Những kỷ niệm của kiều bào Tân Đảo với Bác Hồ – Những dấu ấn khó phai

Ngoài những đóng góp lớn về vật chất cùng một tấm lòng luôn hướng về nước nhà, hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh chung tay xây dựng đất nước, kiều bào Tân Đảo và Tân Thế Giới còn đầy ắp những kỷ niệm thân thương với Bác Hồ

Chiếc xe được trưng bày tại Phủ Chủ tịch luôn thu hút khách tham quan. Ảnh :TL

Khi còn làm phu mỏ xứ người, dân phu biết đến Bác, nghe về Bác qua những tài liệu, báo đài, sách in của nước ngoài. Và họ đã nhận ra Hồ Chủ tịch là vị lãnh tụ tối cao cho sự nghiệp giải phóng nước nhà.

Ảnh Bác Hồ là tấm huy chương ở xứ người

Ở xứ người, những hình ảnh của Bác được xem là vật vô cùng hiếm hoi, để có được một tấm ảnh Bác treo trong nhà là cả một phần thưởng quý báu. Gia đình họ phải có công lao to lớn, được cộng đồng thừa nhận mới được phần thưởng là tấm ảnh chân dung của Bác. Cụ Trần Hữu Câu sinh năm 1902 quê ở thôn Vân Tràng, Nam Trực, Nam Định – Hội trưởng Hội liên Việt Santo Tân Đảo, bằng những hoạt động tích cực và đóng góp cho quỹ kháng chiến nước nhà, được nhận phần thưởng là bức chân dung Hồ Chủ tịch, một kỷ niệm chương liên hiệp Công đoàn thế giới… Những ảnh chân dung Bác được xem như huy chương mà không phải kiều bào Tân Đảo nào thời ấy cũng có được.

Cụ bà Trần Thị Chỉnh – Việt kiều nay đã 79 tuổi, hiện sống ở Hải Dương vẫn còn giữ tấm chân dung Bác xưa kia, chỉ nhỏ bằng cỡ 9x12cm mà chồng là cụ Lê Duy Tẩm đã được tặng thưởng khi còn ở Tân Đảo. Cụ Chỉnh kể: “Hình của Bác sau khi nước nhà độc lập 1945 được gửi từ Việt Nam sang không nhiều, phải là những người hoạt động thật xuất sắc và có công lớn trong cộng đồng Việt kiều mới được dành tặng. Vì thế, chúng tôi quý lắm và bao giờ tôi cũng giữ cẩn thận”.

Những kỷ niệm thân thương khi hồi hương

Ngay chuyến tàu đưa kiều bào Tân Đảo hồi hương cập cảng Hải Phòng ngày 12.1.1961, đến chiều 14.1.1961, đoàn đại biểu Việt kiều Tân Đảo và Tân Thế Giới vô cùng cảm động và vui sướng khi được gặp Bác Hồ tại Phủ Chủ tịch. Cậu bé Lê Quý Niệm năm ấy 15 tuổi – hiện ở Hà Nội – một trong những đại diện nhỏ tuổi nhất của thiếu nhi Tân Đảo theo đoàn vào diện kiến Bác Hồ, vẫn còn nhớ như in ngày trọng đại ấy: “Thế hệ chúng tôi sinh ra và lớn lên ở Tân Đảo, nghe các cụ nói về Bác Hồ, chỉ biết Bác qua hình ảnh quê nhà gửi sang. Thật xúc động khi thấy Bác hiện diện ngay trước mặt mình. Bác ân cần thăm hỏi, xoa đầu chúng tôi, rồi người lấy gói kẹo phát từng người. Khi ra về người còn gửi tặng tôi một túi kẹo to và dặn dò đem về phân phát cho các bạn thiếu nhi Việt kiều khác mà hôm nay không có dịp gặp được Bác. Những câu nói của Bác khiến tôi vô cùng xúc động, dù mới gặp lần đầu, nhưng có cảm giác như đã gặp Bác từ lâu rồi…”

Tháng 3.1961, Bác Hồ lên Tuyên Quang thăm hỏi đời sống kiều bào Tân Đảo. Tết 1962, Bác đã đến thăm gia đình ông Phạm Văn Công ở 97 Đại La, Hai Bà Trưng – Việt kiều Tân Đảo hồi hương năm 1961 – gia đình ông Phạm Văn Công kể: “Vào lúc ông Công đang trang trí gian phòng đón giao thừa, ông đang treo hai vế đối dưới ảnh Bác Hồ, thì bất ngờ Bác Hồ đứng trước cửa nhà ông. Ông bàng hoàng không nói được gì, còn vợ thì thốt lên: Ối giời ơi! Có phải là Bác Hồ không!”.

