Bác Hồ – Người khởi xướng Tết trồng cây

Từ năm 1959 đến đầu năm 1969, Bác Hồ đã viết 7 bài viết về Tết trồng cây. Chỉ cần con số vậy thôi, chúng ta đã biết Bác quan tâm đến việc trồng cây gây rừng đến mức nào: Tất cả những bài ấy khi thì Bác viết từ góc độ một bài báo, lời kêu gọi. Trong từng mỗi bài, Bác đưa ra những dẫn chứng, ích lợi của việc trồng cây: vừa có tính kinh tế, an ninh, quốc phòng, vừa mang tầm chiến lược lâu dài. Bài nào của Bác cũng có những dẫn chứng cụ thể, nên có tính thuyết phục cao. Chính vì vậy, tuy thời gian này nước nhà chưa thống nhất, nhưng trên miền Bắc mọi người từ già đến trẻ, mọi thành phần đều nhất nhất hưởng ứng. Những năm đầu của thập kỷ sáu mươi thế kỷ trước, Bác trực tiếp về trồng cây ở xã Vật Lại (Hà Tây). Sau này đi thăm nơi nào đó Bác đều trồng cây lưu niệm, kể cả khi đi thăm hoặc công tác ở nước ngoài. Học tập Bác, sau khi Bác mất nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều trồng cây khi đến thăm hoặc chúc tết nơi nào đó.

Bài báo đầu tiên năm 1959 nhân Tết cổ truyền (Tết Nguyên Đán), Bác viết: “Chúng tôi đề nghị tổ chức một ngày Tết trồng cây. Việc này tốn kém ít mà lợi ích rất nhiều”. Bác phân tích: “Đó là cuộc thi đua dài hạn, nhưng nhẹ nhàng, mà tất cả mọi người từ các cụ phụ lão đến các em nhi đồng có thể tham gia.”(1).

Quả nhiên, lời kêu gọi Tết trồng cây năm ấy của Bác đã được toàn dân từ già đến trẻ tham gia nhiệt liệt. Từ thực tế nghe báo cáo kết quả của năm trước, năm sau-1960 Bác có bài:”Tết trồng cây đã thắng lợi bước đầu”, Bác nhắc nhở: “Phải nắm đúng nguyên tắc xem trọng chất lượng, nghĩa là trồng cây nào chắc cây ấy, không nên tham trồng quá nhiều mà không ra sức bảo vệ và trông nom cây”(2).

Khi đã phát, thì Bác theo dõi diết phong trào này, không chỉ có nghe báo cáo, Bác còn xuống tận cơ sở, thấy bộc lộ một số thiếu sót như thiếu hướng dẫn, việc trông nom cây đã trồng còn lỏng lẻo, còn nhiều cây trồng hỏng, bị héo chết. Thấy vậy, Bác viết tiếp bài: “Thêm vài ý kiến về Tết trồng cây”. Bác nhắc nhở một cách cụ thể, chi tiết hơn: “Chúng ta phải rút kinh nghiệm của đợt một, phải sửa chữa những khuyết điểm, phải có kế hoạch, có hướng dẫn, tìm thêm hạt, ươm thêm giống phải làm đúng khẩu hiệu: “Trồng cây nào, tốt cây ấy”(3).

Mùa xuân năm 1963 vào dịp kỷ niệm lần thứ 33 Ngày thành lập Đảng Bác viết: “Tết trồng cây chẳng những có ý nghĩa kinh tế mà còn có ý nghĩa chính trị to lớn”(4). Viết bằng văn xuôi chưa đủ tết năm 1964 Bác còn viết thơ – bằng thể lục bát để dễ thuộc, dễ vào dân hơn. Đầu đề bài, Bác viết bằng hai câu thơ: “Mùa xuân là tết trồng cây/Nơi nơi phấn khởi, người người thi đua” (5).

Nội dung dưới bài, Bác biểu dương nhiều đơn vị, cá nhân trồng cây tốt. Tỉnh Hưng Yên , năm đó có cụ Vũ Văn Lân, 104 tuổi, thôn Khoá Nhu, xã Yên Hoà, huyện Văn Lâm là người đầu tiên được Bác thưởng huy hiệu người đã đạt thành tích xuất sắc về trồng cây và bảo vệ cây.

Năm 1965, Bác viết bài: “Năm mới nhiệt liệt tổ chức Tết trồng cây”, mở đầu bài viết là hai câu thơ: ” Mùa xuân là tết trồng cây/Làm cho đất nước càng ngày càng xuân”. Phần cuối của bài viết, Bác nhận xét tổng quát, đánh giá phong trào: “Nơi nào mà các cấp Đảng bộ từ tỉnh đến chi bộ trực tiếp lãnh đạo, có kế hoạch đầy đủ, có biện pháp rõ ràng, hạt giống, vườn ươm… có kiểm tra cẩn thận, khéo động viên quần chúng, khéo dựa vào lực lượng các cụ phụ lão và thanh niên, nhi đồng thì nơi đó phong trào Tết trồng cây phát triển tốt”(6).

Mùa xuân 1969, trước lúc mất, Bác lại có bài viết về Tết trồng cây. Trong bài này, Bác có ý tổng kết những kết quả của 8 năm tết trồng cây, Bác chỉ ra những ưu, khuyết điểm, đồng thời cũng biểu dương nhiều đơn vị, cá nhân xuất sắc trong phong trào trồng cây. Song Bác cũng không vui vì bên cạnh những gương tốt đó còn những địa phương trồng nhiều mà cây sống ít, diện tích đồi trọc còn nhiều. Nguyên nhân là do nghành lâm nghiệp chưa quan tâm đúng mức, nhưng chủ yếu là do cấp uỷ và uỷ ban hành chính địa phương chưa lãnh đạo tốt phong trào trồng cây”(7). Đó là bài báo cuối cùng của Bác về Tết trồng cây.

Thực hiện lời Bác, không chỉ lúc Bác còn sống mà từ khi Bác mất cho đến nay và mãi mãi về sau nhân dân ta cứ mỗi độ tết đến, xuân về nhà nhà trồng cây, người người trồng cây. Trong hàng chục cái tết trong năm như: Tết Đoan ngọ, Tết Trung thu… nhân dân ta có Tết Nguyên đán còn có thêm Tết trồng cây. Học tập Bác, noi gương Bác, từ bấy đến nay không chỉ vào dịp tết mà trong các chuyến đi công tác các đồng chí lãnh đạo cao cấp của đảng và nhà nước ta lại đi cơ sở hoặc đến thăm các di tích đều trồng cây lưu niệm và đấy cũng là góp một phần công ích của mình cho di tích đó thêm xanh, sạch, đẹp, bảo vệ môi trường, ngăn chặn lũ lụt. Và không chỉ có thế: “Những làng xa cây sẽ nối nên gần/Trái tim hồng con trẻ đến tìm ăn..”. (Tết trồng cây – thơ Chế Lan Viên). Mấy năm gần đây tình trạng phá rừng nhiều, cộng thêm với thiên nhiên khắc nghiệt, lũ lụt xảy ra nhiều ở miền Trung và miền Nam nước ta và trên thế giới gây nhiều hậu quả nghiêm trọng, thì việc bảo vệ rừng và trồng cây gây rừng làm theo lời Bác dạy, các bài báo Bác viết về trồng cây càng có ý nghĩa hơn bao giờ hết: Trồng thêm cây, bảo vệ cây, gây thêm rừng, xây dựng mái nhà xanh khổng lồ, trong lành.

LÊ HỒNG THIỆN

Theo baohaiduong.vn
Tâm Trang (st)

bqllang.gov.vn