiên quyết cự tuyệt những người Pháp quân phiệt. Nói cho rõ hơn là: Cũng như những nước độc lập khác cự tuyệt quân đội ngoại quốc đóng trên đất nước mình, nhân dân Việt Nam kiên quyết cự tuyệt quân đội Pháp đóng ở Việt Nam”.

– Tài liệu lưu trữ của Phòng Lưu trữ Bộ Ngoại giao.

– Báo Cứu quốc, số 1222, ngày 20-4-1949.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 586-587.

Tháng 4, trước ngày 21

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi tặng Nhà in Vui Sống một cuốn lịch kèm theo lá thư:

“Gửi anh em Nhà in Vui Sống.

Lịch này là thắng lợi phẩm của anh em du kích Thủ đô biếu tôi. Tôi gửi tặng anh em. Giải thưởng này rất có ý nghĩa: mỗi ngày anh em nhớ đến chiến sĩ đang xung phong giết giặc trước mặt trận. Mỗi ngày anh em phải tiến bộ, phải tranh cho được một thắng lợi để góp vào thắng lợi chung của kháng chiến và kiến quốc.

Chào thân ái và quyết thắng

HỒ CHÍ MINH”.

– Báo Cứu quốc, ngày 21-4-1949.

Tháng 4, ngày 25

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 26/SL, sửa đổi thể lệ truy tố tội quan hệ mậu dịch với vùng địch tạm chiếm.

– Sắc lệnh số 27/SL, thay đổi giá tem thuế biên lai.

– Sắc lệnh số 28/SL, cho phép ông Louis Fan, kiều dân Pháp, được nhập quốc tịch Việt Nam.

– Sắc lệnh số 29/SL, bổ sung điều 5 Sắc lệnh số 254/SL (19-11-1948) về điều kiện bầu lại Hội đồng nhân dân tỉnh.

– Sắc lệnh số 30/SL, bác đơn xin ân xá tử hình của một tội nhân.

– Sắc lệnh số 31/SL, bổ nhiệm Đổng lý văn phòng Bộ Quốc gia Giáo dục.

– Sắc lệnh số 32/SL, tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất, hạng Nhì, hạng Ba và Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cho một số đoàn thể, cá nhân, cơ quan, nhân dịp kỷ niệm hai năm kháng chiến toàn quốc ⁵⁾.

– Sắc lệnh số 33/SL, sáp nhập Nha Thống kê, nguyên ở Bộ Kinh tế, vào Chủ tịch phủ.

– Sắc lệnh số 34/SL, cử ông Nguyễn Thiếu Lân giữ chức Giám đốc Nha Thống kê trong Chủ tịch phủ.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 4, ngày 27

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi Trường Lục quân Trần Quốc Tuấn nhân Lễ tốt nghiệp khóa 4 của nhà trường. Người căn dặn:

“Các chú học rồi. Bây giờ phải hành. Trong lúc hành phải học thêm mãi.

Nhiệm vụ của các chú là: Giúp đẩy mạnh cuộc cầm cự và chuẩn bị tổng phản công.

Mong các chú hăng hái thi đua làm tròn nhiệm vụ. Và muốn làm tròn nhiệm vụ thì ngoài kỹ thuật, còn phải giữ vững đạo đức của quân nhân là: trí, nhân, tín, dũng, liêm”.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam.

Tháng 4, ngày 30

Nhân kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động (1-5), Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư chúc mừng đồng bào và chiến sĩ.

Sau khi phân tích ý nghĩa ngày 1-5 ở nước ta, Người nêu những nhiệm vụ chính của mọi tầng lớp nhân dân (binh, sĩ, nông, công, thương) trong giai đoạn mới: Giai đoạn đẩy mạnh cầm cự, tích cực chuẩn bị tổng phản công.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 590-592.

Tháng 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho Quân nhân học báo ⁶⁾. Bức thư có đoạn: “Quân nhân phải biết võ, phải biết văn. Võ là như tay phải, văn là như tay trái của quân nhân. Biết võ, biết văn, mới là quân nhân hoàn toàn. Muốn biết thì phải thi đua học“. Người căn dặn:

“Học không bao giờ cùng.

Học mãi để tiến bộ mãi.

Càng tiến bộ, càng thấy phải học thêm”.

Trong tháng, Người còn gửi thư tới đồng bào vùng Hà Nội, nhờ Uỷ ban kháng chiến hành chính Hà Nội chuyển.

Bức thư có đoạn:

“Đồng bào trong và ngoài Hà Nội đương đầu với giặc Pháp trước hết, lâu hơn hết.

Vì vậy, mà hy sinh, đau đớn, cực khổ nhiều hơn hết. Mà cũng trung thành, gan góc, kiên quyết hơn hết”.

