Tháng 1, ngày 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi đầu năm mới (1947).

Người thay mặt Chính phủ gửi tới toàn thể đồng bào và kiều bào ở nước ngoài, bộ đội, tự vệ và dân quân, thanh niên, phụ nữ và các cháu nhi đồng lời chúc mừng “một năm mới đoàn kết, một năm mới kiên quyết kháng chiến, một năm mới thắng lợi” và kêu gọi mọi người: “Năm mới chúng ta phải đem lực lượng mới, quyết tâm mới để giành lấy thắng lợi mới, để xây dựng một đời sống mới, một nước non mới”.

Người cũng thay mặt cả nước gửi lời chào năm mới tới nhân dân Pháp.

Cùng ngày, Người viết Thư gửi Chính phủ và nhân dân Pháp nhân dịp đầu năm mới và Thư gửi tướng Lơcléc (Leclerc).

Trong Thư gửi Chính phủ và nhân dân Pháp, Người nói rõ: “Mong quốc dân Pháp hiểu rằng chúng tôi không thù hằn gì dân tộc Pháp. Chúng tôi bắt buộc phải chiến đấu, chống bọn thực dân phản động đang mưu mô xẻ cắt Tổ quốc chúng tôi, đưa chúng tôi vào vòng nô lệ và gieo rắc sự chia rẽ giữa hai dân tộc Pháp và Việt. Nhưng chúng tôi không chiến đấu chống nước Pháp mới và quốc dân Pháp, chúng tôi lại còn muốn hợp tác thân ái”.

Trong Thư gửi Tướng Lơcléc, Người hy vọng với tư cách và cương vị của mình, “có lẽ ngài có thể tạo được hoà bình, một nền hoà bình hợp công lý và xứng đáng, thuận tiện cho hai dân tộc chúng ta, mặc dầu trong hoàn cảnh do kẻ khác gây ra, mà vẫn không dứt tình hữu nghị”. Đồng thời khẳng định: “Chúng tôi đã nhất quyết ở trong khối Liên hiệp Pháp¹, cộng tác thành thực với nước Pháp và tôn trọng quyền lợi kinh tế, văn hoá Pháp trong nước chúng tôi. Nhưng chúng tôi cũng nhất quyết chiến đấu đến cùng cho độc lập và thống nhất quốc gia”.

Trong ngày, Người viết  thư cho ông Hoàng Hữu Nam, căn dặn:

“Về động viên dân chúng

1. Nên thêm câu này cho dân dễ hiểu:

Vì địch muốn đánh mau như LỬA, ta phải kéo dài như NƯỚC. Ta dùng nước chống với lửa thì ta chắc thắng.

2. Những người danh vọng trong nước phải đứng ra kêu gọi giới mình. Như cụ Bùi và các cụ khác khai hội với quan lại cũ, khuyến khích và giải thích rồi mỗi người về địa phương của họ. Tôn giáo, văn hoá, v.v. cũng vậy.

3. Cần nói rõ cho dân hiểu, hạng người nào thì nên giúp kháng chiến thế nào.

Chung: Tăng gia sản xuất, giữ bí mật, đào hầm trú ẩn, cất lúa, cất muối cho khỏi cháy, giúp việc phá hoại giao thông của địch, v.v..

Riêng: phụ nữ có thể tổ chức đội vá áo, đội giặt áo, đội cứu thương, v.v.. Nhi đồng có thể đưa tin, trinh thám, v.v..

4. Cách động viên: trong kế hoạch cũng cần nói đến khai hội, đọc lời thề, dán khẩu hiệu, v.v. như A ¹⁾ đã viết qua thư trước.

Về tản cư:

1. Những khu xung quanh chiến địa, phải chuẩn bị sẵn sàng, chia làm đông, tây, nam, bắc. Phía nào chừng dùng được người chạy nạn. Nếu không vậy thì ùa nhau chạy đến một chỗ rất nguy hiểm (như tàu bay ném bom hoặc người đông quá ứ lại, chạy không được). Phải có sẵn người để chỉ đường.

