Tháng 3, ngày 1
Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Thư gửi các đồng chí
Bắc Bộ.
Người căn dặn đoàn thể cũng như mỗi đảng viên phải đem hết tinh thần, lực lượng nhằm vào một mục đích: đánh đuổi thực dân Pháp và làm cho nước nhà thống nhất, độc lập.
Người nêu những khuyết điểm cần sửa chữa ngay, như: địa phương chủ nghĩa, óc bè phái, óc quân phiệt quan liêu, óc hẹp hòi, ham chuộng hình thức, làm việc lối bàn giấy, vô kỷ luật, kỷ luật không nghiêm, ích kỷ, hủ hoá và nhấn mạnh phải “kiên quyết khắc phục những khuyết điểm vừa kể trên thì chúng ta mới chắc đi đến hoàn toàn thắng lợi” 20).
– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 71-75.
Tháng 3, ngày 2
20 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ toạ phiên họp Hội đồng Chính phủ để nghe báo cáo về tình hình quân sự, ngoại giao, kiểm điểm các mặt hoạt động. Quan trọng và cấp bách nhất là vấn đề nhanh chóng dời cơ quan Chính phủ lên Phú Thọ.
Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 27b/SL, về việc cấp đất công hoang ở những miền gọi là “vùng tiểu dinh điền” cho các công dân Việt Nam trên 18 tuổi.
– Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 1, tr. 45.
Tháng 3, ngày 4
Mờ sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Sơn Tây qua bến Trung Hà sang đất Phú Thọ trên đường di chuyển lên căn cứ Việt Bắc.
Người vào nghỉ chân ở nhà cụ Nguyễn Liên 21).
Tối, Người chuyển đến nhà ông Hoàng Văn Nguyên 22) ở Xóm Đồi, xã Cổ Tiết, Tam Nông, Phú Thọ.
Thời gian ở Cổ Tiết (từ ngày 4-3-1947 đến ngày 18-3-1947), Người dùng bí danh Xuân trong các giấy tờ giao dịch. Hằng ngày, Người tranh thủ thời gian đọc các sách viết về lịch sử Việt Nam, dịch cuốn Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, viết một loạt bài nói về lịch sử kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta, thảo các văn thư gửi Quốc hội và Chính phủ Pháp, thư kêu gọi đồng bào đẩy mạnh sản xuất, phục vụ kháng chiến.
– Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ Vĩnh Phú: Vĩnh Phú những lần đón Bác, 1990, tr. 11-14.
– Hoàng Quốc Việt: Con đường theo Bác, Nxb. Thanh niên, Hà Nội, 1990, tr. 233-234.
Tháng 3, ngày 5
Sau trận quân Pháp tấn công ra ngoại vi Hà Nội 23), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết thư gửi đồng bào toàn quốc vạch rõ âm mưu của địch và kêu gọi mọi người: “Chúng ta không hoang mang. Chúng ta phải nhẫn nại, phải cương quyết. Thắng lợi cuối cùng nhất định về tay ta”.
Đồng thời, Người viết Thư gửi đồng bào hậu phương kêu gọi mọi người hãy an ủi, giúp đỡ đồng bào tản cư với tinh thần:
Nhiễu điều phủ lấy giá gương,
Người trong một nước phải thương nhau cùng.
Cùng ngày, Chủ tịch viết Thư gửi Quốc hội và nhân dân Pháp trình bày sự thật về vấn đề Việt Nam nhân dịp Quốc hội Pháp sắp họp thảo luận vấn đề này.
Trong sáu điểm cụ thể của nội dung bức thư, Người nêu rõ thái độ thiện chí của nhân dân Việt Nam đối với nước Pháp và nhân dân Pháp, lên án sự bội tín bất nhân của những người đại diện nước Pháp ở Đông Dương và một lần nữa, Người nhắc lại với Quốc hội và nhân dân Pháp lập trường và nguyện vọng của nhân dân Việt Nam mà trước đây Người đã nhiều lần nêu lên.
– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 80-84.
Tháng 3, ngày 6
Sáng sớm, Chủ tịch Hồ Chí Minh gọi các đồng chí phục vụ đến hội ý. Mọi người ngồi quây quần thành một vòng tròn. Người nhìn anh em rồi nói với giọng trầm ấm:
– Chiến sự đang ngày một lan rộng, mọi sinh hoạt bây giờ các chú phải quân sự hoá, không thể đi ôtô được nữa, dễ bị lộ bí mật. Ai có xe đạp thì sử dụng, người còn lại sẽ đi bộ. Các chú may cho mỗi người một chiếc ba lô để đựng đồ và may cho Bác một cái để Bác đeo máy chữ.