Người khuyên đồng bào vùng Hà Nội “trước đã cố gắng, nay cố gắng thêm; trước đã đoàn kết, nay đoàn kết hơn; tìm đủ mọi cách để phá hoại giặc, để giúp chiến sĩ ta”. Và tin tưởng rằng: “Chúng ta chắc thắng, vì chúng ta quyết thắng”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 588, 589.

Tháng 4

Theo đề nghị của Ban lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc ở tỉnh Quảng Tây với phía Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng với Trung ương Đảng quyết định dùng bộ đội chủ lực của quân khu Việt Bắc và bộ đội địa phương hai tỉnh Lạng Sơn, Hải Ninh (nay thuộc tỉnh Quảng Ninh) mở chiến dịch “Thập vạn đại sơn”, giúp Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc mở rộng vùng căn cứ Ung – Long – Khâm ⁷⁾.

Người căn dặn các cán bộ chỉ huy tham gia làm nghĩa vụ quốc tế 10 chữ:

“Cẩn thận, bí mật, đoàn kết, hữu nghị, thắng lợi”.

– Viện Lịch sử quân sự Việt Nam: Sự nghiệp và tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1990, tr. 148.

Tháng 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư trả lời ông Hoàng Phan Kính và Trần Lê Hữu là cậu và dượng của Người.

Toàn văn bức thư như sau:

“Gởi Ô. Hoàng Phan Kính và Trần Lê Hữu xã Nam Liên, huyện Nam Đàn.

Kính trả lời cậu và dượng.

1- Tôi rất cảm ơn cậu và dượng đã gửi thư cho tôi.

Tôi chưa về thăm quê được, không phải vì vô tình với quê hương, nhưng vì lẽ này: trong lúc giặc Pháp đang dày xéo trên đất nước ta thì phận sự của mọi người Việt Nam là “vì nước quên nhà, vì công quên tư”. Là một người đầy tớ chung của đồng bào tôi càng phải như thế. Vì vậy, tôi chưa kịp viết thư hoặc về thăm.

2- Nhân dân ta vừa đánh đổ chế độ phong kiến mấy nghìn năm và phá tan xiềng xích nô lệ gần một thế kỷ để xây dựng một nước Việt Nam mới.

Trong lúc lật đổ những tường vách cũ kỹ và đang xây đắp ngôi lâu đài mới thì chắc chắn không khỏi có những mụn bào, gạch bể và những thứ ghét rác khác. Chúng ta sẽ quét sạch dần dần.

Trong lúc kháng chiến và kiến quốc, nhân dân ta có những thành công to lớn, vẻ vang, nhưng cũng không khỏi có nhiều khuyết điểm. Chúng ta sửa chữa những khuyết điểm ấy dần dần. Chúng ta nhất định sửa chữa được vì chúng ta quyết tâm sửa chữa.

3- Bổn phận của tôi, Chính phủ cùng các cơ quan, đoàn thể địa phương, mà cũng là bổn phận của mỗi người dân là làm những việc có ích cho đồng bào, cho Tổ quốc.

Vì vậy, tôi và Chính phủ cùng các cơ quan, đoàn thể địa phương vui lòng nhận những phê bình, sáng kiến, đề nghị của đồng bào.

Đồng thời quốc dân thì có bổn phận triệt để thi hành mệnh lệnh của Chính phủ.

4- Tôi rất mong cậu và dượng cùng các cụ phụ lão, các vị thân hào, thân sĩ thường giúp tôi và Chính phủ bằng cách gửi những phê bình, sáng kiến và đề nghị.

Tôi lại mong cậu, dượng cùng các vị đôn đốc, giúp đỡ đồng bào địa phương xung phong Thi đua ái quốc, làm cho Nam Đàn thành một huyện kiểu mẫu, Nghệ An thành một tỉnh kiểu mẫu trong mọi công việc kháng chiến và kiến quốc.

Kính gửi cậu và dượng và nhờ cậu và dượng chuyển đến thân thích nội ngoại, các cụ các vị và đồng bào trong xã, trong huyện lời chào thân ái và quyết thắng và cho các cháu nhi đồng nhiều cái hôn.

4-1949

Cháu

HỒ CHÍ MINH”.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng  Hồ Chí Minh.

Tháng 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi tặng các con ông bà Đỗ Đình Thiện một cuốn sổ với dòng chữ viết trên trang đầu:

“Bác gửi các cháu nhiều cái hôn, và thưởng quyển này cho cháu nào thêu giỏi nhất.

4-49

BÁC HỒ”.

– Hiện vật lưu tại gia đình ông Đỗ Đình Thiện.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)