2. Làm 1 sổ theo A, B, C cho dễ tìm, dễ điều tra.

3. Trong lúc tản cư và trong vùng tản cư, phải có kế hoạch tuyên truyền để giữ vững tinh thần của dân, kế hoạch phòng gian để chúng không lẫn vào trong đám người tản cư đặng thám thính và tính nhiễu loạn trật tự, phao tin nhảm, v.v..

Thêm: Trừ những người rất cần ở lại, các uỷ ban và các nhân viên không cần lắm phải rời khỏi thành Hà Đông đi ngay”.

– Lời Hồ Chủ tịch, Nha Thông tin Việt Nam, 1948, t.1, tr. 13-18.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 1-6.

– Báo Nhân dân cuối tuần, số 52, ngày 22-12-1996.

Tháng 1, ngày 2

Nhân dịp Bộ trưởng Bộ Thuộc địa Pháp Mutê (Moutet) sang Đông Dương, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trả lời phỏng vấn của các nhà báo về ý nghĩa cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam. Người nêu rõ: “Việt Nam không chiến tranh chống nước Pháp và dân Pháp vì ta muốn hai dân tộc Việt – Pháp cộng tác thật thà. Nhưng tự do độc lập là quyền trời cho của mỗi dân tộc. Bọn thực dân phản động dùng vũ lực phá hoại quyền thống nhất và độc lập của dân ta, cho nên dân ta phải kháng chiến để giữ gìn đất nước”.

Về triển vọng của cuộc kháng chiến, Người khẳng định: “Hễ một dân tộc đã đứng lên kiên quyết đấu tranh cho Tổ quốc họ thì không ai, không lực lượng gì chiến thắng được họ. Dân Việt Nam muốn hoà bình, nhưng vì vận mệnh của Tổ quốc, của giống nòi, thì sẽ kháng chiến đến cùng, kháng chiến đến thắng lợi”.

Buổi chiều, Người viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam nhắc cần theo dõi việc người Pháp ở Vinh, việc gửi thư của Người cho anh em thương binh…

– Lời Hồ Chủ tịch, Nha Thông tin Việt Nam, 1948, t. 1, tr. 19-20.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 7-8.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 1, ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho Mutê – Bộ trưởng Bộ Thuộc địa Pháp, Uỷ viên Chính phủ Pháp sang điều tra tình hình Đông Dương – sau khi biết tin ông tới Hà Nội. Bức thư có đoạn:

“Tôi lấy làm vui mừng được biết ngài tới Hà Nội. Xin có lời chào mừng ngài, vì ngài vừa là bạn cũ, vừa là đại diện cho nước Pháp mới, vừa là sứ giả của hoà bình.

Tôi rất mong và rất sung sướng được hội kiến với ngài lâu một chút để tỏ rõ ý muốn thành thực hoà bình và cộng tác của chúng tôi, và để chuyển đệ với ngài những đề nghị của chúng tôi về việc lập lại sự giao hảo giữa hai nước chúng ta”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 9.

Tháng 1, ngày 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam, nêu năm vấn đề cần chú ý:

– Tuyên truyền,

– Liên lạc và tổ chức,

– Việc sinh hoạt của các Bộ trong Chính phủ,

– Động viên lôi kéo công nhân viên chức,

– Phá đường, ngăn chặn sự tiến công của địch.

Cuối thư, Người còn vẽ một sơ đồ (gồm cả mặt cắt ngang và cắt dọc của con đường) để chỉ dẫn cụ thể cách thức đào đường nhưng vẫn đảm bảo sự đi lại của nhân dân mà xe địch không qua được.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi ông Cù Huy Cận ²⁾. Toàn văn bức thư như sau:

“Chú Cận,

Đã lâu không gặp chú, nhớ lắm.