Sau đó, Người nói đến tình hình chiến sự và giải thích về đường lối kháng chiến của ta:
– Sức ta bây giờ như chàng trai mười sáu, mà thế giặc bây giờ như một lão già quỉ quyệt độc ác. Nếu ta cậy sức đánh bừa thì sao chắc thắng được. Phải vừa đánh vừa nuôi cho sức mình khoẻ lên. Khi sức ta đã khoẻ, giặc suy yếu dần, ta mới lừa thế quật ngã nó, như vậy mới chắc thắng. Cho nên kháng chiến trường kỳ mới nhất định thắng lợi.
Rồi Người mỉm cười nói tiếp:
– Các chú ở đây, nếu gọi tên các chú thì dễ lộ nơi Bác ở. Để giữ bí mật và cũng để thể hiện quyết tâm kháng chiến của chúng ta, hôm nay Bác sẽ đặt lại tên cho các chú là Trường, Kỳ, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi.
(Không cố ý sắp đặt mà vừa đúng 8 người, 4 là người Kinh, 4 là người dân tộc).
Người hỏi thêm:
– Các chú có biết tại sao Bác lại đặt tên cho các chú như vậy không? – Và giải thích – Nhiệm vụ của Bác hiện nay là cùng toàn Đảng, toàn dân đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi. Đó vừa là nhiệm vụ trước mắt vừa là nhiệm vụ lâu dài. Bác đặt tên cho các chú như vậy cũng để hằng ngày nhìn thấy các chú hoặc gọi tên các chú là nhắc nhở Bác phải cố gắng hoàn thành nhiệm vụ.
Tám anh em như trở thành một khẩu hiệu ngày đêm sống bên Người. (Trong số các đồng chí đó, nếu do nhu cầu chuyển công tác khác thì người được chọn vào thay thế sẽ được mang bí danh của người cũ. Do đó, có ba người mang tên Trường, hai người mang tên Nhất, hai người mang tên Thắng).
– Chuyện kể của những người phục vụ Bác Hồ, Nxb. Thông tấn, Hà Nội, 2003, tr. 161-172.
– Trần Đương: Những người được Bác Hồ đặt tên, Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, 2005, tr. 95-97.
Tháng 3, ngày 7
Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi các ông Phạm Văn Bạch và Nguyễn Văn Tây (Phòng Nam Bộ) 24).
Trong thư, Người nhấn mạnh: “Dù gay go mấy, chúng ta cũng không sợ, không hoang mang, vì chúng ta đã biết trước những sự gay go khốn nạn 25) đó. Vì chúng ta tự tin đủ sức khắc phục nó. Và vì chúng ta chắc thắng lợi cuối cùng sẽ về tay ta”.
Cuối thư Người vẽ hai nửa vòng tròn cắt nhau để giải thích cuộc chiến giữa ta và Pháp. Nửa vòng tròn phía trên, màu đỏ, là cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam, lúc đầu có khó khăn (đoạn vòng tròn cong xuống), sau vươn lên thắng lợi. Nửa vòng tròn phía dưới, màu xanh, tượng trưng cho cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp, lúc đầu tạm thời thắng lợi (đoạn vòng tròn cong lên), nhưng cuối cùng cũng sẽ thất bại.
– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 85.
Tháng 3, ngày 8
Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Giấy giới thiệu cho một đại diện Hoa kiều ở Việt Nam với các anh em cán bộ phụ trách địa phương. Giấy giới thiệu viết:
“Tôi xin giới thiệu với các anh em phụ trách địa phương ông Cốc Tinh Han là đại biểu Hoa kiều ở Thái Nguyên.
Nếu có việc gì can hệ xảy ra giữa Hoa kiều và người Việt Nam, anh em nên trực tiếp liên lạc cùng giải quyết với ông trên lập trường Hoa – Việt thân thiện”.
Người còn ghi chú bên dưới: “Ông Cốc Tinh Han tức Quách Lương Thái được mang vũ khí để tự vệ”.
– Sách ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc, Nxb. Đại bách khoa toàn thư Trung Quốc, Bắc Kinh, 1995, ảnh số 144, tr. 42.
Tháng 3, ngày 9
Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và trả lời phỏng vấn của phóng viên các báo Việt Nam.
