Bác Hồ với công tác thanh niên

“Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội” – Hồ Chí Minh

Chăm lo cho thế hệ thanh niên là một trong những vấn đề mà Bác Hồ rất quan tâm, bởi lẽ thanh niên là thế hệ trẻ, năng động và là thế hệ kế thừa sự nghiệp cách mạng của Đảng, Nhà nước và dân tộc. Nhân dịp kỷ niệm 120 năm ngày sinh của Bác (19/5/1890 – 19/5/2010), chúng tôi tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh niên.

Người luôn nhìn nhận, đánh giá khả năng cách mạng to lớn của thanh niên: “… Với một thế hệ thanh niên hăng hái, kiên cường, chúng ta nhất định thành công trong nhiệm vụ bảo vệ và thống nhất Tổ quốc” và “… Bác rất tự hào, sung sướng và thấy như mình trẻ lại, thấy tương lai của dân tộc ta vô cùng vững chắc, vẻ vang” [1, tr.133].

Thanh niên là đối tượng quần chúng đặc thù của Đảng, họ có những yêu cầu lợi ích chính đáng như học tập, việc làm, vui chơi giải trí lành mạnh, tình yêu, gia đình… Bác dạy: “Phải quan tâm đến đời sống, công tác và học tập của thanh niên” [2, tr.32]. Người cho đây là cách tốt nhất để củng cố mối liên hệ giữa các tổ chức thanh niên với đông đảo quần chúng. Vì vậy, Người căn dặn: “Cần phải đi sâu vào đời sống, hiểu rõ tâm lý của các lớp thanh niên và giúp đỡ họ giải quyết vấn đề một cách thiết thực” [2, tr.185]. Đây chính là tiền đề, là một trong những điều kiện hết sức quan trọng để định ra chiến lược, đường lối, nội dung giải pháp giáo dục bồi dưỡng và tổ chức thanh niên thành lực lượng chính trị hùng hậu kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp của Đảng và dân tộc.

Dù đi xa nhưng Người đã để lại cho mọi đối tượng, thành phần trong xã hội những lời căn dặn rất chân thành, đặc biệt là đối với thanh niên:

– Một là: Phải luôn luôn nâng cao chí khí cách mạng “Trung với nước hiếu với dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành khó khăn nào cũng vượt qua kẻ thù nào cũng đánh thắng”. Không sợ gian khổ hy sinh, hăng hái thi đua tăng gia sản xuất và anh dũng chiến đấu, xung phong đi đầu trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước.

– Hai là: Phải tin tưởng sâu sắc ở lực lượng và trí tuệ của tập thể của nhân dân, tăng cường đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau. Nâng cao ý thức tổ chức và kỷ luật. Kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tự do.

– Ba là: Luôn luôn trau dồi đạo đức cách mạng, khiêm tốn và giản dị. Chống kiêu căng tự mãn, chống lãng phí xa hoa. Thực hành tự phê bình và phê bình nghiêm chỉnh để giúp nhau cùng tiến bộ mãi.

– Bốn là: Ra sức học tập nâng cao trình độ chính trị, văn hoá, khoa học, kỹ thuật và quân sự để cống hiến ngày càng nhiều cho Tổ quốc, cho nhân dân.

– Năm là: Luôn luôn chú ý dìu dắt và giáo dục thiếu niên nhi đồng, làm gương tốt về mọi mặt cho đàn em noi theo.

Đối với tổ chức Đoàn thanh niên, tổ chức của những người thanh niên Việt Nam, Người chỉ ra rằng muốn xây dựng và phát triển Đoàn thành một lực lượng vững chắc trước hết phải đoàn kết, tập hợp rộng rãi mọi tầng lớp thanh niên để vừa hoàn thành tốt vai trò “tiếp sức cách mạng cho lớp trước”, vừa “phụ trách giáo dục lớp sau”. Luận điểm quan trọng xuyên suốt của Người là cần đưa thanh niên vào các loại hình tổ chức thích hợp để ai cũng được giáo dục, rèn luyện, trưởng thành. Bác đặt ra yêu cầu cho tổ chức Đoàn các cấp “phải nghiên cứu tìm ra những hình thức, phương pháp thích hợp để Đoàn kết và Tổ chức Thanh niên một cách rộng rãi, vững chắc” [3, tr.485].

