Hồ Chí Minh – Biên niên tiểu sử – Tập 4 (Năm 1948 – Tháng 12)

Việt Nam - Hồ Chí MinhTháng 12, ngày 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi ông Cù Huy Cận, góp ý kiến rất cụ thể và chi tiết về bản “Nội quy kiểu mẫu của Quỹ nghĩa thương” 9).

Kết luận, Người viết: “Nói tóm lại: Phải làm nội quy giản đơn hơn, thì dân mới dễ hiểu, dễ làm hơn”.

– Bút tích bức thư. Bản gốc lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 528-529.

Tháng 12, ngày 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 265/SL, quy định Uỷ ban kháng chiến hành chính Hà Nội là một Uỷ ban kháng chiến hành chính thành phố, thuộc Uỷ ban kháng chiến hành chính Liên khu III.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 12, ngày 19

Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi gửi đồng bào và chiến sĩ cả nước nhân kỷ niệm hai năm Ngày toàn quốc kháng chiến.

Phân tích những diễn biến chính trị, quân sự, kinh tế giữa ta và địch qua hai năm kháng chiến, Người khẳng định:

“NĂM ĐẦU là vất vả,

NĂM THỨ HAI là tiến bộ”

và tiên đoán tình hình cuộc chiến sắp tới:

“NĂM THỨ BA sẽ là năm bước gần đến thắng lợi hoàn toàn”.

Người kêu gọi toàn thể đồng bào và chiến sĩ cả nước chớ chủ quan, khinh địch, hãy hăng hái xung phong Thi đua ái quốc để giành lấy thắng lợi cuối cùng.

Cùng ngày, Người gửi điện tới nhân dân Pháp tố cáo những hành động “khủng khiếp ngu dại” của thực dân Pháp đã gây ra trong cuộc chiến tranh “đang giày vò tâm can hai dân tộc” nhằm mục đích “lừa bịp dân tộc Pháp, chia rẽ dân tộc Việt Nam”.

Bức điện một lần nữa nêu rõ quyết tâm chiến đấu của nhân dân Việt Nam, và khẳng định “một quốc gia đã nhất định tranh thủ độc lập tự do cho mình thì nó phải chiến thắng, không gì cản nổi”.

– Báo Sự thật, số 104, ngày 19-12-1948.

– Báo Cứu quốc, số 1129, ngày 28-12-1948.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 530-536.

Tháng 12, trước ngày 20

Được tin Giám mục Hồ Ngọc Cẩn từ trần, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi điện chia buồn tới Toà Giám mục Bùi Chu.

Người lấy làm tiếc vì chiến sự không thể về dự đám tang của Giám mục và đã nhờ Uỷ ban kháng chiến hành chính Liên khu III thay mặt đến dự lễ và chia buồn cùng đồng bào công giáo địa phận Bùi Chu.

– Báo Cứu quốc, số 1122, ngày 20-12-1948.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 537.

Tháng 12, ngày 25

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư tới đồng bào công giáo cả nước nhân ngày lễ Thiên Chúa giáng sinh.

Bức thư có đoạn:

“Hôm nay, đồng bào lễ Chúa trong một bầu không khí chiến tranh, vì giặc Pháp còn đang giày xéo trên đất nước ta. Song rồi đây, thắng lợi sẽ cho chúng ta lễ Chúa long trọng hơn, trong một bầu không khí vui vẻ và tươi sáng của một nước hoàn toàn thống nhất và độc lập.

Vậy đồng bào hãy cùng tôi cầu nguyện Chúa cho ngày thắng lợi sắp tới của dân tộc. Tôi cầu nguyện Chúa luôn luôn ban phúc lành cho đồng bào”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 538.

Tháng 12

Nhận được quà biếu của gia đình ông Đỗ Đình Thiện, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi bức thư sau:

“Gửi chú thím Thiện,

Cảm ơn chú thím đã gửi biếu một bộ áo rất đẹp, nhất là cái gì cũng tự tay mình làm lấy.

Nghe nói các cháu thêu khéo, Bác gửi lời khen các cháu và hôn các cháu.

Thân ái

12/48

BÁC”.

– Bút tích bức thư. Bản gốc lưu tại gia đình ông  Đỗ Đình Thiện.

Tháng 12

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cảm ơn Trại dinh điền Sông Soi đã gửi biếu cam và dặn dò mọi người “phải gắng làm tròn nhiệm vụ của chiến sĩ trên mặt trận kinh tế”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 539.

Trong năm

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi tặng báo Xung phong, tờ báo của Nhi đồng cứu quốc tỉnh Hải Dương bài thơ dưới đây:

Bác nhận được báo “Xung phong”

Cảm ơn các cháu có lòng gửi cho.