Nay có việc cần. Chú phải về ngay. Về đến thì tìm gặp Nam gấp.

Công việc trong đó, giao lại cho chú Nhân.

Tôi gửi lời thăm tất cả đồng bào trong ấy.

Chờ chú.

Chào thân ái và quyết thắng

Ngày 5 tháng 1 năm 1947

Hồ Chí Minh”.

– Bút tích các bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 10.

Tháng 1, ngày 6

Sáng sớm, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam, căn dặn những việc:

– Giúp Hoa kiều ở Quảng Yên (nay thuộc tỉnh Quảng Ninh) tản cư.

– Bàn với Bộ trưởng Bộ Nội vụ Huỳnh Thúc Kháng về việc tuyên truyền, kêu gọi dân chúng.

– Vấn đề đăng ký của các viên chức nhà nước.

12 giờ, Người viết lá thư thứ hai gửi ông Hoàng Hữu Nam nhắc một số việc về công tác tổ chức.

– Bút tích các bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 1, ngày 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Thư gửi Chính phủ, Quốc hội và nhân dân Pháp, nêu rõ lập trường, nguyện vọng, thái độ của Chính phủ và nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến hiện nay, những biện pháp vãn hồi hoà bình.

Kết thúc bức thư, Người viết: “Chính phủ và nhân dân Pháp chỉ cần có một cử chỉ công nhận độc lập và thống nhất của nước Việt Nam là chấm dứt được những tai biến này; hoà bình và trật tự sẽ trở lại ngay tức khắc. Dân tộc Việt Nam đang chờ đợi cử chỉ đó.

Nước Pháp mới muôn năm!

Nước Việt Nam độc lập và thống nhất muôn năm!

Tình thân thiện Pháp Việt muôn năm!”.

– Tài liệu lưu trữ của Cục Lưu trữ Văn phòng Hội đồng Bộ trưởng.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 11-12.

Tháng 1, ngày 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi tặng báo Độc lập bài thơ sau đây:

Năm mới thế cho năm đã cũ.

Báo “Độc lập” của Đảng Dân chủ.

Kêu gọi toàn thể dân Việt Nam,

Đoàn kết và thắt chặt hàng ngũ,

Kiên quyết kháng chiến đến kỳ cùng,

Để giữ chủ quyền và lãnh thổ.

Chờ ngày độc lập đã thành công.

Tết ấy tha hồ bàn với cỗ.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Thư khen ngợi các chiến sĩ bị thương và sự tận tâm của các y sĩ, khán hộ, cứu thương.

Người biểu dương các chiến sĩ bị thương “thật xứng đáng với Tổ quốc, và Tổ quốc sẽ không bao giờ quên những người con yêu quý như thế”.

Người khen ngợi các thầy thuốc và khán hộ đã hết lòng chăm sóc chu đáo thương binh. “Thế là các bạn cũng trực tiếp tham gia kháng chiến cứu quốc”.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Lời kêu gọi nhân ngày Tết nguyên đán năm 1947, hô hào đồng bào “Phải hết sức tiết kiệm, để dành tiền bạc, cơm gạo cho cuộc kháng chiến lâu dài”, “Làm những việc cần kíp, để phòng trước bọn địch tấn công”, “Ra sức thi nhau tăng gia sản xuất”, “Rủ nhau gửi đồ uý lạo cho chiến sĩ ở tiền phương”.

Người còn viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam lưu ý việc kêu gọi trí thức, quan lại cũ tham gia công cuộc kháng chiến; việc chuẩn bị các tài liệu để tuyên truyền.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 13-16.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 1, ngày 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh hai lần viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam. Người có nhắc đến việc Bộ Nội vụ cho đăng báo bài Lời kêu gọi những người có văn hoá đăng ký phục vụ Tổ quốc.

– Bút tích các bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 1, ngày 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Lời kêu gọi Chính phủ và nhân dân Pháp.