Phát biểu về lời tuyên bố của Thủ tướng Pháp Ramađiê (Ramadier) ngày 6 tháng 3 vừa qua, Người tỏ ý tiếc rằng Chính phủ Pháp một mặt thì nói “nước Pháp không phản đối nguyện vọng thống nhất của người Việt Nam”, nhưng một mặt lại cố sức dùng vũ lực. Chủ tịch khẳng định:
“Nếu chiến tranh kéo dài, thì khối Liên hiệp Pháp cũng hỏng, lợi quyền Pháp ở Á Đông cũng mất, nước ta sẽ bị tàn phá tiêu điều. Nhưng dù tiêu điều đến đâu, non nước này vẫn là non nước Việt Nam. Trên đống xương máu, trên đống tro tàn, thanh niên ta, con cháu ta, sẽ xây dựng một nước Việt Nam hoàn toàn độc lập”.
– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 86.
Tháng 3, ngày 10
Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ thị cho Bộ Nội vụ những công việc cần làm ngay để ổn định lòng dân, chấm dứt tình trạng lộn xộn do việc quân Pháp mở rộng tiến công quân sự.
Người nhắc Bộ Nội vụ phải quan tâm việc củng cố các Uỷ ban hành chính, làm tốt công tác tản cư và xây dựng hậu phương vững mạnh, chú ý vấn đề phòng gian bảo mật.
Cùng ngày, Người viết thư gửi Giám mục Lê Hữu Từ cảm ơn một số việc làm tốt có kết quả của ông và nhắc Giám mục thực hiện những điều đã hứa. Đồng thời, Người viết thư gửi ông Vũ Đình Huỳnh, đề nghị “Chú bỏ bức thư này 26) vào phong bì tử tế, rồi đưa đến cho cụ Từ… Xong các việc, chú điện về báo cáo”.
Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 28/SL, về việc sửa đổi địa giới của huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) và thị xã Vinh – Bến Thuỷ.
– Tài liệu lưu trữ của Cục Lưu trữ Văn phòng Hội đồng Bộ trưởng.
– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 87-89.
– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
Tháng 3, ngày 12
Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 29/SL, gồm 10 chương, 187 điều khoản, quy định mối quan hệ giữa chủ (người Việt Nam hay người nước ngoài) với công dân Việt Nam tại các nhà máy, hầm mỏ, thương điếm và các nhà làm nghề tự do.
– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
Tháng 3, ngày 13
Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi ông Nguyễn Văn Lưu, yêu cầu: “Bảo điện đài phải bỏ hai chữ Phú Thọ đi để giữ bí mật” và “Nói với Nam27) thông tri các cơ quan phải giữ bí mật”.
– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
Tháng 3, ngày 14
Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi Bộ Nội vụ nhắc vấn đề di chuyển ngay các cơ quan đến nơi an toàn, đề phòng chiến sự xảy ra.
– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
Tháng 3, ngày 16
Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 29b/SL, về việc lập Ngoại thương Cục thuộc Bộ Kinh tế, định thể thức về ngoại thương, ấn định chức năng, quyền hạn, nhiệm vụ và tổ chức của Ngoại thương Cục.
– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
Tháng 3, ngày 17
Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 30/SL, cử ông Bộ trưởng Bộ Lao động Nguyễn Văn Tạo, đặc nhiệm việc tản cư và di cư.
– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
Tháng 3, ngày 18
Chiều tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Cổ Tiết qua bến Ghềnh, Ba Triệu, sang xã Xứ Nhu, qua phố huyện Lâm Thao, xã Xuân Dũng, chuyển đến ở và làm việc tại Chu Hoá, huyện Lâm Thao, Phú Thọ.
Thời gian ở Chu Hoá (từ 18-3 đến 29-3-1947), Người đã chủ trì một số cuộc họp của Thường vụ Trung ương và Hội đồng Chính phủ. Các ông Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Lương Bằng… thường đến báo cáo tình hình với Người.
– Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ Vĩnh Phú: Vĩnh Phú những lần đón Bác, 1990, tr. 15-16.
– Hoàng Quốc Việt: Con đường theo Bác, Nxb. Thanh niên, Hà Nội, 1990, tr. 234.
Tháng 3, ngày 19
Chủ tịch Hồ Chí Minh viết hai bức thư gửi ông Hoàng Hữu Nam. Một thư gợi ý nên có chế độ phụ cấp cho những cán bộ “làm việc tận tuỵ nhưng gặp khó khăn về đời sống”. Người đề nghị “nên lập một danh sách những người đáng giúp, bàn với Hiến 28) rồi tìm cách giúp những người đáng giúp mà tránh khỏi sự nạnh kẹ”. Và nhắc ông Nam cần đôn đốc công việc phá đường ở Phú Thọ, “không thì đến lúc gấp, làm không kịp. Và trong lúc dân đến làm việc đó, nên có người đến tuyên truyền giải thích và khuyến khích họ”.
