Bài nói chuyện tại Hội nghị truyền đạt Nghị quyết của Bộ Chính trị và Nghị quyết của Hội đồng Chính phủ về kế hoạch Nhà nước nǎm 1962 (11-1-1962)

Các đồng chí,

Mấy hôm nay chúng ta bàn kế hoạch nǎm 1962 của Nhà nước nhằm phát triển hơn nữa kinh tế và vǎn hoá và cải thiện hơn nữa đời sống của nhân dân. Bác nêu vài ý kiến để các đồng chí tham khảo:

Trước hết, phải nhận rằng nǎm ngoái chúng ta có những bước tiến khá lớn. Đó là do nhân dân ta và cán bộ ta có những thành tích và sáng kiến tốt trong việc đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước. Nông nghiệp thì có cuộc thi đua với Đại Phong. Công nghiệp thì có phong trào thi đua với Duyên Hải. Thủ công nghiệp thì có phong trào thi đua với Thành Công, v.v.. Chúng ta cần phải phát triển những tiến bộ đó, đồng thời phải kiên quyết sửa chữa những nhược điểm và khuyết điểm để làm cho kế hoạch nǎm nay thắng lợi to lớn và toàn diện hơn nữa.

Những điểm tốt các ngành, các nghề, các địa phương đã đạt được, các đồng chí đều biết rồi. ở đây, Bác chỉ tóm tắt nêu những thiếu sót cần phải kiên quyết sửa chữa, để giành kết quả to hơn.

Về nông nghiệp – vụ chiêm nǎm ngoái diện tích có tǎng, nhưng nǎng suất lại kém. Vì sao? Vụ mùa thì nhiều nơi kỹ thuật cày cấy còn kém; nhiều nơi còn cấy chay, việc trừ sâu kém, không kịp thời vụ, v.v..

Lấy Nghệ An làm ví dụ: nǎm ngoái 28% diện tích chiêm còn cấy chay, 25% diện tích cấy không kịp thời vụ. Theo báo cáo của tỉnh ngày 6-l-1962 thì: hiện nay Nghệ An mới cấy được 40%, cây công nghiệp chưa trồng được mấy. Công việc thu mua lương thực mới đạt 1 phần 3. Nói tóm lại là mọi việc còn chậm.

Ngành chǎn nuôi còn yếu, thế mà trong mùa đông này nhiều nơi để trâu bò chết rét. Tình hình nhiều tỉnh cũng giống như Nghệ An.

Hợp tác xã Đại Phong mỗi người làm được 262 ngày công và thu được 1.120 cân thóc, sao các hợp tác xã khác không làm được như thế?

Về thủ công nghiệp – nhiều địa phương chưa lãnh đạo một cách tích cực, chưa giải quyết tốt vấn đề nguyên liệu, vấn đề tiêu thụ, v.v. cho thủ công nghiệp.

Về công nghiệp – thì giá thành còn cao, chất lượng còn kém, còn nhiều hàng hỏng và chưa phục vụ tốt cho nông nghiệp.

Ngành gỗ thì vì Trung ương và địa phương quản lý kém cho nên không đạt mức kế hoạch. Ví dụ như lâm trường Nghĩa Đàn thiếu phương tiện vận chuyển, mãi đến quý III, Tổng cục lâm nghiệp mới cho một số dây song không thấm vào đâu. Nhưng do sự cố gắng của cán bộ và công nhân lâm trường mà quý IV đã chuyển biến tốt. Trước kia mỗi ngày chỉ chuyển được 2 chuyến và làm được 110 thước khối thì nay đã tǎng lên 6 chuyến và 225 thước khối.

Vì sao không tổng kết những kinh nghiệm ấy và phổ biến cho nơi khác làm theo?

Về xây dựng cơ bản – cũng không đạt mức kế hoạch, nhiều chỗ chất lượng còn kém, giá thành còn cao. Có khuynh hướng phô trương lãng phí.

Về biên chế – từ các bộ, các ngành và các địa phương, bộ máy đều quá cồng kềnh và càng ngày càng phình ra. Vì vậy mà sinh ra quan liêu, lãng phí.

Một nhược điểm nữa là từ các cơ quan trung ương đến các địa phương chưa thật nhất trí, trên dưới chưa thật thông suốt, đang còn khuynh hướng bản vị, cục bộ…

Từ nay, chúng ta phải có mộtchuyển biến thật mạnh. Từ trên đến dưới, từ trung ương đến địa phương đều phải chuyển mạnh để hoàn thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch 1962. Các bộ, các tỉnh, các ngành, các nghề đều phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, phải có biện pháp cụ thể, thiết thực, toàn diện và kịp thời.

Chúng ta phải thực hành tiết kiệm về các mặt để thêm vốn vào công cuộc xây dựng. Chúng ta phải phấn đấu để tự lực cánh sinh.

Mọi người, mọi ngành phải có quyết tâm vượt mọi khó khǎn gian khổ để xây dựng nước nhà. Chúng ta còn có nhiều khó khǎn tạm thời, nhưng chúng ta có nhiều điều kiện thuận lợi: Đảng ta lãnh đạo đúng đắn, dân ta hǎng hái thi đua, các nước anh em giúp đỡ.

Chương trình xây dựng chủ nghĩa cộng sản của Liên Xô và kế hoạch hoàn thành xây dựng chủ nghĩa xã hội của các nước anh em khác khuyến khích và cổ vũ chúng ta.

Công việc trước mắt là: cán bộ, các ngành, các địa phương phải có kế hoạch cân đối, phải quyết tâm thực hiện cho kỳ được kế hoạch đó; phải quản lý tốt sức lao động; đẩy mạnh việc thu mua lương thực, đẩy mạnh việc sản xuất Đông – Xuân.

Toàn Đảng, toàn dân, đồng tâm nhất trí, trên dưới quyết chí, chuyển mạnh, chuyển nhanh, vượt mức hoàn thành kế hoạch 1962, chuẩn bị tiến dài cho cả kế hoạch 5 nǎm.

Như vậy, chúng ta nhất định xây dựng thắng lợi chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, làm cơ sở vững mạnh cho sự nghiệp đấu tranh thực hiện hoà bình thống nhất nước nhà.

———————-

Nói ngày 11-1-1962. Báo Nhân dân, số 2852, ngày 12-1-1962.
cpv.org.vn