Người đã kiên quyết bác bỏ những nhận xét sai lầm về tình hình Việt Nam của Bộ trưởng Mutê sau chuyến công cán sang Đông Dương, một lần nữa nêu rõ nguyện vọng của nhân dân Việt Nam là “bao giờ cũng muốn cộng tác với dân tộc Pháp như anh em, trong hoà bình và tin tưởng lẫn nhau”, “bao giờ cũng muốn độc lập và thống nhất trong khối Liên hiệp Pháp”, “bao giờ cũng muốn kiến thiết lại nước chúng tôi với sự giúp đỡ của tư bản và các nhà chuyên môn Pháp để mưu lợi ích chung cho cả hai dân tộc”, “muốn hoà bình ngay để máu người Pháp và Việt ngừng chảy”; đồng thời Người cũng khẳng định:

“Chúng tôi mong đợi ở Chính phủ và nhân dân Pháp một cử chỉ mang lại hoà bình. Nếu không, chúng tôi bắt buộc phải chiến đấu đến cùng để giải phóng hoàn toàn đất nước. Nước Việt Nam có thể bị tàn phá, nhưng nước Việt Nam sẽ lại hùng mạnh hơn sau cuộc tàn phá đó. Còn nước Pháp chắc chắn sẽ mất hết và sẽ biến hẳn khỏi cõi Á châu”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 18-19.

Tháng 1, ngày 11

14 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam nhắc việc tiếp đón các nhà báo Anh, Mỹ.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 1, ngày 12

Chủ tịch Hồ Chí Minh điện trả lời 12 câu hỏi của một nhà báo Mỹ, nêu rõ lập trường của Việt Nam đối với Pháp và tỏ ý mong muốn xây dựng quan hệ thân thiện với nhân dân Mỹ.

Phần cuối bức điện, Người nói rõ:

“Các phóng viên Mỹ có quốc tịch Mỹ sẽ được đón tiếp khi họ đến gặp các nhà chức trách Việt Nam… Việt Nam muốn giữ mối liên hệ với nước Mỹ”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 20 – 21.

Tháng 1, ngày 13

Sáng sớm, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam nói về âm mưu của thực dân Pháp chiếm Hà Nội, về cách đối phó và những biện pháp quân sự của ta.

Tối, Người rời Xuân Dương, qua phà Ba Thá sang đất Chương Mỹ.

Khoảng nửa đêm, Người tới xóm Lai Cài, thôn Phú Đa, xã Cần Kiệm, Thạch Thất, Sơn Tây (nay thuộc tỉnh Hà Tây).

Trong ngày, Người viết Thư gửi các lãnh tụ và nhân dân các nước.

Sau khi vạch trần việc làm bất nhân bội ước của thực dân Pháp, Người phân tích ảnh hưởng của cuộc chiến tranh Việt Nam do Pháp gây ra đối với “đại gia đình châu Á”, với hoà bình thế giới, với số phận của khối Liên hiệp Pháp và uy tín của nước Pháp.

Cuối thư, Người viết: “Vì Tổ quốc, vì tự do, nhân dân Việt Nam kiên quyết kháng chiến đến cùng. Vì nhân đạo, chính nghĩa, vì hoà bình chung và lợi ích chung, nhân dân Việt Nam mong các vị giúp đỡ mọi phương diện”.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Bác Hồ với Hà Tây, những di tích lịch sử. Tạp chí Lịch sử Đảng, tháng 3-1992, tr. 22-23.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 22-23.

– Phùng Thế Tài: Bác Hồ – Những kỷ niệm không quên, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1994,
tr. 153.

Tháng 1, ngày 14

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết hai bức thư gửi ông Hoàng Hữu Nam nhắc gặp lãnh sự Trung Hoa về việc tiếp tế cho Hoa kiều; việc tranh thủ dịp Tết tiếp tế cho các đồng chí trong vùng địch tạm chiếm.

