Tháng 1, ngày 1

Thay mặt Chính phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Thư chúc mừng năm mới tới toàn thể đồng bào và chiến sĩ cả nước.

Trong thư, Người nêu những nhiệm vụ cụ thể đối với chiến sĩ, đồng bào, các cụ phụ lão, cán bộ, các cháu thanh niên và nhi đồng trong năm 1949, và kêu gọi “mọi người đều ra sức thi đua với tinh thần mới, lực lượng mới, để đưa kháng chiến và kiến quốc đến nhiều thắng lợi mới và thành công mới”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 545.

Tháng 1, ngày 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh rời xã Trung Trực, huyện Yên Sơn (Tuyên Quang) chuyển về Lũng Tầu, xã Tân Trào, huyện Sơn Dương (Tuyên Quang).

– Ban Tuyên huấn Tỉnh uỷ Hà Tuyên: Bác Hồ với Hà Tuyên, 1986, tr. 87.

Tháng 1, ngày 18

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự Lễ bế mạc Hội nghị cán bộ Đảng lần thứ sáu¹⁵. Trong lời phát biểu, Người nêu rõ: “Hội nghị có đủ đại biểu Trung, Nam, Bắc… về dự, đó là một điểm tốt.

Những vấn đề thảo luận thì nhiều, nhưng đều hướng vào một đường đi: kháng chiến thắng lợi, xây dựng dân chủ mới để tiến tới chủ nghĩa xã hội”.

Sau khi đề ra những việc khẩn yếu của Đảng phải làm trong năm về mặt quân sự, công tác chấn chỉnh bộ máy chính quyền từ dưới lên trên, về chính sách kinh tế tài chính, việc chỉnh đốn các đoàn thể quần chúng, Người đặc biệt nhấn mạnh vai trò của Đảng và đảng viên: “Đảng ví như cái máy phát điện, các công việc trên ví như những ngọn đèn, máy mạnh thì đèn sáng”, “Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được họ yêu mến… Đồng chí ta phải học lấy bốn đức cách mạng: cần, kiệm, liêm, chính”. Người căn dặn: “Đảng ta tuy nhiều người, nhưng khi tiến đánh thì chỉ như một người. Đó là nhờ có kỷ luật. Kỷ luật của ta là kỷ luật sắt, nghĩa là nghiêm túc và tự giác. Các đồng chí chúng ta cần phải ra sức giữ gìn kỷ luật sắt của Đảng”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 553.

– Ban Tuyên huấn Tỉnh uỷ Hà Tuyên: Bác Hồ với Hà Tuyên, 1986, tr. 87.

Tháng 1, ngày 24

Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp gỡ các đại biểu về họp Hội đồng Chính phủ.

Cùng ngày, Người tặng Bằng khen cho chị Nguyễn Thị Hợi (tức Minh Tâm) ở Mai Đà, Hoà Bình “là một cán bộ kiểu mẫu, đã tổ chức dân chúng chống giặc, lập lại và giữ vững chính quyền nhân dân ở địa phương”.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 2, tr. 12.

– Tỉnh uỷ Hà Sơn Bình: Bác Hồ với Hà Sơn Bình, 1990, tr. 25.

Tháng 1, ngày 25

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ toạ phiên họp của Hội đồng Chính phủ.

Đọc báo cáo trước Hội đồng, Người nêu những nhận định về tình hình và nhiệm vụ chung của năm 1948 và những nhiệm vụ của năm 1949 về các mặt: nội chính, quân sự, ngoại giao, dân sinh, văn hoá giáo dục, xã hội, ngân sách; quy định cách làm việc trong các bộ, các ban của Chính phủ.

Nhận định về tình hình năm 1948, Người chỉ rõ: “Đó là năm đầu của giai đoạn cầm cự”, năm “đã đặt cơ sở vững vàng cho sự chuẩn bị tổng phản công thắng lợi của ta”.

Về những nhiệm vụ trước mắt, Người nhấn mạnh vấn đề phải “củng cố đại đoàn kết”, “vận động nhân dân vùng địch tạm chiếm đóng tham gia kháng chiến”, “mở rộng công tác tuyên truyền, củng cố chính quyền nhân dân”, “tăng cường bộ đội, phát triển dân quân, xây dựng lý luận quân sự”, “xây dựng lý luận pháp lý dân chủ. Huấn luyện và đào tạo cán bộ tư pháp, thảo những bộ luật dân chủ”…

Tối, Người dự lễ truy điệu Giám mục Hồ Ngọc Cẩn vừa mới qua đời.

– Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 2, tr. 13.

Tháng 1, trước ngày 26

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm anh em ở Văn phòng Phủ Chủ tịch, giữa lúc anh em đang họp bàn việc tổ chức đón Tết Kỷ Sửu.

Người nói:

– Tết năm nay các chú tổ chức vui thế nào? Đã bàn mục pháo chưa? Tết phải có pháo chứ!

Mọi người ngơ ngác nhìn nhau. Đồng chí Trưởng ban tổ chức Tết thưa:

– Ở rừng thế này, kiếm đâu ra pháo ạ.

Chủ tịch cười, chỉ tay ra rừng nứa bảo mọi người:

– Kia kìa, pháo ở rừng thiếu gì…

Sau khi Người ra về, anh em ra rừng chặt nứa, bó lại thành những ống ngắn, chuẩn bị cho đêm lửa trại liên hoan Tết.

– Cục Chính trị Bộ Tư lệnh công an nhân dân vũ trang: Những ngày được gần Bác, Hà Nội, 1970, tr. 51.

Tháng 1, ngày 26

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục điều khiển phiên họp của Hội đồng Chính phủ, thảo luận các vấn đề lớn trong chương trình hoạt động năm 1949.

Tối, Người dự “bữa tiệc” tiễn các đại biểu Nam Bộ và cũng là bữa “ăn Tết” của Chính phủ. Sau đó, dự lửa trại với khá nhiều trò vui.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 2, tr. 13.

Tháng 1, ngày 27

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp với Hội đồng quốc phòng tối cao, giải quyết một số vấn đề quan trọng và bí mật.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 2, tr. 13.

Tháng 1, ngày 28 (Ba mươi Tết)

Giao thừa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm và chúc Tết cán bộ, nhân viên Văn phòng Phủ Chủ tịch.

Anh em đốt lửa liên hoan. Nứa bén lửa nổ lốp đốp như pháo.

Chúc Tết mọi người xong, Người lấy cam mừng tuổi mỗi đồng chí một quả và nói:

– Quà Tết của đồng bào tặng Bác, Bác biếu các chú.

– Cục Chính trị Bộ Tư lệnh công an nhân dân vũ trang: Những ngày được gần Bác, Hà Nội, 1990, tr. 52.

Tháng 1, ngày 29 (mồng Một Tết Kỷ Sửu)

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp cán bộ, nhân viên Văn phòng Phủ Chủ tịch đến chúc Tết. Sau khi nói chuyện về tình hình thế giới, tình hình kháng chiến trong nước, Người bảo anh em:

– Các chú ra sân chơi bóng chuyền. Bác làm trọng tài cho.

Người giao hẹn:

– Bên nào thắng, Bác thưởng cho mỗi người một điếu thuốc lá thơm.

Trận đấu diễn ra sôi nổi, vui vẻ. Mãn cuộc, bên thắng xếp hàng, báo cáo:

– Thưa Bác, chúng cháu thắng ạ.

Bên thua cũng xếp hàng đứng nghiêm:

– Thưa Bác, chúng cháu cũng thắng ạ.

Cả những chiến sĩ không có chân trong hai đội và những anh em khác trong cơ quan cũng xếp hàng, thưa:

– Thưa Bác, chúng cháu cũng thắng ạ.

Người lắc đầu “chịu” anh em, rồi vui vẻ nói:

– Đúng! Năm nay là năm đại thắng lợi, không ai thua cả! Bác thưởng tất cả!

– Cục Chính trị Bộ Tư lệnh công an nhân dân vũ trang: Những ngày được gần Bác, Hà Nội, 1990, tr. 53.

Cuối tháng

Nhân đón Xuân Kỷ Sửu, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bài Thơ chúc Tết:

Kháng chiến lại thêm một năm mới,

Thi đua ái quốc thêm tiến tới.

Động viên lực lượng và tinh thần.

Kháng chiến càng thêm mau thắng lợi.

Người người thi đua,

Ngành ngành thi đua

Ngày ngày thi đua

Ta nhất định thắng

Địch nhất định thua.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 557.

Cuối tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân danh Chính phủ, quân đội và đồng bào cả nước, gửi thư chúc Tết đồng bào trong vùng tạm bị địch chiếm.