Để làm được điều này cần có một đội ngũ cán bộ có tâm huyết, kỹ năng và trình độ. Cán bộ làm công tác thanh niên không chỉ học tập kỹ năng vận động đối tượng, mà còn phải học văn hoá, chính trị, kỹ thuật, “Cần phải học lý luận Mác – Lênin kết hợp với đấu tranh và công tác hàng ngày”. Bác còn dạy: “Học tập chủ nghĩa Mác – Lênin là học tập tinh thần xử trí mọi việc, đối với mọi người và đối với bản thân” [4, tr.65].

Bác luôn nhắc nhở việc kết hợp học tập trong trường lớp với học tập thực tiễn, nhất là học tập kinh nghiệm của quần chúng. Yêu cầu quan trọng bậc nhất đối với đội ngũ cán bộ làm công tác thanh niên mà Bác đặt ra là “gương mẫu về mọi mặt”. Yêu cầu này đang ngày càng trở nên cấp thiết và để thực hiện được chúng ta cần phải quan tâm đến những vấn đề sau:

Vai trò của thanh niên đối với xã hội

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”, tuổi trẻ là lực lượng quyết định vận mệnh của dân tộc, sự phát triển của đất nước. Người sớm phát hiện được và tin tưởng ở tiềm năng, sức mạnh to lớn của thế hệ trẻ trong cuộc đấu tranh cách mạng và sự phát triển xã hội. Người nhận thấy tuổi trẻ Việt Nam là lực lượng đông đảo, hùng hậu, dũng cảm; có những ưu thế nổi trội: trẻ, khoẻ, chiếm số đông trong xã hội, hăng hái nhiệt tình, nhanh nhạy trong tiếp thu cái mới. Thế hệ trẻ tiêu biểu cho sức sống, sức phát triển của dân tộc, nếu được chăm sóc, rèn luyện có thể đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Về chức năng, nhiệm vụ của Đoàn, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Đoàn thanh niên là cánh tay và đội hậu bị của Đảng, là người phụ trách dìu dắt nhi đồng” [5, tr.190]. Để thực hiện tốt nhiệm vụ trên, Đoàn thanh niên cần phải thường xuyên quan tâm công tác xây dựng Đoàn vững mạnh, Đoàn phải tìm ra nhiều phương thức hoạt động để tổ chức, tập hợp rộng rãi thanh niên. Đoàn phải chăm lo giáo dục cho họ, đào tạo họ trở thành người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Vấn đề giáo dục thanh niên

Tin tưởng vào bản chất và sức mạnh của thanh niên nhưng phải giáo dục họ để họ trở thành lực lượng kế tục sự nghiệp cách mạng. Theo Người, thanh niên phải được giáo dục vừa “hồng”, vừa “chuyên”. Một tư tưởng hết sức ngắn gọn nhưng cũng hết sức đầy đủ. Với một tầm nhìn chiến lược, ngày 22 tháng 7 năm 1926, Người đã viết thư gửi Ủy ban Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Lênin xin phép gửi một số thiếu nhi Việt Nam sang Liên Xô học tập “để các em được tiếp thu một nền giáo dục cộng sản chủ nghĩa tốt đẹp”.

Thanh niên phải được giáo dục một cách toàn diện, Người yêu cầu: “Trong việc giáo dục và học tập, phải chú trọng đủ các mặt: đạo đức cách mạng, giác ngộ xã hội chủ nghĩa, văn hoá, kỹ thuật, lao động và sản xuất” [6, tr.372]. Người đặc biệt coi trọng giáo dục đạo đức, xem đó là cái nền tảng của con người cách mạng.