– Bút tích các bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 1, ngày 15

Nhân dịp ngày độc lập của Miến Điện ³⁾, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt nhân dân Việt Nam và nhân danh cá nhân gửi thư chúc mừng tới nhân dân Miến Điện.

Trong thư, Người cũng cảm ơn các vị lãnh tụ châu Á đã tỏ cảm tình với nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến đấu giải phóng đất nước, nêu rõ mối quan hệ mật thiết giữa vận mệnh các dân tộc châu Á với vận mệnh dân tộc Việt Nam và mong được tất cả các nước giúp đỡ.

Cùng ngày, hai lần Người viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam hỏi về việc chuẩn bị cho cuộc họp Hội đồng Chính phủ, việc các Bộ thảo sắc lệnh và lưu ý trong các văn bản nên viết ngắn gọn, dễ hiểu, “không dùng tiếng Tây”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 24.

– Bút tích các bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 1, ngày 16

Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ toạ phiên họp Hội đồng Chính phủ để nghe báo cáo của Bộ Quốc phòng về tình hình các mặt trận ba miền Bắc, Trung, Nam và báo cáo của Bộ Nội vụ về tinh thần nhân dân; thảo luận các vấn đề tản cư, di cư, vấn đề giáo dục trong thời chiến, vấn đề chăm sóc thương binh.

Tối, Người viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam hỏi việc tản cư của nhân dân Thủ đô và nhắc việc phải cử người đi động viên nhân dân, phân công người làm công tác tuyên truyền.

Cùng ngày, Người viết Lời kêu gọi đồng bào phá hoại để kháng chiến. Sau khi giải thích “Vì sao ta phải kháng chiến” và ý nghĩa của việc phá hoại đối với cuộc kháng chiến, Người hô hào “mọi người đều ra sức giúp phá. Phá cho rộng, phá cho sâu, phá sao cho bọn Pháp không lợi dụng được. Một nhát cuốc của đồng bào, cũng như một viên đạn của chiến sĩ bắn vào quân địch vậy”.

– Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 25-26.

Tháng 1, ngày 18

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới ông Vanhxăng Ôriôn (Vincent Auriol) nhân dịp ông được bầu làm Tổng thống nước Cộng hoà Pháp.

Bức điện có đoạn:

“Nhân dịp này, tôi xin nói để ngài rõ là dân tộc Việt Nam chỉ mong được độc lập và thống nhất trong khối Liên hiệp Pháp. Tôi rất đau lòng trông thấy những người đáng lẽ là bạn bè anh em với nhau, mà nay phải tàn sát lẫn nhau… Tôi xin đề nghị cùng ngài lập lại ngay nền hoà bình để tránh cho hai nước chúng ta khỏi bị hao người thiệt của, và để gây lại sự cộng tác và tình thân thiện giữa hai dân tộc chúng ta”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 27.

Tháng 1, ngày 20

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi sư cụ chùa Ngũ Xã (quận Ba Đình, Hà Nội) khuyên sư cụ nên tản cư đi kháng chiến.

Chiều, Người cùng ông Võ Nguyên Giáp tới địa điểm họp Hội đồng Chính phủ ở Hà Đông (nay thuộc tỉnh Hà Tây). Cuộc họp bị hoãn vì không đủ người. 23 giờ, Người mới ra về.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 1, tr. 16-17.

Tháng 1, ngày 21 (30 Tết)

Trưa, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư và thiếp Chúc mừng năm mới tới ông Hoàng Hữu Nam.

Tối, Người đi họp Hội đồng Chính phủ ở phủ Quốc Oai. Trời mưa, đường  trơn, ôtô vừa chạy được một quãng thì sa một bánh xuống ruộng. Anh em cùng đi phải vào xóm nhờ người khênh xe.

21 giờ xe mới tới được địa điểm họp, Người vào dự ngay cuộc họp tất niên của Hội đồng Chính phủ. Phát biểu với Hội đồng, sau lời chúc mừng năm mới, Người nhấn mạnh ba công việc chính cần xúc tiến gấp là tổ chức tốt việc tản cư di cư, công tác động viên nhân dân và đẩy mạnh tăng gia sản xuất.