Trong thư, Người bày tỏ sự cảm thông sâu sắc trước cảnh các giới đồng bào vùng tạm chiếm “phải riêng chịu sự lạnh lùng, nhục nhã, cơ cực, tức buồn dưới gót sắt lũ quỷ thực dân tàn bạo”.

Bức thư có đoạn:

“Tôi rất đau lòng thương xót đồng bào tạm lâm vào hoàn cảnh ấy, vì lũ thực dân hung ác, nhưng một phần cũng vì tôi, người phụ trách số phận đồng bào, chưa lập tức xua đuổi được loài thú dữ và cứu vớt ngay đồng bào ra khỏi địa ngục thực dân”.

Người trịnh trọng hứa với đồng bào: “Chính phủ và quân đội ta kiên quyết kháng chiến đến cùng, để tranh lại thống nhất và độc lập cho Tổ quốc, để mau mau giải phóng đồng bào”. Người thiết tha khuyên đồng bào đoàn kết chặt chẽ, giữ vững tinh thần, giúp đỡ chiến sĩ ta, sẵn sàng để diệt địch. “Bất kỳ già trẻ gái trai, mỗi người Việt Nam ở trong vùng tạm bị địch chiếm phải là người đào mồ chôn quân địch. Sự giải phóng của đồng bào, một phần do Chính phủ ta phụ trách, mà một phần cũng ở trong tay đồng bào. Mà ngày giải phóng ấy sẽ không xa”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 560-561.

Cuối tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư chúc Tết nhi đồng toàn quốc.

Người khen ngợi nhi đồng Việt Nam trong những năm vừa qua có nhiều tiến bộ, nhiều cháu đã oanh liệt hy sinh cho Tổ quốc, nhiều cháu đã lập chiến công được thưởng huân chương, hàng nghìn cháu hăng hái giúp việc cho bộ đội và cơ quan, các cháu đều sốt sắng tham gia Thi đua ái quốc. “Các cháu đã xứng đáng là dòng dõi Phù Đổng Thiên Vương, Trần Quốc Toản. Thật xứng đáng là nhi đồng nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 562-563.

Cuối tháng

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh G.Z., nhan đề Thêu gấm và cho than đăng trên báo Sự thật, số Xuân Kỷ Sửu.

Với lối viết châm biếm nhẹ nhàng mà sâu sắc, tác giả vạch trần tâm địa của đế quốc Mỹ đối với các bạn “đồng minh” của mình qua mẩu chuyện về hai chuyến đi Mỹ của bà Tưởng Giới Thạch. Một chuyến lúc “ông Tưởng đang có thế lực to lớn”, bà ta đã được người Mỹ đưa lên chín tầng mây, “đã thêu thêm hoa trên bức gấm đã sẵn đẹp”; và một chuyến lúc ông Tưởng thất thế, người Mỹ đã đón bà ta “không kèn, không trống, không tiếp rước, không hoan nghênh, mà chỉ có lạnh lùng và nhạo báng”… “chẳng ai cho họ một chút than đỡ rét”.

– Báo Sự thật, số Xuân Kỷ Sửu năm 1949.

Cuối tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn của các nhà báo sau phiên họp đầu năm của Hội đồng Chính phủ ¹⁾.

Về thái độ của ta đối với Vĩnh Thuỵ, Người nói: “Ông Vĩnh Thuỵ đã trịnh trọng thề trung thành với Tổ quốc, với nhân dân và Chính phủ. Nếu ông ấy cam tâm buôn dân bán nước, thì ông ấy sẽ bị tội phản quốc như những kẻ phản quốc khác”.

Được hỏi về tình hình Trung Quốc, Người nói: “Nhân dân Trung Hoa là một phần nhân dân toàn thế giới. Dân chủ Trung Hoa thắng lợi, ắt sẽ có ảnh hưởng lớn đến toàn thế giới mà Việt Nam ta là một bộ phận”.

– Báo Cứu quốc, số 1164, ngày 11-2-1949.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 558-559.

Tháng 1

Được báo cáo về thành tích của Hồng Sinh, nữ du kích xã Ngũ Lão, huyện Hoà An, Cao Bằng, một mình diệt 16 tên giặc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết thư khen ngợi Hồng Sinh và khuyên Hồng Sinh “cố gắng thêm, diệt cho được hai lần 16 tên giặc để lập công trong cuộc Thi đua ái quốc năm nay”.

Người mong “nam nữ du kích Cao Bằng đều cố gắng thi đua, theo cho kịp Hồng Sinh, diệt cho nhiều giặc, cướp cho nhiều súng”.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 554.