Người còn hỏi ý kiến ông Nam nên có những hình thức gì để tranh thủ, lôi kéo các thổ ty, lang đạo.
Một thư dặn ông Nam đến thăm cụ Vi Văn Định và “hỏi xem cụ có thể đi Lào Cai, Hoà Bình được không? Nếu đi được thì tốt lắm”.
Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký các sắc lệnh:
– Sắc lệnh số 31/SL, về việc sửa đổi điều 3 Sắc lệnh số 131/SL ngày 20-7-1946 về tổ chức tư pháp và công an.
– Sắc lệnh số 32/SL, về việc sửa đổi điều 9 Sắc lệnh số 40/SL ngày 29-3-1946 về bảo hiểm quyền tự do của
công dân.
– Sắc lệnh số 32b/SL, ấn định Quỹ tản cư, di cư toàn quốc là 30 triệu đồng trích từ ngân sách chung năm 1947 và do ông Bộ trưởng Bộ Lao động sử dụng.
– Sắc lệnh số 33/SL, tăng mười lần tất cả các số tiền phạt, tối thiểu và tối đa, đã được ấn định trong các Luật hình ban bố trước ngày 19-8-1945.
– Sắc lệnh số 34/SL, về việc sửa đổi điều 2 Sắc lệnh số 1/SL, ngày 20-12-1946 về Uỷ ban bảo vệ khu và tỉnh.
– Sắc lệnh số 35/SL, về việc sửa đổi điều 4, bãi bỏ điều 6 và điều 10 của mục 4 trong Sắc lệnh số 34/SL, ngày 25-3-1946 về tổ chức Bộ Quốc phòng.
– Sắc lệnh số 36/SL, bổ nhiệm ông Trần Dụ Châu, nguyên Thanh tra hành chính Sở Hoả xa, giữ chức Cục trưởng Cục Quân nhu Bộ Quốc phòng.
– Sắc lệnh số 37/SL, bổ nhiệm ông Lê Khắc làm Cục trưởng Cục Giao thông công binh Bộ Quốc phòng.
– Bút tích các bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
Tháng 3, ngày 20
Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam, yêu cầu điều tra hai vụ án đương sự có đơn khiếu nại. Người nhắc lại đề nghị phải tiến hành kiên quyết, “tiếc không được”, đối với việc tiêu thổ kháng chiến và lưu ý về thái độ đối với đồng bào thiểu số.
Cùng ngày, Người hoàn thành tác phẩm Đời sống mới 29) (ký bút danh Tân Sinh) làm tài liệu hướng dẫn và tuyên truyền cuộc vận động xây dựng nếp sống mới. “Trong lúc kháng chiến cứu quốc chúng ta phải đồng thời kiến quốc. Thực hành đời sống mới là một điều cần kíp cho công cuộc cứu quốc và kiến quốc”.
Dưới hình thức hỏi – đáp, cuốn sách giới thiệu một cách vắn tắt, rõ ràng, thiết thực, dễ hiểu những nội dung của đời sống mới và nêu ra những yêu cầu cụ thể đối với mỗi người, mỗi gia đình, từng giới và từng ngành.
– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 91-110.
Tháng 3, ngày 21
Nhận được nhiều Quyết tâm thư của các đoàn thể, các đơn vị bộ đội, các tổ chức tôn giáo… từ khắp nơi gửi về, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư cảm ơn đồng bào và trịnh trọng hứa: “Chính phủ quyết làm trọn nhiệm vụ kháng chiến cứu quốc, quyết không phụ lòng trông cậy của quốc dân, và quyết tranh lấy quyền thống nhất và độc lập cho Tổ quốc”.
Trong ngày, Người viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam, yêu cầu chỉ thị cho Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam, báo Cứu quốc, phải di chuyển ngay các máy móc, không được do dự trì hoãn.
– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 111.
– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
Tháng 3, ngày 25
Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và trả lời phỏng vấn của các nhà báo xung quanh cuộc tranh luận về vấn đề Việt Nam tại Quốc hội Pháp2.
Người tỏ ý tiếc vì “nhiều vị đại biểu Pháp không hiểu rõ tình hình Việt Nam mà lại cố ý bịa đặt những điều sai hẳn sự thực, làm cho Nghị viện và nhân dân Pháp thêm bối rối”. Một lần nữa, Người nhắc lại thiện chí của nhân dân Việt Nam trong quan hệ Pháp – Việt.