Tiếp đến là giáo dục lý tưởng cách mạng, “Những người Cộng sản chúng ta không được một phút nào quên được lý tưởng cao cả của mình là phấn đấu cho Tổ quốc hoàn toàn độc lập, cho chủ nghĩa xã hội hoàn toàn thắng lợi trên đất nước ta và trên toàn thế giới” [5, tr.621].

Phương pháp giáo dục thanh niên

Người cho rằng, học phải đi đôi với hành, giáo dục gắn liền với xã hội. Học phải có suy nghĩ, thực hành, thí nghiệm. Giáo dục thanh niên không thể tách rời mà phải liên hệ chặt chẽ với những cuộc đấu tranh của xã hội. “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển cũng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” [7, tr.293].

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng luôn đánh giá cao vai trò của gia đình trong việc giáo dục thanh niên. Điều đáng lưu ý là, Người coi việc giáo dục thanh niên là cả một khoa học, Người nói: “Óc của người tuổi trẻ trong sạch như một tấm lụa trắng. Nhuộm xanh thì nó sẽ xanh. Nhuộm đỏ thì nó sẽ đỏ” [5, tr.213]. Điều đó đòi hỏi giáo dục thanh niên phải có nội dung, chương trình phù hợp. Người cũng đã chỉ rõ những nội dung, yêu cầu, nhiệm vụ đối với mỗi cấp học. Đối với thanh niên, Người yêu cầu phải tự giác, tự động, “Cần phải làm đầu tàu, gương mẫu trong phong trào thi đua yêu nước. Đâu Đảng cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên” [5, tr.306].

Người cũng nghiêm túc chỉ rõ bệnh ham chuộng hình thức, thiếu thực tế, bệnh cá nhân, anh hùng của thanh niên. “Thanh niên cần phải chống tâm lý tự tư tự lợi, chỉ lo lợi ích riêng và sinh hoạt riêng của mình… Chống thói quen xem khinh lao động, nhất là lao động chân tay. Chống lười biếng xa xỉ. Chống cách sinh hoạt ủy mị. Chống kiêu ngạo, giả dối khoe khoang”. “Thanh niên phải có đức, có tài. Có tài mà không có đức ví như một anh làm kinh tế tài chính rất giỏi nhưng lại đi đến thụt két thì chẳng những không làm được gì ích lợi cho xã hội mà còn có hại cho xã hội nữa. Nếu có đức mà không có tài ví như ông bụt không làm hại gì, nhưng cũng không lợi ích gì cho người” [7, tr.445].

Thấm nhuần lời dạy của Bác, ngày nay hơn lúc nào hết, khi toàn Đảng toàn dân ta đang thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, các thế hệ thanh thiếu niên cần ra sức rèn luyện, học tập nâng cao mọi mặt trình độ, kiến thức, làm chủ khoa học công nghệ, đặc biệt là trau dồi, tu dưỡng đạo đức cách mạng, trở thành những người “Vừa hồng vừa chuyên” như lời Bác dạy, để xứng đáng là những chủ nhân của đất nước trong thời kỳ mới./.

ThS. Võ Trà Nam
Bí thư Đoàn TNCS Trường Đại học Thủ Dầu Một


Tài liệu tham khảo:
1. Hồ Chí Minh toàn tập – tập 2 (1995), Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội
2. Hồ Chí Minh toàn tập – tập 4 (1995), Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội
3. Hồ Chí Minh toàn tập – tập 7 (1995), Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội
4. Hồ Chí Minh toàn tập – tập 12 (1995), Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội
5. Hồ Chí Minh toàn tập – tập 10 (1995), Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội
6. Hồ Chí Minh toàn tập – tập 11 (1995), Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội
7. Hồ Chí Minh toàn tập – tập 9 (1995), Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội

tdmu.edu.vn

Advertisements