Các cháu nghe Bác dặn dò:

Phải biết yêu nước, phải lo học hành,

Siêng làm việc, siêng tập tành,

Phải giữ kỷ luật là thành cháu ngoan.

Bác yêu các cháu muôn vàn,

Bác gửi các cháu một ngàn cái hôn.

– Bút tích bức thư. Bản gốc lưu tại Bảo tàng  Cách mạng Việt Nam.

Trong năm

Lấy bút danh Lê Quyết Thắng, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết cuốn sách nhan đề Một đoạn lịch sử Việt Nam từ 1847 đến 1947.

Đây là một tác phẩm lịch sử trình bày những “sự kiện chủ yếu trong 100 năm, kể từ khi thực dân Pháp bắt đầu thực hiện âm mưu xâm lược Việt Nam (1847) đến khi chúng đánh lên Việt Bắc (1947) trong cuộc xâm lăng lần thứ hai. So sánh hai thời kỳ – “Thời kỳ quân chủ” và “Chế độ dân chủ”, tác giả chỉ rõ: “Thực dân Pháp cứ lầm tưởng rằng Việt Nam ngày nay cũng yếu ớt như Việt Nam trong thời kỳ quân chủ, chúng tưởng rằng, chính phủ dân chủ cũng nhút nhát như triều đình nhà vua”.

– Lê Quyết Thắng: Một đoạn lịch sử Việt Nam từ 1847 đến 1947, Việt Bắc xuất bản. Bản sao đánh máy, lưu tại Thư viện Quốc gia.

Trong năm

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết hai bài thơ chữ Hán Thu dạ và Báo tiệp. Nguyên văn hai bài thơ như sau:

THU DẠ

Trù hoạch canh thâm tiệm đắc nhàn,

Thu phong thu vũ báo thu hàn.

Hốt văn thu địch sơn tiền hưởng,

Du kích quy lai tửu vị tàn.

Dịch thơ:

ĐÊM THU

Bàn việc canh chầy mới tạm ngơi,

Gió mưa thu báo lạnh thu rồi.

Còi thu bỗng rúc vang từng núi,

Du kích về thôn, rượu chửa vơi.

BÁO TIỆP

Nguyệt thôi song vấn: – Thi thành vị?

– Quân vụ nhưng mang vị tố thi.

Sơn lâu chung hưởng kinh thu mộng,

Chính thị Liên khu báo tiệp thì.

Dịch thơ:

TIN THẮNG TRẬN

Trăng vào cửa sổ đòi thơ,

– Việc quân đang bận, xin chờ hôm sau.

Chuông lầu chợt tỉnh giấc thu,

Ấy tin thắng trận Liên khu báo về.

– Hồ Chí Minh: Thơ, Nxb. Văn học, Hà Nội, 1975, tr. 110-111, 106.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 543, 544.

——————–

Chú thích – Từ tháng 7 đến tháng 12

1)  Hội nghị giáo dục toàn quốc họp từ ngày 10 đến ngày 15-7-1948 tại Việt Bắc (B.T).

2) Hội nghị văn hoá toàn quốc lần thứ hai họp từ ngày 16 đến ngày 20-7-1948 tại Phú Thọ (B.T).

3)  Báo Vệ quốc quân, cơ quan tuyên truyền và giáo dục của quân đội. Báo xuất bản hằng tuần, số đầu tiên ra ngày 22-3-1947. Năm 1950, báo Vệ quốc quân và báo Quân du kích sáp nhập thành báo Quân đội nhân dân (B.T).

4) Tháng 7-1948, cụ Võ Liêm Sơn được cử đi dự Hội nghị Văn hoá toàn quốc họp ở Việt Bắc. Cụ đã được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh và được Người tặng bài thơ trên (B.T).

5) Hội nghị họp trong tháng 8-1948 (B.T).

6) Huyện Quỳnh Côi là huyện đầu tiên trong cả nước đã thanh toán xong nạn mù chữ, được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư, bằng khen và tặng phẩm (B.T).

7) Bình dân học vụ (B.T).

8) Cụ Kiều Hữu Hỷ: thân sĩ Liên khu IV, thành viên của Hội giúp binh sĩ bị nạn, ở Trung Bộ ra để chờ công tác. Cụ viết thư thăm sức khoẻ Chủ tịch và Người đã viết thư trả lời.

9) Quỹ do nông dân tự nguyện đóng góp (bằng thóc) trong kháng chiến, dùng vào mục đích giúp bà con nông dân địa phương gặp khó khăn vay (B.T).

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)