Cùng ngày, Người gửi thư tới Phó Chủ tịch Chính phủ Ấn Độ Nêru và các vị đại biểu dự hội nghị nhân ngày khai mạc Hội nghị Liên Á.
Bức thư có đoạn:
“Thay mặt nhân dân Việt Nam và riêng tôi, tôi xin chúc các ngài thắng lợi rực rỡ. Nhân dân Việt Nam, bộ phận của đại gia đình châu Á, đang đấu tranh giành thống nhất và độc lập. Chúng tôi mong rằng tất cả các nước anh em ở châu Á hết lòng giúp chúng tôi”.
– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 112-114.
– Tài liệu của Bảo tàng Hồ Chí Minh.
Tháng 3, ngày 27
Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư Gửi báo Vệ quốc quân 30) nêu rõ nhiệm vụ của tờ báo là nâng cao tinh thần và kỷ luật cho bộ đội, giáo dục bộ đội thực hiện 12 điều kỷ luật được Người nêu cụ thể trong thư.
– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 115.
Tháng 3, ngày 28
Nhân dịp 100 ngày toàn quốc kháng chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ và đồng bào ngoài Bắc gửi điện biểu dương tinh thần bền bỉ hy sinh chiến đấu của đồng bào Nam Bộ và miền Nam Trung Bộ.
Bức điện có đoạn:
“Sự anh dũng của đồng bào trong đó đã làm gương cho đồng bào toàn quốc noi theo. Chúng ta đồng tâm hiệp lực, không sợ gian nan, kiên quyết tranh đấu đến cùng, thì trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi, thống nhất, độc lập nhất định thành công”.
Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 38/SL, sửa đổi điều 1 của Sắc lệnh số 34/SL ngày 19-3-1947 về thành phần của các Uỷ ban bảo vệ khu, tỉnh, huyện và xã.
– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 116.
– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
Tháng 3, ngày 29
Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Chu Hoá. Theo quốc lộ 2, Người qua Tiên Kiên, Phú Lộc, Phú Hộ, Châu Mộng… trên quãng đường dài gần 50 km.
– Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ Vĩnh Phú: Vĩnh Phú những lần đón Bác, 1990, tr. 16.
Tháng 3, ngày 30
Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến xã Yên Kiện (Đoan Hùng, Phú Thọ) và ở lại đây ba ngày (30, 31-3 và 1-4-1947).
Trong những ngày này, máy bay địch hoạt động dữ dội. Ban ngày, Người phải mang tài liệu ra rừng làm việc, tối mới về ngủ. Nhà cửa chật chội, Người và các đồng chí phục vụ phải tháo cánh cửa kê xuống đất làm giường nằm.
– Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ Vĩnh Phú: Vĩnh Phú những lần đón Bác, 1990, tr. 17-18.
Tháng 3
Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư tới Chính phủ, Quốc hội, nhân dân Pháp và các nước dân chủ trên thế giới, tố cáo thực dân phản động Pháp cố ý phá hoại hoà bình, đang thực hiện chính sách vũ lực hòng cướp nước Việt Nam và bắt dân Việt Nam làm nô lệ.
Người nêu rõ: nhân dân Việt Nam chỉ muốn độc lập và thống nhất, chỉ muốn hoà bình, nhưng cũng quyết tâm tự vệ đến giọt máu cuối cùng, “quyết không chịu mất nước làm nô lệ thực dân lần nữa”.
– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 117-118.
Tháng 3
Trên đường lên ATK (An toàn khu) Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn cán bộ được nhân dân địa phương tặng một gánh xôi lúa. Đồng chí trưởng đoàn lên báo cáo và xin ý kiến. Người nói:
– Ta vừa mới ăn cơm xong, để đến mai ăn đỡ được bữa sáng…
Sáng hôm sau, thấy vẫn được bát cơm như thường lệ, Người hỏi:
– Thế xôi lúa đâu?
– Thưa Bác, lúc dân mang đến nóng, ăn ngay thì được, giống xôi lúa ở đây nó thế. Để đến hôm sau thì phía trên còn ăn được, ở dưới thì đã thiu.
Bác nói:
– Thế sao các chú không nói cho Bác rõ. Có phải cái gì Bác cũng biết đâu. Thôi đừng tiếc nữa. Trời còn mờ sáng, tìm chỗ nào suối sâu ấy, đổ xôi xuống, rửa sạch thúng trả cho dân, nhớ cảm ơn cẩn thận.
– Báo Tiền phong, số 13, ngày 27-3-1990.
Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)
Việt Nam 