Tháng 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi các điền chủ huyện Yên Dũng (Bắc Giang), “rất vui lòng biết rằng đồng bào điền chủ chẳng những sẵn sàng giảm địa tô 25 phần trăm, mà còn hết sức giúp tá điền cơm ăn, việc làm”.

Người mong “điền chủ sẽ hăng hái xung phong Thi đua ái quốc, lãnh đạo sự cải tạo nghề nông, để tăng gia sản xuất cho nhiều. Như thế thì đã ích quốc, lại lợi dân. Như thế là chủ điền giúp cho kháng chiến mau thắng lợi, kiến quốc mau thành công”.

– Báo Cứu quốc, số 1211, ngày 7-4-1949.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 556.

Tháng 1

Nhân dịp Trường cán bộ dân quân Lê Bình bế mạc khoá 2, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư căn dặn: muốn đánh thắng giặc, “trước nhất và mọi việc phải dựa vào nhân dân; mỗi cán bộ và mỗi chiến sĩ dân quân du kích phải làm cho dân tin, dân phục, dân yêu”. “Hai là phải tổ chức chặt chẽ, tập luyện hẳn hoi, chuẩn bị chu đáo. Hễ có giặc là đánh. Đánh khéo, đánh gan, đánh mạnh, đánh dai, đánh cho tan giặc”.

Người hứa sẽ dành một giải thưởng đặc biệt cho cán bộ, dân quân nào lập công to nhất trong sáu tháng đầu năm 1949.

– Báo Quân du kích, số 12-13 năm 1949.

– Hồ Chí Minh với các lực lượng vũ trang nhân dân, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1975, tr.100-101.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 555.

Tháng 1

Trong bài Đảng ta, ký bút danh Trần Thắng Lợi, đăng trên Tạp chí Sinh hoạt nội bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã điểm lại lịch sử phong trào công nhân Việt Nam từ năm 1917 đến việc đồng chí Nguyễn Ái Quốc cùng phe đa số trong Đảng Xã hội Pháp thành lập Đảng Cộng sản Pháp năm 1921 ²⁾, tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên năm 1925, thống nhất các tổ chức cộng sản ở Việt Nam năm 1930, cao trào 1930-1931 và Xôviết Nghệ – Tĩnh, cao trào kháng Nhật và vũ trang khởi nghĩa giành chính quyền năm 1945.

Cuối bài, Người viết: “Năm nay, Đảng ta mới 19 tuổi. Nhưng suốt 19 năm ấy, năm nào cũng là một năm đấu tranh dũng cảm. Kinh qua bao nhiêu cơn sóng gió, bao nhiêu bước khó khăn, càng nhiều gian nan, Đảng ta càng nhiều rèn luyện, càng thêm vững chắc và rộng lớn. Nhờ chính sách đúng, lãnh đạo chắc, kỷ luật nghiêm, nhờ tư tưởng thống nhất, mà Đảng ta và dân tộc ta được những thắng lợi vẻ vang ngày nay.

Tuy vậy, chúng ta tuyệt đối không được tự kiêu, tự đại.

Chúng ta có nhiều thành công, nhưng chúng ta cũng còn nhiều khuyết điểm. Mỗi đồng chí ta cần phải mạnh dạn và thành thật kiểm điểm mình, kiểm điểm đồng chí mình…

Sứ mệnh của Đảng ta rất to. Công việc Đảng ta rất nhiều. Đảng đòi hỏi chúng ta phải làm trọn nhiệm vụ của đảng viên.

Không có vinh dự nào to bằng cái vinh hạnh được làm đảng viên của Đảng Cộng sản. Vì vậy, bất kỳ ở hoàn cảnh nào, làm công việc gì, chúng ta cũng phải kiên quyết làm cho xứng đáng với vinh hạnh ấy”.

– Tạp chí Sinh hoạt nội bộ, số 13, tháng 1-1949. Bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 546-550.

Tháng 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp các đồng chí Võ Nguyên Giáp, Hoàng Văn Thái, Phan Phác nghe báo cáo về việc thành lập cơ sở ban đầu của Không quân.

Người dặn: “Ta đã định làm cái gì thì phải làm cho được. Ban đầu chỉ nên là Ban nghiên cứu Không quân thôi”.

– Hàng không dân dụng Việt Nam – Những chặng đường lịch sử, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr. 30.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)