22 giờ 30, Người lên xe đến Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam đặt tại Chùa Trầm ở Chương Mỹ, Hà Đông (nay thuộc huyện Hoài Đức, Hà Tây). Mưa nặng hạt hơn, đường lầy lội, nhiều lúc xe không đi nổi phải xuống đẩy. Gần đến 24 giờ, xe mới tới nơi. Người vào ngay buồng máy đọc bài thơ Chúc Tết gửi đồng bào cả nước:

Cờ đỏ sao vàng tung bay trước gió,

Tiếng kèn kháng chiến vang dậy non sông.

Toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến,

Chí ta đã quyết, lòng ta đã đồng.

Tiến lên chiến sĩ! Tiến lên đồng bào!

Sức ta đã mạnh, người ta đã đông.

Trường kỳ kháng chiến, nhất định thắng lợi!

Thống nhất độc lập, nhất định thành công!

Đọc xong, Người thân mật nói chuyện với anh chị em cán bộ, nhân viên Đài phát thanh và cảm ơn sư cụ, chúc nhà chùa sang năm mới luôn cầu Phật cho kháng chiến chóng thành công.

Quá giao thừa, Người mới ra xe trở về.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 7/SL, bổ nhiệm Tổng Giám đốc Bưu điện Việt Nam.

– Nhật ký Vũ Kỳ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 1, tr. 17.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Phùng Thế Tài: Bác Hồ – Những kỷ niệm không quên, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1994, tr. 153.

Tháng 1, ngày 22 (mồng Một Tết Đinh Hợi)

Chủ tịch Hồ Chí Minh dậy sớm và làm việc như thường lệ.

Người phân công từng người trong cơ quan đi chúc Tết các nhà lân cận. Người trịnh trọng viết mấy chữ Hán “Cung hỷ tân xuân” ⁴⁾ trên tờ giấy điều, kèm theo một quả cam, một quả quít gửi sang chúc Tết và mừng tuổi gia đình cụ chủ nhà.

21 giờ, Người tiếp các ông Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Trần Đăng Ninh đến chúc Tết. Sau đó, Người cùng các vị họp ngay bên bếp lửa cho đến 1 giờ sáng hôm sau.

Trong ngày, Người ký Sắc lệnh số 8/SL, cử người vào Uỷ ban tản cư và di cư do ông Bùi Bằng Đoàn làm Chủ tịch, ông Nguyễn Văn Tố làm Phó Chủ tịch, ông Phan Anh làm Thư ký cùng tám uỷ viên đại diện cho các Bộ.

– Nhật ký Vũ  Kỳ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 1, ngày 23

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho Giám mục Lê Hữu Từ tỏ ý mong muốn Giám mục lấy tư cách là cố vấn Chính phủ mà giải thích, kêu gọi đồng bào Công giáo hăng hái kháng chiến cứu quốc.

Cuối thư, Người viết: “Vì công việc còn bận, tôi chưa có thể gặp cụ để trực tiếp cảm ơn cụ, tôi xin phái người thân tín là ông Huỳnh ⁵⁾ thay mặt tôi đến hỏi thăm và chúc cụ mạnh khoẻ.

Nhờ cụ cầu Đức Chúa ban phúc cho Tổ quốc và xin cụ nhận lời chào thân ái của tôi”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 28.

Tháng 1, ngày 24

Nhân dịp Tết Đinh Hợi, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Thư chúc Tết đồng bào và chiến sĩ Nam Bộ.

Người biểu dương tinh thần hy sinh chiến đấu trong hơn một năm qua của đồng bào và chiến sĩ Nam Bộ vì thống nhất và độc lập của Tổ quốc. Sau khi vạch trần thái độ lật lọng của bọn thực dân phản động Pháp và khẳng định lời thề “Thà chết chứ không làm nô lệ” của toàn dân Việt Nam, Người giải thích về một số luận điệu phản tuyên truyền của thực dân Pháp hòng chia rẽ đồng bào ta và nêu ba điểm trong chương trình nội chính của Chính phủ để đồng bào hiểu rõ.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 29-31.