Năm 1964, Bác đến thăm gia đình ông Phạm Văn Trác ở 36 Lê Văn Hưu, Hai Bà Trưng. Bà con, ai cũng cảm kích vì không ngờ một vị chủ tịch nước với tiếng tăm vang lừng khắp năm châu mà kiều bào đã biết khi còn ở nước ngoài, nay đích thân đến thăm các gia đình việt kiều. Người ân cần hỏi han chuyện chuẩn bị tết ra sao, sức khoẻ gia đình, con cái, căn dặn tình hình công tác, khen các con em Việt kiều nói tiếng Việt sõi… “Không khí buổi gặp vị Chủ tịch nước mà ấm cúng như trong gia đình”.

Chiếc xe hơi vạn dặm

Chiếc Peugeot 404 tại khu di tích Phủ Chủ tịch. Ảnh : TL

Một trong những hiện vật giá trị của Bác hiện đang lưu giữ ở Phủ Chủ tịch, là hai chiếc xe hơi được người sử dụng trước kia. Một trong hai chiếc xe ấy là số tiền của bà con việt kiều mua từ Tân Đảo về tặng chính phủ miền Bắc trên chuyến tàu hồi hương và được Bác sử dụng những năm cuối đời.

Chuyến tàu đưa việt kiều hồi hương năm 1964, mang theo 11 chiếc Peugeot 404 – xe đời mới nhất lúc bấy giờ được bà con Tân Đảo mua, đem về tặng cho Bác Hồ và chính phủ Việt Nam. Tiền mua 11 chiếc này cũng do bà con đóng góp trong quá trình ở Tân Đảo, chưa kịp chuyển hết về cho Bác. Bác Nguyễn Văn Ngân – người gắn với hành trình chiếc xe từ Tân Đảo, đến cảng Hải Phòng, và đích thân lái chiếc xe ấy về Hà Nội bàn giao cho chính phủ Việt Nam hiện đang ở Hà Nội.

Thông tin về chiếc xe, ngay cả ban quản lý bảo tàng Hồ Chí Minh trước đây cũng chỉ nắm hồ sơ chiếc xe, số đăng ký, biển số, đời xe… và biết rằng chiếc xe đó do kiều bào Tân Đảo đóng góp, còn các chi tiết cụ thể hơn thì bảo tàng chưa nắm hết được. Mãi đến năm 2005, một lần vào thăm bảo tàng Hồ Chí Minh, bác Ngân, một sĩ quan quân đội – bỗng bàng hòang khi thấy một trong hai chiếc xe trưng bày chính là chiếc Peugeot 404 mà trước kia ông đã sát cánh cùng nó trên đường trở về quê hương trên. Lai lịch về chiếc xe được sáng tỏ.

Gặp bác Ngân đang nằm viện, với một phần buồng phổi phải qua phẫu thuật cắt bỏ. Tuy sức khoẻ suy yếu, nhưng khi nhắc lại chuyện chiếc Peugeot 404, bác Ngân vô cùng xúc động hồi tưởng: “Chúng tôi dùng hết số tiền quỹ còn lại, mua được 11 chiếc Peugeot 404 đời mới nhất, với nhiều màu sơn khác nhau. Cập cảng Hải Phòng, 11 chiếc được anh em việt kiều lái về Hà Nội giao chính phủ, tôi được phân công lái chiếc xe màu ghi sáng. Không ngờ rằng chiếc xe ấy lại được chọn phục vụ cho Bác Hồ. Đến khi vào bảo tàng, nhìn thấy chiếc xe, tôi nhận ra ngay và đã bật khóc khi nhớ lại kỷ niệm ngày trước.

Vị giám đốc bảo tàng còn cho biết khi Bác nhận được chiếc xe, người không dùng vì nó quá sang trọng, người vẫn thường dùng chiếc Provda của Liên xô làm phương tiện đi lại. Mãi đến những năm cuối đời, do sức khoẻ yếu, việc bước lên chiếc Provda khó khăn hơn vì gầm xe cao. Lúc ấy Bác mới sử dụng chiếc Peugeot 404 của kiều bào Tân Đảo…”.

Lam Phong

sgtt.vn

Advertisements