Tháng 1, ngày 25

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi Chính phủ mới của Pháp đề nghị chấm dứt chiến tranh.

Sau khi nêu rõ nguyên nhân đã dẫn tới cuộc chiến hiện nay, và trịnh trọng nhắc lại lập trường trước sau như một của nước Việt Nam là Độc lập và Thống nhất quốc gia trong khối Liên hiệp Pháp, cộng tác thân thiện với nước Pháp trên cơ sở bình đẳng và tôn trọng những thoả hiệp đã ký kết, Người viết:

“Chúng tôi mong Chính phủ Pháp đình chỉ ngay cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn này và tin rằng dù có nhiều sự khó khăn vẫn có thể giải quyết cơn khủng hoảng một cách hoà bình và hợp đạo công bằng”.

13 giờ, Người viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam, nhắc gửi thư ngay cho lãnh sự Anh Tơrêdo Uynxơn (Tresor Wilson) và lưu ý công việc chuẩn bị cho cuộc họp Hội đồng Chính phủ kỳ tới.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 32-33.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng  Hồ Chí Minh.

Tháng 1, ngày 26

8 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam nhắc việc cho phát Lời kêu gọi gửi Chính phủ Pháp.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng  Hồ Chí Minh.

Tháng 1, ngày 27

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Thư gửi các chiến sĩ cảm tử quân Thủ đô ⁶⁾ thăm hỏi tình hình ăn Tết, khen ngợi tinh thần gan dạ chiến đấu của các chiến sĩ và dặn dò những điều cần thiết.

Bức thư có đoạn:

“Các em là đội cảm tử. Các em cảm tử để cho Tổ quốc quyết sinh ⁷⁾. Các em là đại biểu cái tinh thần tự tôn tự lập của dân tộc ta mấy nghìn năm để lại, cái tinh thần quật cường đó đã kinh qua Hai Bà Trưng, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, truyền lại cho các em. Nay các em gan góc tiếp tục cái tinh thần bất diệt đó, để truyền lại cho nòi giống Việt Nam muôn đời về sau”.

10 giờ, Người viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam góp ý kiến về nhân sự, tổ chức trong Hội đồng Chính phủ.

Cùng ngày, Người còn gửi một bức điện tới ông Aung San – Phó Chủ tịch Chính phủ Miến Điện và một bức điện tới các ông Nêru – Phó Chủ tịch Chính phủ lâm thời Ấn Độ, Sara Săngđơra Bôdơ – Bộ trưởng Bộ Công chính Ấn Độ, Cripalani – Chủ tịch Quốc hội Ấn Độ và Ginnát – lãnh tụ Đảng Hồi giáo Ấn Độ.

Cả hai bức điện đều bày tỏ lòng biết ơn chân thành của Người về những việc các ông đã làm và sẽ làm để giúp cho cuộc đấu tranh giành tự do của nhân dân Việt Nam.

– Bút tích bức thư gửi ông Hoàng Hữu Nam. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 35-37.

Tháng 1, ngày 28

10 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam nhắc việc cho đăng báo Thư gửi cụ Từ ⁸⁾, Lời kêu gọi Chính phủ Pháp và việc họp Hội đồng Chính phủ.

Cùng ngày, Người viết thư gửi ông Cù Huy Cận. Toàn văn bức thư như sau:

“Nhờ chú Lưu ⁹⁾ chuyển chú Cận ¹⁰⁾,

Thứ trưởng Canh nông.

Về việc tản cư đến các đồn điền, chú nên làm một kế hoạch thiết thực thi hành được ngay. Như tôi nói hôm Tết.

Cần phải chú ý:

1. Cách phân phối người (ai đem áo chăn nấy).

2. Giúp đỡ lúc đi đường (trạm nghỉ, hành lý).

3. Nơi nào bao nhiêu người.

4. Đến nơi thì sao có chỗ ăn, chỗ ở và làm việc ngay.

Chú làm sẵn kế hoạch, đến Hội đồng Chính phủ ta bàn. Việc gì làm trước được, chú cứ làm.

Đã có người đi các tỉnh khai hội với U.B.H.C ¹¹⁾ và các chủ đồn điền chưa?

Chào thân ái và quyết thắng

Ngày 28 tháng 1 năm 1947

HỒ”

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 38.

Tháng 1, ngày 29

Nhân Ngày độc lập của Ấn Độ, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng tới ông Nêru – Phó Chủ tịch Chính phủ lâm thời Ấn Độ, “xin chung sự hân hoan với dân tộc Ấn Độ, và rất tin cậy vào sự thắng lợi của các dân tộc Á châu trong cuộc tranh đấu cho tự do và tiến bộ”.

Trong ngày, Chủ tịch ký Sắc lệnh số 9/SL, tạm thời đình chỉ thi hành mục B Sắc lệnh số 13/SL ngày 24-1-1946 và Sắc lệnh số 42 ngày 3-4-1946 về việc bắt, giam và truy tố nhân viên các cấp trong Chính phủ cùng các cơ quan hành chính và tư pháp; ấn định lại trình tự thủ tục truy tố đối với các đối tượng trên.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 39.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 1, ngày 30

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Sắc lệnh số 10/SL, bổ nhiệm ông Nguyễn Sơn làm Cục trưởng Cục Quân huấn Bộ Quốc phòng.

– Sắc lệnh số 11/SL, về việc ấn định lại thời hạn giam cứu cho tiểu hình và đại hình ghi trong Sắc lệnh số 40 ngày 29-3-1946.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư Gửi các chiến sĩ vệ quốc đoàn, tự vệ và dân quân toàn quốc.

Người nhiệt liệt ca ngợi nhiệm vụ vẻ vang nhưng đầy gian khổ của các chiến sĩ, biểu dương đức hy sinh, lòng dũng cảm và niềm tin quyết thắng của họ đã được thể hiện ngay từ những ngày đầu kháng chiến và kêu gọi toàn thể các chiến sĩ anh dũng tiến lên.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Cục Lưu trữ Văn phòng Hội đồng Bộ trưởng.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 42-43.

Tháng 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư chia buồn tới bác sĩ Vũ Đình Tụng, Giám đốc Y tế Bắc Bộ, khi nhận được tin con trai bác sĩ đã anh dũng hy sinh trong chiến đấu.

Bức thư có đoạn:

“Ngài biết rằng tôi không có gia đình, cũng không có con cái. Nước Việt Nam là gia đình của tôi. Tất cả thanh niên Việt Nam là con cháu của tôi. Mất một thanh niên thì hình như tôi đứt một đoạn ruột… Họ chết cho Tổ quốc sống mãi; vật chất họ mất nhưng tinh thần họ vẫn luôn luôn sống với non sông Việt Nam”.

– Bút tích bức thư. Bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 40.

Tháng 1

Biết tin Bộ trưởng Bộ Thuộc địa Pháp Mutê đã rời Hà Nội về Pháp mà không gặp Người, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra tuyên bố về việc này.

Tuyên bố có đoạn:

“Thật là đáng tiếc, ông Mutê và tôi có thể nói với nhau nhiều câu chuyện ích lợi. Tôi có thể nhân danh Chính phủ giao cho ông Mutê những tài liệu về cuộc xung đột hiện tại và đề nghị cùng ông những phương sách có thể làm chấm dứt, nếu nước Pháp muốn, cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn mà cả hai dân tộc đều không muốn, và có thể nối lại tình thân ái giữa hai nước”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t. 5, tr. 41.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)